Turkish

Commission européenne/Europese Commissie, 1049 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË – Tel. +32 22991111

AVRUPA KOMİSYONU VERGİLENDİRME VE GÜMRÜK BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dolaylı Vergilendirme ve Vergi DairesiCBAM, Enerji ve Yeşil Vergilendirme Brüksel, 8 Aralık 2023

AB DIŞINDAKİ TESİS OPERATÖRLERİ İÇİN CBAM UYGULAMASINA İLİŞKİN KILAVUZ BELGE

Bu kılavuz belge, yayınlandığı tarihte Avrupa Komisyonu Hizmetlerinin görüşlerini temsil etmektedir. Yasal olarak bağlayıcı değildir.

2 SÜRÜM GEÇMİŞİ Tarih Sürüm notları 17 Ağustos 2023 İlk Yayınlanma 26 Ekim 2023 Aşağıdaki düzeltmeler yapıldı: • Bölüm 6.7.3‘te bazı açıklamalar (elektrik ve CHP) • Çalışılan sektör örneklerinin iyileştirilmesi, özellikle
• Çimento, bölüm 7.1.3 (küçük açıklamalar) • Çelik (7.2.2.1, özellikle atık gaz kesintisinin hesaplanması) • Karışık gübre (bölüm 7.3.2, küçük açıklamalar) • Alüminyum (bölüm 7.4.2 küçük açıklamalar) • Hidrojen (bölüm 7.5.2 – üretilen H2’nin tamamı satılmamaktadır) • Çeşitli yazım hataları, referanslar ve biçimler düzeltildi. 21 Kasım 2023 Teferruat kuralında düzeltme 8 Aralık 2023 Aşağıdaki düzeltmeler yapıldı: • Bölüm 4.3 (Geçiş dönemi), özellikle bölüm 4.3.3 (Raporlama dönemleri) ve 4.3.5 (Dahili İşleme) bölümlerine ilişkin açıklamalar. • Bölüm 5.4.3‘teki (hidrojen) diğer üretim yolları ve Şekil 5-6 (Sinterlenmiş cevher) ve Şekil 5-11 (Ham çelik-Temel oksijenli çelik üretimi) açıklamalar. • Bölüm 6.2.1‘de CBAM, AB ETS ve diğer standartlar için sera gazı emisyon kapsamını karşılaştıran Tablo 6-1‘in eklenmesi.

vher) ve Şekil 5-11 (Ham çelik-Temel oksijenli çelik üretimi) açıklamalar. • Bölüm 6.2.1‘de CBAM, AB ETS ve diğer standartlar için sera gazı emisyon kapsamını karşılaştıran Tablo 6-1‘in eklenmesi. • Bölüm 6.3‘de küçük açıklamalar (Üretim süreci sistem sınırlarının tanımlanması). • Uygulama Yönetmeliği (AB) 2023/1773’e atıfta bulunan denklem referans sayılarının bölüm 6 ve 7‘ye dahil edilmesi. • Malların kalitesine ilişkin 6.8.1.2 (İzleme gereklilikleri) ve raporlama dönemlerindeki farklılıklara ilişkin 6.8.2 (Öncü verilerin izlenmesi) bölümlerindeki açıklamalar. • Bölüm 6.9‘daki (Varsayılan faktörlerin ve diğer yöntemlerin kullanımı) açıklamalar ve özellikle yeni bölüm 6.9.4‘ün (Diğer sera gazı izleme ve raporlama sistemlerinin geçici kullanımı) eklenmesi. • Bölüm 7.2.2.3‘te, satın alınan öncüllerden çelik ürünlerin yapımına ilişkin yeni bir çalışılmış örneğin eklenmesi. • Bölüm 8‘de EFTA muafiyet kuralına ilişkin düzeltme. • Varsayılan Değerler Ekinin silinmesi; bu bilgi Avrupa

3 Komisyonu'nun CBAM’ye özel İnternet sitesinde bulunabilir.

lmış örneğin eklenmesi. • Bölüm 8‘de EFTA muafiyet kuralına ilişkin düzeltme. • Varsayılan Değerler Ekinin silinmesi; bu bilgi Avrupa

3 Komisyonu'nun CBAM’ye özel İnternet sitesinde bulunabilir.

4

İÇİNDEKİLER 1 ÖZET 7 2 GİRİŞ 8 2.1 Bu belge hakkında 8 2.2 Bu belge nasıl kullanılır? 9 2.3 Daha fazla bilgiyi nerede bulabilirim? 9 3 OPERATÖRLER İÇİN HIZLI KILAVUZ 12 4 KARBON SINIRI AYARLAMA MEKANİZMASI 20 4.1 CBAM’ye giriş 20 4.2 CBAM kapsamındaki emisyonların tanım ve kapsamları 21 4.3 Geçiş süreci 22 4.3.1 Temel raporlama rolleri ve sorumlulukları 23 4.3.2 Sizin tarafınızdan izlenmesi gerekenler (işletmeci olarak) 24 4.3.3 İşletmeciler ve ithalatçılar için raporlama dönemleri 25 4.3.4 CBAM’nin Yönetimi 27 4.3.5 Dahilde işleme 29 5 CBAM ÜRÜNLERİ VE ÜRETİM YOLLARI 31 5.1 Sektöre özel bölümlere ön söz 31 5.2 CBAM ürünlerini tanımlama 32 5.2.1 Ürün özellikleri 32 5.2.2 CBAM Yönetmeliği kapsamındaki malların belirlenmesi 32 5.3 Çimento sektörü 33 5.3.1 Endüstri sektörü için üretim birimi ve gömülü emisyonlar 33 5.3.2 Kapsanan malların tanımı ve açıklaması 34 5.3.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması 35 5.4 Kimya sektörü – Hidrojen 40 5.4.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar 40 5.4.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması 41 5.4.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması 41 5.5 Gübre sektörü 45 5.5.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar 45 5.5.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması 46

lgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması 41 5.5 Gübre sektörü 45 5.5.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar 45 5.5.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması 46 5.5.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması 48 5.6 Demir ve Çelik sektörü 52 5.6.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar 53 5.6.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması 53

5 5.6.3 İlgili üretim süreçlerinin ve kapsanan emisyonların tanımı ve açıklaması58 5.7 Alüminyum sektörü 73 5.7.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar 74 5.7.2 Kapsanan sektör ürünlerinin tanımı ve açıklaması 75 5.7.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması 77 6 İZLEME VE RAPORLAMA GEREKLİLİKLERİ 83 6.1 CBAM kapsamındaki emisyonların tanımları ve kapsamı 85 6.1.1 Tesis, üretim süreci ve üretim yolları 85 6.1.2 Faaliyet düzeyi, üretilen mal miktarı 85 6.1.3 Doğrudan ve dolaylı gömülü emisyonlar 86 6.1.4 Gömülü emisyonların raporlanması için birimler 88 6.2 Gömülü emisyonların belirlenmesi 88 6.2.1 Kavram 88 6.2.2 Tesisin emisyonlarından malların yerleşik emisyonlarına 90 6.3 Üretim süreci sistem sınırlarının ve üretim rotalarının tanımlanması 102 6.4 İzlemenizi planlama 105 6.4.1 İzlemenizi planlamak için hangi belgelere ihtiyaç vardır? 106 6.4.2 İzleme metodolojisi ilke ve prosedürleri 106 6.4.3 Yazılı prosedürler 107 6.4.4 Mevcut en iyi veri kaynaklarını seçme 108 6.4.5 İzlemeyle ilgili maliyetlerin sınırlandırılması 110 6.4.6 Kontrol önlemleri ve kalite yönetimi 112 6.5

106 6.4.3 Yazılı prosedürler 107 6.4.4 Mevcut en iyi veri kaynaklarını seçme 108 6.4.5 İzlemeyle ilgili maliyetlerin sınırlandırılması 110 6.4.6 Kontrol önlemleri ve kalite yönetimi 112 6.5 Tesisin doğrudan emisyonlarını belirleyin 113 6.5.1 Hesaplamaya dayalı yaklaşım 115 6.5.2 Ölçüme Dayalı Metodoloji – Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri (CEMS)

128 6.5.3 AB dışı ülkelere özgü yöntemler 130 6.5.4 Biyokütle emisyonlarının arıtılması 131 6.5.5 PFC (perflorokarbon) emisyonlarını belirleme 133 6.5.6 Tesisler arasında CO2 transferine ilişkin kurallar 133 6.6 Tesisin dolaylı emisyonlarını belirleyin 135 6.7 Emisyonların üretim süreçlerine atfedilmesi için gerekli kurallar 137 6.7.1 Üretim süreçlerine atfedilecek parametrelerin ölçümüne ilişkin genel kurallar 137 6.7.2 Isı enerjisi ve emisyonlara ilişkin kurallar 140 6.7.3 Elektrik enerjisi ve emisyonlarına ilişkin kurallar 147 6.7.4 Birleşik ısı ve güç kuralları 149 6.7.5 Atık gaz enerjisi ve emisyonlara ilişkin kurallar 152 6.8 Malların gömülü emisyonlarının hesaplanması 154 6.8.1 Üretilen mallara ilişkin kurallar 154 6.8.2 Öncü verilerinin izlenmesine ilişkin kurallar 156 6.9 Varsayılan faktörlerin ve diğer yöntemlerin kullanımı 158 6.9.1 Varsayılan spesifik gömülü emisyon değerleri 158 6.9.2 Şebeke elektriği için varsayılan emisyon faktörleri 159

urallar 156 6.9 Varsayılan faktörlerin ve diğer yöntemlerin kullanımı 158 6.9.1 Varsayılan spesifik gömülü emisyon değerleri 158 6.9.2 Şebeke elektriği için varsayılan emisyon faktörleri 159

6 6.9.3 Tesisin izleme verilerindeki küçük veri boşlukları 160 6.9.4 Diğer sera gazı izleme ve raporlama sistemlerinin geçici kullanımı 160 6.10 Vadesi gelen efektif karbon fiyatının raporlanması 162 6.11 Raporlama şablonu 164 6.11.1 İşletmeciler için 166 6.11.2 Raporlama yapan beyan sahipleri için 168 7 SEKTÖRE ÖZEL İZLEME VE RAPORLAMA 170 7.1 Çimento sektörü 171 7.1.1 İzleme ve raporlamaya yönelik sektöre özel gereksinimler 171 7.1.2 Bir çimento tesisini ayrı üretim süreçlerine bölme örneği 175 7.1.3 Çimento sektörü için çalışılan örnek 178 7.2 Demir ve Çelik sektörü 182 7.2.1 İzleme ve raporlamaya yönelik sektöre özel gereksinimler 183 7.2.2 Demir-çelik sektörlerine yönelik çalışılmış örnekler 185 7.3 Gübre sektörü 201 7.3.1 İzleme ve raporlamaya yönelik sektöre özel gereksinimler 202 7.3.2 Gübre sektörü için çalışılan örnek 205 7.4 Alüminyum sektörü 207 7.4.1 İzleme ve raporlamaya yönelik sektöre özel gereksinimler 208 7.4.2 Alüminyum sektörü için çalışılan örnek 212 7.5 Kimyasallar – Hidrojen sektörü 218 7.5.1 İzleme ve raporlamaya yönelik sektöre özel gereksinimler 218 7.5.2 Hidrojen sektörü için çalışılan örnek 222 7.6 “Bir mal olarak” elektrik (yani AB’ye ithal edilmektedir) 227 7.6.1 Raporlayan beyan sahibinin verilerine dayanan CO2 emisyon faktörü 228

18 7.5.2 Hidrojen sektörü için çalışılan örnek 222 7.6 “Bir mal olarak” elektrik (yani AB’ye ithal edilmektedir) 227 7.6.1 Raporlayan beyan sahibinin verilerine dayanan CO2 emisyon faktörü 228 7.6.2 Tesisin gerçek CO2 emisyonlarına dayalı CO2 emisyon faktörü 228 8 CBAM’DEN MUAFİYETLER 230 ANNEX A KISALTMALAR LİSTESİ 231 ANNEX B TANIMLARIN LİSTESİ 233 EK C – BİYOKÜTLE HAKKINDA DAHA FAZLA BİLGİ 241 EK D – EMİSYON HESAPLAMALARI İÇİN STANDART DEĞERLER 251

7 1 ÖZET Karbon Sınırı Ayarlama Mekanizması (CBAM), Avrupa Birliği’nde (AB) faaliyet gösteren tesislerin maruz kalacağı karbon maliyetlerini ithal ürünlere uygulamak üzere tasarlanmış bir çevre politikası aracıdır. Bunu yaparak CBAM, üretimin, daha az iddialı karbondan arındırma politikaları olan ülkelere kaydırılmasıyla (“karbon kaçağı” olarak adlandırılan) AB’nin iklim hedeflerinin baltalanması riskini azaltır.
CBAM kapsamında, kesin (geçiş sonrası) dönemde, belirli malların ithalatçılarını temsil eden AB yetkili beyan sahipleri, ithal ettikleri malların gömülü emisyonları için CBAM sertifikalarını satın alacak ve teslim edeceklerdir. Bu sertifikaların fiyatı, AB Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) tahsisat fiyatından alınacağından ve İzleme, Raporlama ve Doğrulama (MRV) kuralları, AB ETS’nin MRV sistemine dayalı olarak tasarlandığından, bu, ithal edilen mallar ile AB ETS’ye katılan tesislerde üretilen mallar arasında oluşan karbon fiyatını eşitleyecektir.

) kuralları, AB ETS’nin MRV sistemine dayalı olarak tasarlandığından, bu, ithal edilen mallar ile AB ETS’ye katılan tesislerde üretilen mallar arasında oluşan karbon fiyatını eşitleyecektir. Bu kılavuz belge, geçiş döneminde (1 Ekim 2023 - 31 Aralık 2025) CBAM’nin uyumlu bir şekilde uygulanmasını desteklemek amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından sağlanan bir dizi kılavuz belgenin ve elektronik şablonun bir parçasıdır. CBAM’ye ve sabit tesislerin izlenmesi ve raporlanması için kullanılacak kavramlara bir giriş sağlar. Bu kılavuz, CBAM’nin zorunlu gerekliliklerine ekleme yapmamaktadır, ancak uygulamayı kolaylaştırmak için doğru yorumlamaya yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Bu kılavuz belge, yayınlandığı tarihte Avrupa Komisyonu Hizmetlerinin görüşlerini temsil etmektedir. Yasal olarak bağlayıcı değildir.

8 2 GİRİŞ 2.1 Bu belge hakkında Bu belge, CBAM Yönetmeliğinin gerekliliklerini mevzuat dışı bir dilde açıklayarak paydaşlara destek olmak amacıyla yazılmıştır. Bu kılavuz, 1 Ekim 2023 ile 31 Aralık 2025 arasındaki geçiş dönemi için AB dışında CBAM ürünleri üreten tesislerin operatörlerine yönelik gerekliliklere odaklanmaktadır; bu süre zarfında CBAM, ithalatçılar için herhangi bir mali yükümlülük olmaksızın ve yalnızca veri toplama amacıyla uygulanır.
• Bölüm 3 Bu belgenin hedeflenen okuyucusu olan CBAM ürünleri üreten bir tesisin operatörü için hızlı bir rehberlik sağlar. CBAM emisyonlarının izlenmesine ilişkin en önemli kavramlara ve bu belgede daha fazla bilginin nerede bulunabileceğine ilişkin bir yol haritası sunar.

sin operatörü için hızlı bir rehberlik sağlar. CBAM emisyonlarının izlenmesine ilişkin en önemli kavramlara ve bu belgede daha fazla bilginin nerede bulunabileceğine ilişkin bir yol haritası sunar. • Bölüm 4 CBAM’ye bir giriş ve geçiş dönemi boyunca AB dışındaki tesislerin operatörleri için uyum döngüsü, roller ve sorumluluklar ile kilometre taşları ve son tarihler hakkında genel bir bakış sunulmaktadır.
• Bölüm 5 CBAM kapsamına giren sektörler ve mallar için üretim süreçlerine ve değer zincirlerine genel bir bakış sunmaktadır. • Bölüm 6 etkilenen herhangi bir CBAM ürünü üreticisi için potansiyel olarak geçerli olan izleme ve raporlama yükümlülüklerini ve tavsiyeleri ortaya koymaktadır.
• Bölüm 7 ilgili olduğu yerde her bir CBAM ürünü için sektöre özel izleme ve raporlama hususlarını buna eklemektedir. Bu bölüm her sektör için örneklerle desteklenmektedir.
• Bölüm 8 CBAM’den genel muafiyetler açıklamaktadır. Avrupa Komisyonu tarafından CBAM mallarının ithalatçıları (“raporlayan beyan sahipleri”) için ayrı bir kılavuz belge sağlanmaktadır. Kılavuz belgelere, tesis operatörleri tarafından raporlama yapan beyan sahiplerine bilgi iletmek için kullanılması gereken elektronik bir bilgi şablonu eşlik etmektedir.

AB belgelerinde sayıların sunumu AB yasal belgeleriyle uyum sağlamak için bu kılavuz belge, sayıları sunarken aşağıdaki düzeni kullanır.

ı gereken elektronik bir bilgi şablonu eşlik etmektedir.

AB belgelerinde sayıların sunumu AB yasal belgeleriyle uyum sağlamak için bu kılavuz belge, sayıları sunarken aşağıdaki düzeni kullanır. Bir sayının tam kısmını kesirli kısmından ayırmak için kullanılan ondalık ayırıcı virgüldür, örneğin: 0,890 Binler ve bundan sonra 103n’nin kuvvetleri bir boşlukla ayrılır, örneğin:
• on beş bin 15 000 olarak yazılır

9 Başitleştirilmiş! • on beş milyon 15 000 000 olarak yazılır

2.2 Bu belge nasıl kullanılır? Bu belgede ürün numaralarının daha fazla belirtilmeden verildiği durumlarda, bunlar her zaman CBAM Yönetmeliğine1 atıfta bulunur. “Uygulama Yönetmeliği” geçtiği yerde, geçiş dönemine ilişkin ayrıntılı MRV kurallarını belirleyen Yönetmelik2 anlamına gelir. Bu belgede kullanılan kısaltmalar ve tanımlar için lütfen Ek A ve Ek B‘ye bakınız. Okuyucuya rehberlik etmeye yardımcı olmak için bir dizi simge kullanılmıştır: Simge Kullanım açıklaması

CBAM ürünleri üreten tesislerin işletmecileri için özellikle önemli olan bilgilere işaret eder.

CBAM’nin genel gereksinimlerine yönelik basitleştirilmiş yaklaşımları vurgular.

Önerilen iyileştirmelerin sunulduğu yerlerde kullanılır

Başka kaynaklardan başka belgelerin, şablonların veya elektronik araçların mevcut olduğu yerlerde kullanılır

Çevreleyen metinde tartışılan konular için verilen örneklere işaret eder.

llanılır

Başka kaynaklardan başka belgelerin, şablonların veya elektronik araçların mevcut olduğu yerlerde kullanılır

Çevreleyen metinde tartışılan konular için verilen örneklere işaret eder.

Geçiş döneminden ziyade CBAM’nin kesin dönemine atıfta bulunan bölümleri vurgular

2.3 Daha fazla bilgiyi nerede bulabilirim? Aşağıdaki metin kutusu, geçiş dönemi boyunca CBAM ürünleri üreten tesislerin işletmecileriyle ilgili olan CBAM Yönetmeliği ve Uygulama Yönetmeliğinin önemli bölümlerini göstermektedir.

1
Bir karbon sınırı ayarlama mekanizması kuran 10 Mayıs 2023 tarih ve (AB) 2023/956 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Yönetmeliği; Şu adresten ulaşılabilir: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/956/oj
2
Karbon sınırı ayarlama mekanizması amaçlarına yönelik raporlama yükümlülüklerine ilişkin Avrupa Parlamentosu ve Konseyin (AB) 2023/956 sayılı Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin kuralları belirleyen 17 Ağustos 2023 tarihli Komisyon Uygulama Yönetmeliği (AB) 2023/1773 geçiş dönemi; Şu adresten ulaşılabilir: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2023/1773/oj

ulanmasına ilişkin kuralları belirleyen 17 Ağustos 2023 tarihli Komisyon Uygulama Yönetmeliği (AB) 2023/1773 geçiş dönemi; Şu adresten ulaşılabilir: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2023/1773/oj

10 CBAM Yönetmeliği Bir karbon sınırı ayarlama mekanizması kuran 10 Mayıs 2023 tarih ve (AB) 2023/956 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Yönetmeliği.
Şu adresten ulaşılabilir: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/956/oj

• Madde 2 – Ek I’e atıfla CBAM’nin kapsamını ortaya koymaktadır. • Madde 3 ve Ek IV – CBAM’de kullanılan ortak terimlerin tanımlarını sunar. • Madde 10 – CBAM kapsamında (31 Aralık 2024’ten itibaren) operatör kaydına ilişkin gereklilikleri ortaya koymaktadır. • Madde 30 – Avrupa Komisyonunun 31 Aralık 2024 tarihine kadar CBAM kapsamını gözden geçirmesini gerektirir. • Madde 32 - 35 arası – geçiş döneminde AB ithalatçılarının raporlama yükümlülüklerini belirlemektedir. • Madde 36 – diğer maddelerin uygulamaya başlayacağı tarihleri belirler. • Ek I– ürünleri tanımlamak için CN koduyla birlikte sanayi sektörüne göre CBAM ürünlerinin listesini ve ilgili sera gazlarını sağlar.
• Ek III – CBAM kapsamına girmeyen AB üyesi olmayan ülkeleri ve bölgeleri tanımlar. • Ek IV – mallardaki gömülü emisyonların hesaplanması için genel yöntemler sunmaktadır; bölüm 2’de Basit Mallar için ve bölüm 3’te Karmaşık Mallar için.

si olmayan ülkeleri ve bölgeleri tanımlar. • Ek IV – mallardaki gömülü emisyonların hesaplanması için genel yöntemler sunmaktadır; bölüm 2’de Basit Mallar için ve bölüm 3’te Karmaşık Mallar için.

Uygulama Yönetmeliği (CBAM Yönetmeliğinin 35(7) Maddesi uyarınca): Komisyon Uygulama Yönetmeliği (AB) 2023/1773, şu adresten ulaşılabilir: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2023/1773/oj
• Madde 2 ve Ek II Bölüm 1 – CBAM ve MRV kurallarında kullanılan ortak terimlerin tanımlarını sunar. • Madde 3 – Verilerin raporlanacağı parametreler de dahil olmak üzere, bildirimde bulunanların raporlama yükümlülüklerini düzenlemektedir. • Madde 4 ve 5 – gömülü emisyonların hesaplanmasına yönelik yaklaşımları ve varsayılan değerlerin kullanımına ilişkin koşulları ortaya koymaktadır. • Madde 7 – Ödenmesi gereken karbon fiyatına ilişkin raporlanacak bilgileri belirtir. • Madde 16 – Rapor veren beyan sahibinin raporlama yükümlülüklerini doğru şekilde yerine getirmemesi halinde Üye Devletler tarafından uygulanacak cezalarla ilgilidir. • Madde 19 ve 22 – CBAM Geçici Sicilinin teknik unsurlarını ortaya koymaktadır. • Ek I: Tablo 1 - CBAM Rapor Yapısı, Tablo 2 - CBAM raporundaki ayrıntılı bilgi gereksinimleri. • Ek II: Bölüm 2, Tablo 1 – CN kodlarının CBAM toplu mal kategorileri ve Bölüm 3 – üretim rotalarının sistem sınırları ve ilgili öncüler dahil olmak üzere

orundaki ayrıntılı bilgi gereksinimleri. • Ek II: Bölüm 2, Tablo 1 – CN kodlarının CBAM toplu mal kategorileri ve Bölüm 3 – üretim rotalarının sistem sınırları ve ilgili öncüler dahil olmak üzere

11 CBAM mal kategorileri için üretim süreçlerinin tanımı.
• Ek III: Tesis düzeyinde emisyonların izlenmesi, bunların üretim süreçleriyle ilişkilendirilmesi ve basit ve karmaşık malların doğrudan ve dolaylı gömülü belirli emisyonlarının belirlenmesi için kurallar belirler. Aşağıdaki gibi bölümler halinde yapılandırılmıştır: o A. İlkeler o B. Tesis düzeyinde doğrudan emisyonların izlenmesi o C. Isı akışlarının izlenmesi o D. Elektriğin izlenmesi o E. Öncülerin izlenmesi o F. Bir tesisin emisyonlarının mallara atfedilmesine ilişkin kurallar o G. Karmaşık malların özel gömülü emisyonlarının hesaplanması o H. Veri kalitesinin artırılmasına yönelik isteğe bağlı önlemler • Ek IV: Mal üreticileri (“işletmeciler”) tarafından ithalatçılara (veya bildirimde bulunan beyan sahiplerine) raporlanacak asgari veriler. • Ek V - VII arası: Dahilde işleme (ithalatçılar tarafından), EORI ve Ulusal İthalat Sistemi de dahil olmak üzere diğer raporlar için veri gerekliliklerini listeleyen tablolar. • Ek VIII: Doğrudan emisyonların izlenmesi için kullanılabilecek standart faktörler. • Ek IX: Isı ve elektriğin ayrı üretiminin verimi için CHP hesaplamalarında kullanılacak referans değerleri.

. • Ek VIII: Doğrudan emisyonların izlenmesi için kullanılabilecek standart faktörler. • Ek IX: Isı ve elektriğin ayrı üretiminin verimi için CHP hesaplamalarında kullanılacak referans değerleri.

Tüm AB mevzuatını şu adreste bulabilirsiniz: eur-lex.europa.eu/homepage.html Operatörlere ve ithalatçılara yardımcı olmak amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan diğer rehberlik ve eğitim materyalleri şunları içermektedir: • Avrupa Komisyonu tarafından CBAM mallarının AB’ye ithalatçıları (“raporlayan beyan sahipleri”) için ayrı bir kılavuz belge sağlanmaktadır.
• İthalatçılar için CBAM Trader Portal’ında üç aylık raporların nasıl doldurulacağı konusunda kılavuz geliştirildi. • Operatörlerin gömülü emisyonları otomatik olarak hesaplaması ve bu verileri mal ithalatçılarına net bir şekilde iletmesi için Excel tabanlı şablon
• Eğitim videoları.

Kılavuz belgeler ve şablon, Avrupa Komisyonu CBAM’ye özel İnternet sitesinde mevcuttur: https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment- mechanism_en

şablon
• Eğitim videoları.

Kılavuz belgeler ve şablon, Avrupa Komisyonu CBAM’ye özel İnternet sitesinde mevcuttur: https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment- mechanism_en

12 3 OPERATÖRLER İÇİN HIZLI KILAVUZ Bu bölümde geçiş dönemi kapsamındaki önemli kavramlara, kurallara ve yükümlülüklere adım adım genel bir bakış sunuyoruz.
“CBAM ürünleri” üreten bir tesisin işletmecisi misiniz?
CBAM ürünleri şu anda AB’ye ithal edilen çimento, demir-çelik, alüminyum ve bazı kimya endüstrileri (gübre ve hidrojen) ve elektrik ürünleridir. Bu soruyu cevaplamak için ürünlerinizin CN kodlarını3 CBAM Yönetmeliği Ek I’de verilen mal listesiyle karşılaştırmalısınız. Bu konuya nasıl yaklaşılacağına dair daha fazla bilgi bu belgedeki Bölüm 5.2‘de bulunabilir ve bölüm 5‘teki alt bölümlerde her sektör için daha fazla ayrıntı verilmektedir. Eğer bu tür malları üretmiyorsanız bu belgeyi okumak zorunda değilsiniz. Bununla birlikte, diğer tüm ilgili kitlelere (akademi, CBAM ithalatçıları, sera gazı doğrulayıcıları, yetkili makamlar, danışmanlar vb.) de yardımcı olmak amacıyla yazılmıştır. CBAM’nin genel olarak nasıl çalıştığını anlamak istiyorsanız, Bölüm 4‘te CBAM’ye bir giriş bulabilirsiniz. Ürünlerinizi AB Üye Devletlerindeki müşterilere mi ihraç ediyorsunuz?
Böyle bir durumda CBAM sizi etkiler.
Lütfen ürünlerinizin, kendileri de CBAM ürünleri üreten müşteriler tarafından da satın alınabileceğini ve ürünlerinizin, daha sonra AB ülkelerine ihraç edilebilecek CBAM ürünleri için “öncü” görevi görebileceğini unutmayın.

ileri de CBAM ürünleri üreten müşteriler tarafından da satın alınabileceğini ve ürünlerinizin, daha sonra AB ülkelerine ihraç edilebilecek CBAM ürünleri için “öncü” görevi görebileceğini unutmayın. Ayrıca, ürünlerinizi daha sonra AB’deki müşterilere satan tüccarlara satarsanız, mallarınız CBAM kapsamına girer.
CBAM mallarının AB’ye ithal edildiği tüm durumlarda, bir noktada ithalatçı bu CBAM mallarının “gömülü emisyonları” hakkında bilgi toplamak için sizinle iletişime geçecektir. Alternatif olarak, mallarınızı diğer CBAM mallarının üretiminde öncü olarak kullanan operatör, gömülü emisyonların seviyesini soracaktır. Bu nedenle, bu verileri sağlamaya hazırlıklı olmalı ve bu kılavuz belgede açıklandığı gibi tesisinizde mümkün olan en kısa sürede bir izleme metodolojisi geliştirmeye başlamalısınız. Gömülü emisyonlar nelerdir? Konsept, CBAM mallarının AB’de üretilmesi durumunda emisyonların AB ETS tarafından kapsanma şeklini mümkün olduğunca yansıtacak şekilde geliştirilmiştir. AB ETS, operatörlerin kendi (“doğrudan”) emisyonları için bir bedel ödemesini gerektirmektedir. Ancak elektrik tüketmeleri halinde satın aldıkları4 elektriğin fiyatına dahil olan CO2 maliyetlerine de maruz kalmaktadırlar (“dolaylı emisyonlar”). Aynı durum, üretim süreçleri için ihtiyaç duyulan ve bir AB ETS tesisi tarafından sağlanabilecek girdi malzemeleri için de geçerlidir. Bu sözde öncüler dolayısıyla AB ETS tesisinin karşılaştığı CO2 maliyetlerine katkıda bulunur.

in ihtiyaç duyulan ve bir AB ETS tesisi tarafından sağlanabilecek girdi malzemeleri için de geçerlidir. Bu sözde öncüler dolayısıyla AB ETS tesisinin karşılaştığı CO2 maliyetlerine katkıda bulunur. “Gömülü emisyonlar”, AB ETS’de CO2 maliyetlerine neden olan emisyonlara paralel olarak tanımlanır: üretim sürecinin doğrudan ve dolaylı5 emisyonlarının yanı sıra öncülerin

3
CN (Ortak İsimlendirme) kodları, uluslararası ticarete yönelik HS (Harmonize Sistem) kodlarının AB versiyonudur. CN kodları genellikle 8 haneden oluşur (ilk 6 hane HS koduyla aynıdır). CBAM Yönetmeliği Ek I'in daha az rakam içermesi, bu rakamlarla başlayan tüm CN kodlarının kapsandığı anlamına gelir. 4
AB tesisi kendi elektriğini üretiyorsa CO2 maliyetine doğrudan maruz kalır. 5
Geçiş dönemi boyunca tüm CBAM ürünleri için dolaylı emisyonların rapor edilmesi gerekmektedir. Her ne kadar bu aşamada CBAM Yönetmeliği Ek II’ye yalnızca daha az sayıda mal dahil edilmiş olsa da, kesin dönemde yalnızca bunların dolaylı emisyonları kapsaması gerekecektir.

mesi gerekmektedir. Her ne kadar bu aşamada CBAM Yönetmeliği Ek II’ye yalnızca daha az sayıda mal dahil edilmiş olsa da, kesin dönemde yalnızca bunların dolaylı emisyonları kapsaması gerekecektir.

13 gömülü emisyonlarını da hesaba katarlar. Konsept olarak malların karbon ayak izine benzerler. CBAM’nin kapsamı temel olarak AB ETS kurallarıyla ilgilidir ve bu nedenle “GHG Protokolü” veya ISO14067 gibi ürün karbon ayak izini hesaplamaya yönelik diğer yöntemlerden farklılıklar içerir. Gömülü emisyonların kavramına ve hesaplanmasına ilişkin ayrıntılı bir giriş bölüm 6.2‘de verilmektedir. Neyi izlemeniz gerekir? Bu soruyu cevaplamak için, “izleme metodolojisi belgelerinizi”, yani sizin ve personelinizin önümüzdeki yıllarda izleme görevlerini tutarlı bir şekilde gerçekleştirmek için temel olarak kullanacağı el kitabını geliştirmek üzere aşağıdaki adımları uygulamanız gerekir. Sunulan adımlar, gömülü emisyonları hesaplamak için ihtiyaç duyduğunuz tüm verilerin kapsanmasını sağlayacaktır. • Adım 1: Tesisin sınırlarını, üretim süreçlerini ve üretim rotalarını tanımlayın. Üretim süreci, emisyonların üretilen6 belirli mallara atfedilmesi için gereken sistem sınırları anlamına gelir. Her bir “Toplu mal kategorisi” (yani farklı CN kodlarına sahip, ancak ortak izleme kuralları kapsamına girmeye uygun malların bir araya getirilmesi) bir üretim sürecine karşılık gelir. Sistem sınırlarına ilişkin rehberlik Bölüm 5.2‘de ve her sektöre özel alt bölüm için Bölüm 5‘te bulunmaktadır. • Adım 2: Kullanacağınız raporlama dönemini tanımlayın.

retim sürecine karşılık gelir. Sistem sınırlarına ilişkin rehberlik Bölüm 5.2‘de ve her sektöre özel alt bölüm için Bölüm 5‘te bulunmaktadır. • Adım 2: Kullanacağınız raporlama dönemini tanımlayın. Varsayılan durum (Avrupa) takvim yılıdır. Ancak tesisiniz farklı takvime sahip bir ülkede bulunuyorsa veya farklı bir dönem için başka makul argümanlar mevcutsa, en az üç ayı kapsaması halinde, bu da kullanılabilir. Uygun alternatif dönemler, özellikle tesisinizin bulunduğu ülkedeki bir karbon fiyatlandırma planının veya zorunlu emisyon izleme planının raporlama dönemlerini veya kullanılan mali yılı içerir. Bu tür farklı dönemlerin seçilmesinin temel nedeni, bu amaçlar için yıllık mali hesaplar açısından stok sayımı ve mali denetim veya emisyonların üçüncü taraflarca doğrulanması gibi ek incelemelerin uygulanabilmesidir; bu da CBAM amaçları için de kullanıldığında verilerinizin kalitesine daha yüksek düzeyde güven duyulmasını sağlar. Raporlama dönemleri hakkında daha fazla bilgi Bölüm 4.3.3‘te verilmiştir. • Adım 3: İzlemeniz gereken tüm parametreleri tanımlayın:
o Tesisin doğrudan emisyonları: iki seçeneğiniz vardır:
a) Tüketilen tüm yakıtların ve ilgili malzemelerin miktarlarını7 ve bunlara karşılık gelen “hesaplama faktörlerini” (özellikle yakıt veya malzemenin karbon içeriğine dayalı olarak “emisyon faktörü” olarak adlandırılan) belirlemeniz gereken “hesaplamaya dayalı” yaklaşım; b) Her bir “emisyon kaynağı” (baca) için baca gazı akışının yanı sıra sera gazlarının konsantrasyonunu da çevrim içi olarak ölçmeniz gereken “ölçüm bazlı” yaklaşım.

“hesaplamaya dayalı” yaklaşım; b) Her bir “emisyon kaynağı” (baca) için baca gazı akışının yanı sıra sera gazlarının konsantrasyonunu da çevrim içi olarak ölçmeniz gereken “ölçüm bazlı” yaklaşım. Bununla birlikte, 31 Temmuz 2024’e kadar olan giriş aşamasında, benzer bir emisyon kapsamına ve doğruluğa yol açmaları halinde, kendi yetki alanınızda emisyonların izlenmesi için izin verilen diğer yöntemleri uygulayabileceğinizi unutmayın. Bu diğer yöntemler, geçiş dönemi için Avrupa Komisyonu tarafından kullanıma sunulan ve yayınlanan varsayılan değerleri

6 AB ETS’ye aşina iseniz, kıyaslama için kullanılan “alt tesislere” çok benzer olan “üretim süreci” kavramını anlamanıza yardımcı olabilir. 7
“Kaynak akışı” terimi, emisyonlar üzerinde etkisi olan hem yakıtları hem de diğer girdi veya çıktı malzemelerini kapsamak için kullanılır.

14 içerebilir. Raporlama beyan sahibinin bu değerleri oluşturmak için takip edilen metodolojiyi CBAM raporlarında belirtmesi ve referans vermesi koşuluyla diğer varsayılan değerler kullanılabilir. Birincil alüminyum üretiminden kaynaklanan PFC8 emisyonları için aşırı gerilim ölçümlerine dayalı özel bir metodoloji uygulanmalıdır. Nitrik asit üretiminden kaynaklanan N2O emisyonları için ölçüme dayalı yöntem zorunludur. Diğer tüm durumlarda, tesisinizin durumuna en uygun yöntemi seçebilirsiniz. Ayrıca, tesisinizde birden fazla üretim süreci varsa, emisyonların üretim süreçlerine doğru şekilde atfedilmesini sağlamak için üretim süreçleri arasındaki yakıt veya malzeme akışlarının izlenmesi gerekebilir9.

inizde birden fazla üretim süreci varsa, emisyonların üretim süreçlerine doğru şekilde atfedilmesini sağlamak için üretim süreçleri arasındaki yakıt veya malzeme akışlarının izlenmesi gerekebilir9.
Bu doğrudan emisyonların izlenmesine ilişkin kurallar Uygulama Yönetmeliği Ek III, Bölüm B’de bulunmaktadır. Bu belgenin Bölüm 6.4‘ünde ayrıntılarla ilgili rehberlik verilmektedir. o Isı akışlarıyla ilgili (Doğrudan) emisyonlar10: Isı tüketiminin (hem tesiste üretilen hem de ayrı bir tesisten alınan ısı) her bir üretim sürecine atfedilmesi gerekir ve üretim süreçlerinden ihraç edilen ısıyla ilgili emisyonların ısının üretildiği veya geri kazanıldığı her üretim sürecinin atfedilen emisyonlarından çıkarılması gerekir. Bu nedenle, ısı akışlarının izlenmesine ilişkin kurallar Uygulama Yönetmeliği Ek III’ün C bölümünde bulunmaktadır. Isı emisyon faktörünün belirlenmesine ilişkin kurallar da vardır. Ayrıntılı rehberlik bu belgenin Bölüm 6.7.2‘sinde bulunmaktadır. o Dolaylı emisyonlar: Tesisinizin üretim süreçlerinde tükettiği elektriğin, tesis bünyesinde üretilmiş veya dışarıdan alınmış olmasına bakılmaksızın, üretimi sırasında meydana gelen emisyonlardır. Her üretim sürecinde tüketilen elektrik miktarlarını izlemeniz ve bunu ilgili elektriğin emisyon faktörüyle çarpmanız gerekir. Emisyon faktörü için aşağıdaki seçenekler mevcuttur: a) Elektrik şebekeden geliyorsa, Avrupa Komisyonu tarafından IEA11 verilerine göre sağlanan varsayılan emisyon faktörünü kullanırsınız.

gerekir. Emisyon faktörü için aşağıdaki seçenekler mevcuttur: a) Elektrik şebekeden geliyorsa, Avrupa Komisyonu tarafından IEA11 verilerine göre sağlanan varsayılan emisyon faktörünü kullanırsınız. b) Tesisinizde elektriği kendiniz üretiyorsanız (“otoprodüktör” iseniz), tesisinizin diğer doğrudan emisyonlarını takip ettiğiniz gibi elektrik

8
Perflorokarbonlar.
9
Örneğin, bir yüksek fırın pik demir üretiyorsa atık gazların bir kısmı genellikle tesisin diğer kısımlarında (örneğin enerji santrali veya sıcak haddehane) yakıt olarak kullanılır. Böyle bir durumda tesisin toplam emisyonunu hesaplamak için gerekli olmasa da, bu atık gaz için de miktar ve hesaplama faktörlerinin belirlenmesi gerekmektedir.
10 Not 1: Bu sadece “ölçülebilir ısı” ile ilgilidir, yani buhar, sıcak su, sıvı tuzlar vb. gibi bir ısı ortamı aracılığıyla taşınan ve akış hızının bir boru, kanal vb. içinde ölçülebildiği ısı ile ilgilidir. Isı bir brülörde üretiliyor ve örneğin bir fırında veya kurutucuda doğrudan kullanılıyorsa, ısı akışının izlenmesine gerek yoktur, bunun yerine emisyonlar yakıt tüketimine göre belirlenir. Öte yandan, ölçülebilir ısı genellikle merkezi olarak veya tesisin birkaç noktasında üretilir ve bunlar, üretim süreçlerinin sistem sınırlarına doğrudan karşılık gelmez. Bu nedenle, ısı üretiminin emisyonlarını ayrı ayrı belirlemek ve emisyonları, her bir üretim sürecinde tüketilen ısı yoluyla üretim süreçlerine bağlamak yararlı olacaktır.

doğrudan karşılık gelmez. Bu nedenle, ısı üretiminin emisyonlarını ayrı ayrı belirlemek ve emisyonları, her bir üretim sürecinde tüketilen ısı yoluyla üretim süreçlerine bağlamak yararlı olacaktır.

Not 2: Karbon ayak izleri bağlamında, (ithal edilen) ısıdan kaynaklanan emisyonlar genellikle “kapsam 2 emisyonları” olarak kabul edilir ve bu nedenle “dolaylı emisyonlar” olarak adlandırılır. Lütfen CBAM mevzuatında ve bu belgede “dolaylı emisyonlar” ifadesinin ısıyı değil, yalnızca elektriği ifade ettiğini unutmayın. 11 Ulusal Enerji Ajansı.

15 santralinin veya CHP santralinin12 emisyonunu da izlemeniz ve yakıt karışımından kaynaklanan emisyon faktörünü hesaplamak için belirli kurallar kullanmanız ve varsa CHP ısı üretimini hesaba katmanız gerekir. İlgili kurallar Uygulama Yönetmeliği Ek III, D bölümünde bulunmaktadır. Bu belgenin Bölüm 6.7.2 ve bölüm 6.7.4‘ünde ısı ve CHP hakkında rehberlik sunulmaktadır. c) Bir “enerji satın alma sözleşmesi” kapsamında belirli bir tesisten elektrik alıyorsanız, bu santralin emisyonlarını otomatik olarak üretilen elektrik için geçerli olan aynı kurallara uygun olarak izlemesi ve bu bilgiyi size uygun şekilde iletmesi koşuluyla, bu elektrik için ortaya çıkan emisyon faktörünü kullanabilirsiniz. Ayrıntılı rehberlik bu belgenin Bölüm 6.7.3‘ünde bulunmaktadır. o Öncüler: Yukarıdaki 3. maddede açıklandığı gibi, gömülü emisyon kavramı, öncüler olarak adlandırılan, üretim sürecinde kullanılan belirli malzemelerin gömülü emisyonlarının eklenmesini13 içerir.

o Öncüler: Yukarıdaki 3. maddede açıklandığı gibi, gömülü emisyon kavramı, öncüler olarak adlandırılan, üretim sürecinde kullanılan belirli malzemelerin gömülü emisyonlarının eklenmesini13 içerir. Hangi öncülerin her bir üretim süreciyle ilgili olduğu Uygulama Yönetmeliği Ek II’nin 3. bölümünde listelenmiştir ve etkilenen her sektör için bu belgenin 5inci Bölümünde tartışılmıştır. Her öncü malzeme için aşağıdaki parametrelerin izlenmesi gerekir: a) Eğer öncü malzeme tesisinizde üretiliyorsa ilgili tüm izlemeler yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda zaten yapılmaktadır. Üretim sürecinde öncüyü kullanan malların gömülü emisyonlarını hesaplarken yalnızca öncü maddenin gömülü emisyonlarını dikkate almanız gerekir.
b) Öncüyü başka tesislerden satın alıyorsanız, mallarınız AB’ye ithal edildiğinde sizden veri istendiğinde ilgili üreticilerden de sizin veri talep etmeniz gerekir. İlgili bilgiler, her öncü için, üretimin her tesisi için ayrı ayrı aşağıdakileri içerir:  Üretildiği tesisin kimliği;  Öncünün belirli14 doğrudan ve dolaylı gömülü emisyonları;  CBAM kapsamında nihai mal AB’ye ithal edildiğinde ithalatçının bildirmesi gereken üretim rotası ve ek parametreler. Bu ek parametreler, Uygulama Yönetmeliği Ek IV’ün 2. bölümünde listelenmiş ve etkilenen her sektör için bu belgenin 5inci ve 7inci bölümlerinde tartışılmıştır.  Öncü üreticisinin uyguladığı raporlama dönemi.  Geçerli ise, öncü maddenin ilgili yetki alanındaki üretiminde ödenmesi gereken karbon fiyatına ilişkin bilgi (aşağıdaki 5. maddeye bakınız).

tır.  Öncü üreticisinin uyguladığı raporlama dönemi.  Geçerli ise, öncü maddenin ilgili yetki alanındaki üretiminde ödenmesi gereken karbon fiyatına ilişkin bilgi (aşağıdaki 5. maddeye bakınız). c) Her iki durumda da, yani satın alınan veya kendi ürettiğiniz öncüler için, üretim süreçlerinizin her biri için raporlama dönemi boyunca kullandığınız her öncü maddenin miktarını izlemeniz gerekir.

12 CHP, “kojenerasyon” olarak da bilinen birleşik ısı ve güç anlamına gelir. 13 Öncü maddeler ve normal girdi malzemeleri arasındaki farka dikkat edin: Doğrudan emisyonların belirlenmesi için, bir malzemede bulunan karbon atomlarının CO2’ye oksitlenebileceği ve yayılabileceği dikkate alınır. Ancak öncüler için, daha önce (kendi üretimleri sırasında) meydana gelen emisyonların, yani öncülerin gömülü emisyonlarının da eklenmesi gerekir. 14 Belirli (gömülü) emisyonlar, tartışılan malzemenin bir tonuyla ilgili emisyonlar anlamına gelir.

16 Öncü ile ilgili veri izleme kuralları Uygulama Yönetmeliği Ek III E bölümünde bulunmaktadır. Daha fazla ayrıntı bu belgenin Bölüm 6.8.2‘sinde bulunmaktadır. o Son olarak, AB ithalatçısının CBAM kapsamında raporlaması gereken bazı ek yeterlik parametreleri bulunmaktadır. Bunlar üretilen mallara bağlıdır. Örneğin, ithal edilen çimentolar için toplam klinker içeriğinin, karışık gübreler için farklı nitrojen formlarının içeriğinin vb. raporlanması gerekmektedir. İlgili parametreler, Uygulama Yönetmeliği Ek IV’ün 2. bölümünde listelenmiştir.

plam klinker içeriğinin, karışık gübreler için farklı nitrojen formlarının içeriğinin vb. raporlanması gerekmektedir. İlgili parametreler, Uygulama Yönetmeliği Ek IV’ün 2. bölümünde listelenmiştir. CBAM ürünleriniz için gerekli tüm parametreleri topladığınızdan ve bunları ürünlerinizin ithalatçılarına ilettiğinizden emin olmanız gerekir. Rehberlik bu belgenin Bölüm 5‘inde bulunmaktadır. • Adım 4: Tanımladığınız her parametreyi izlemek için metodolojiyi belirleyin:
o Kullanılan yakıt ve malzemelerin (öncüler dahil) miktarları için, raporlama dönemi boyunca ne kadar tüketildiğini gösteren ölçüm aletlerine (örn. tartım bantları, akış ölçerler, ısı ölçerler vb.) sahip olabilir veya her dönem sonunda satın alma kayıtlarından ve stok ölçümlerinden kullanılan tutarları belirleyebilirsiniz.
o Hesaplama faktörleri olarak adlandırılan faktörler için (örneğin, yakıtın veya malzemenin karbon içeriği), ilgili literatürden (özellikle UNFCCC/Paris Anlaşması kapsamında sunulan ulusal sera gazı envanterleri) veya Uygulama Yönetmeliği Ek VIII’den bir “standart değer” seçebilirsiniz veya Uygulama Yönetmeliği’nin Ek III’ün B.5 bölümünde daha fazla kural sunulan laboratuvar analizlerine dayanarak bunları belirleyebilirsiniz. o Sürekli emisyon ölçümleri, ısı akışı ve elektrik ölçümleri için ayrıca kullanılacak cihazları ve geçerli kalibrasyon ve bakım önlemlerini tanımlamanız gerekir.
o Bazı durumlarda tahmin yöntemlerinin veya ölçüm parametrelerinin bilinen korelasyonlarına dayalı dolaylı yöntemlerin tanımlanması gerekli olabilir.

yon ve bakım önlemlerini tanımlamanız gerekir.
o Bazı durumlarda tahmin yöntemlerinin veya ölçüm parametrelerinin bilinen korelasyonlarına dayalı dolaylı yöntemlerin tanımlanması gerekli olabilir.
o Son çare olarak, ürünlerinizin gömülü emisyonlarını izlemek için başka bir yönteminiz yoksa ve özellikle kullanılan öncülerinizin üreticisi gerekli verileri sağlamıyorsa, Avrupa Komisyonunun bu amaç için kullanıma sunduğu (ilgili tüm öncüleri içeren) CBAM ürünlerinizin gömülü emisyonları için varsayılan değerleri kullanabilirsiniz. Varsayılan değerlerin bulunduğu malların bir listesi, Avrupa Komisyonu’nun CBAM’ye özel İnternet sitesinde ve bunların kullanımına ilişkin daha fazla rehberlik Bölüm 6.9‘da bulunabilir. Bazen farklı izleme yaklaşımları arasında seçim yapabileceğinizi unutmayın (örneğin, birden fazla ölçüm cihazınız olabilir veya sürekli ölçüm ve toplu teslimat kayıtlarının kullanımı arasında ya da hesaplamaya dayalı ve ölçüme dayalı yöntemler arasında vb. seçim yapmanız gerekebilir). Uygulama Yönetmeliği, mevcut en iyi (yani en doğru) veri kaynağının nasıl seçileceğine ilişkin Ek III’ün A.3 bölümünde hükümler içermektedir. Ayrıntılar bu belgenin Bölüm 6.4‘ünde tartışılmaktadır. Kendi yetki alanınızda bir karbon bedeli ödüyor musunuz? AB ETS’deki ve diğer ülkelerdeki tesisler arasında benzer muamelenin sağlanması amacıyla, bir CBAM ürününün üretildiği ülkede ödenmesi gereken karbon fiyatı, 2026’dan itibaren belirli dönemde CBAM yükümlülüğünün azaltılmasına olanak tanıyacaktır.

a benzer muamelenin sağlanması amacıyla, bir CBAM ürününün üretildiği ülkede ödenmesi gereken karbon fiyatı, 2026’dan itibaren belirli dönemde CBAM yükümlülüğünün azaltılmasına olanak tanıyacaktır. Bu zaten CBAM’nin geçiş döneminde (yani 2025 sonuna kadar) bir raporlama yükümlülüğüdür. İzleme metodolojinize karbon fiyatlandırmasına ilişkin bilgileri dahil ettiğinizden emin olmanız gerekir, böylece ilgili bilgileri CBAM ürünlerinizin ithalatçısına iletebilirsiniz. Geçiş döneminde, dünya çapında ödenmesi gereken karbon fiyatlarına ilişkin bu tür

17 raporlama, Avrupa Komisyonu’nun bu bağlamda CBAM mevzuatında yapılacak ilave iyileştirmeleri dikkate alması açısından önemlidir. Tesisiniz bir karbon fiyatına tabiyse, emisyonları mallara atfettiğinize benzer şekilde üretim süreçlerine ve CBAM mal kategorilerine atfedebilecek şekilde ödenmesi gereken karbon fiyatı hakkında bilgi toplamanız gerekecektir. Etkin karbon fiyatı dikkate alınacaktır, yani geçerli indirimler dikkate alınacaktır (ETS durumunda, herhangi bir ücretsiz tahsis indirim olarak kabul edilir).
Menşe ülkesinde bir karbon fiyatı geçerliyse, satın alınan her öncü madde için bilgi toplamanız gerektiğini unutmayın. Eğer öncü üreticisi gerekli bilgiyi sağlamazsa, öncü için ödenmesi gereken karbon fiyatının sıfır olduğunu varsaymalısınız. Toplam etkin karbon fiyatının, spesifik yerleşik emisyonlara benzer şekilde CBAM ürünlerine atfedilmesi gerekir, yani CBAM ürününün tonu başına Avro olarak ifade edilmesi gerekir.

varsaymalısınız. Toplam etkin karbon fiyatının, spesifik yerleşik emisyonlara benzer şekilde CBAM ürünlerine atfedilmesi gerekir, yani CBAM ürününün tonu başına Avro olarak ifade edilmesi gerekir. Ödenmesi gereken karbon fiyatına ilişkin bilgilerin raporlama kuralları Uygulama Yönetmeliğinin 7. Maddesinde yer almaktadır. Ayrıntılı rehberlik bu belgenin Bölüm 6.10‘unda bulunmaktadır. İzleme metodolojisi belgelerini (MMD) derleyin Bu noktada yıl boyunca izlemeniz gereken tüm materyaller veya emisyon kaynakları için tüm izleme yöntemlerini listelediniz. Metodolojinin gelecek yıllarda tutarlı bir şekilde kullanılabilmesi için, tüm bu bilgileri tek bir yazılı belgede (tesisinizin “CBAM yönetimi el kitabı”) bir araya getirmelisiniz. Bu sistematik bir şekilde yapılmalıdır (örneğin tüm ölçüm aletlerinin, tüm okuma aralıklarının, standart değerlere ilişkin tüm veri kaynaklarının listelenmesiyle). Ayrıca gerekli tüm aletlerin, numune alma noktalarının vb. belirtildiği bir kurulum şemasının kullanılması da tavsiye edilir. Bu izleme metodolojisi dokümantasyonunu oluşturmanın yol gösterici ilkesi, sera gazı izleme konusunda biraz bilgi sahibi olan bağımsız kişilerin izleme metodolojisini anlayabilmesini sağlayacak kadar açık ve şeffaf olması gerektiğidir. Tesisin personeline, malların gömülü emisyonlarını belirlemek için gerekli tüm görevleri yerine getirme konusunda talimat görevi görecek kadar ayrıntılı olması gerekir. Bu nedenle uygulanabilir hesaplama adımlarını ve analizlerle belirlenmeyen tüm hesaplama faktörlerini de içermelidir.

erine getirme konusunda talimat görevi görecek kadar ayrıntılı olması gerekir. Bu nedenle uygulanabilir hesaplama adımlarını ve analizlerle belirlenmeyen tüm hesaplama faktörlerini de içermelidir.
Bir MMD’nin kurulmasına ilişkin rehberlik bu belgenin Bölüm 6.4‘ünde verilmektedir. İzleme metodolojisinin Avrupa Komisyonu tarafından sağlanan “iletişim şablonuna” göre kontrol edilmesi de faydalı olabilir (aşağıdaki 8. maddeye bakınız). MMD’nin eksiksiz olduğunu kontrol etmek için bu şablonun veri gereksinimlerini kullanmak isteyebilirsiniz. Ayrıca MMD’nin, birincil verilerden nihai spesifik gömülü emisyonlara kadar olan veri akışında kontrol tedbirlerini içermesi gerekmektedir. Bu önlemler hata riskleriyle orantılı olmalıdır. Önlemler, bağımsız bir kişi tarafından sık sık kontrol edilmesini, farklı kaynaklardan gelen verilerin karşılaştırılmasını, zaman serilerinin tutarlılık kontrolünü vb. içermelidir. Bu belgenin 6.4.6ıncı bölümünde daha fazla rehberlik sunulmaktadır. Raporlama dönemi boyunca izleme gerçekleştirin: Yukarıdaki tüm adımlar, tesisinizi ve personelini izleme görevlerine hazırlamak için yalnızca bir kez gerekli olmakla birlikte, bu ve aşağıdaki nokta, sonraki tüm yıllar boyunca sürekli olarak gerçekleştirilmelidir.
MMD’de tanımlanan izleme görevlerini gerçekleştirmeniz gerekir. Akaryakıt sayaçlarını düzenli olarak okumanız, tüketilen veya üretilen malzemelerin stoklarını çıkarmanız, yakıtlardan veya analiz edilecek malzemelerden numune almanız, ölçüm cihazlarının bakım, kontrol ve kalibrasyonunu vb. yapmanız gerekir.

tüketilen veya üretilen malzemelerin stoklarını çıkarmanız, yakıtlardan veya analiz edilecek malzemelerden numune almanız, ölçüm cihazlarının bakım, kontrol ve kalibrasyonunu vb. yapmanız gerekir. İlgili verileri toplamanız,

18 emisyon hesaplamalarını yapmanız ve MMD’de tanımlanan ilgili tüm kalite kontrol ve güvence önlemlerini gerçekleştirmeniz gerekecektir.
Ayrıca her raporlama döneminde en az bir kez MMD’yi incelemeli ve hala doğru ve uygun olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Mesela tesisinizde kullanılan teknolojileri hala yansıtıyor mu, üretilen malların listesi hala güncel mi? Yeni yakıtlar veya malzemeler önem kazandı mı? Daha iyi (daha hassas) izleme yöntemleri kullanabilir misiniz, veri akışındaki hata riskini azaltabilir misiniz? Tüm değişiklikler ve iyileştirmeler MMD’de belgelenmeli ve MMD’nin yalnızca en son sürümünün kullanıldığından emin olmalısınız. İzleme metodolojinizdeki zayıf noktaları tespit etmek ve geliştirmek için üçüncü taraf bir sera gazı doğrulayıcısı tarafından yapılan doğrulamayı da gönüllü bir araç olarak değerlendirebilirsiniz. Son olarak, CBAM ürünlerinizin gömülü emisyon verilerini, CBAM Tüzüğü kapsamında raporlama yükümlülüğünü taşıyan AB ithalatçısına(ithalatçılarına) iletmelisiniz. Mallarınızı çok sayıda müşteriye satabileceğiniz için, sizden bu bilgileri istemek zorunda olan çok sayıda AB ithalatçısı olabilir. Bu iletişimi mümkün olduğu kadar verimli bir şekilde gerçekleştirmek için Avrupa Komisyonu bu amaçla kullanılabilecek ortak bir şablon sunmaktadır.

zorunda olan çok sayıda AB ithalatçısı olabilir. Bu iletişimi mümkün olduğu kadar verimli bir şekilde gerçekleştirmek için Avrupa Komisyonu bu amaçla kullanılabilecek ortak bir şablon sunmaktadır.
Bu şablonun kullanımı isteğe bağlı olmakla birlikte, her iki uçtaki iletişimi büyük ölçüde basitleştirdiğinin altının çizilmesi gerekir. Müşterileriniz farklı AB Üye Devletlerinde yerleşik olabilir, farklı diller konuşabilir ve kendileri de farklı ülkelerdeki birçok tedarikçiden CBAM ürünleri satın alabilirler. Ortak şablon, ortak bir raporlama biçimi sağlar, böylece şablonda her zaman aynı türde bilgi bulunabilir ve her alanın anlamı da net olur.
Seçtiğiniz raporlama dönemi sona erdiğinde (örneğin bir takvim yılının bitiminden sonra), tüm raporlama döneminin izlenen verilerini derlemeniz, her bir üretim sürecine atfedilen emisyonları belirlemeniz ve bunları karşılık gelen “faaliyet düzeyine” (yani, bu malın belirli gömülü emisyonlarını elde etmek için raporlama dönemi içinde üretilen ilgili CBAM kategorisi altındaki malların toplam tonuna) bölmelisiniz. Bu, AB ithalatçısının ilgilendiği ana parametredir (artı yukarıda 4. madde, 3. adım altında belirtilen ek yeterlik parametreleri). Bir sonraki raporlama döneminin veri derlemesini tamamlayana kadar, bu gömülü emisyon verilerini (bu raporlama dönemi için doldurduğunuz şablonu kullanarak) kullanmalı ve bunları CBAM amaçları doğrultusunda ihtiyaç duyan tüm müşterilerinize sunmalısınız. Şablon, Avrupa Komisyonu’nun CBAM’ye özel İnternet sitesinde bulunabilir.

ğunuz şablonu kullanarak) kullanmalı ve bunları CBAM amaçları doğrultusunda ihtiyaç duyan tüm müşterilerinize sunmalısınız. Şablon, Avrupa Komisyonu’nun CBAM’ye özel İnternet sitesinde bulunabilir. Tesis operatörlerinden raporlama yapan beyan sahiplerine önerilen iletişimin içeriğine ilişkin Uygulama Yönetmeliği Ek IV’te belirtilen kurallara dayalı olarak tasarlanmıştır. İthalatçılar için ilgili bilgilerin derlenmesi ve şablonun kullanılması konusunda daha fazla rehberlik bu belgenin Bölüm 6.11‘inde ve doğrudan şablonun içinde verilmektedir.

19

Geçiş döneminden sonra ne olacak?
2026 yılından itibaren CBAM’nin kesin süresi geçerli olacaktır. Bu, 1 Ocak 2026’dan itibaren ithalatçıların, AB’ye ithal edilen her CBAM ürünü için AB ETS tahsisatlarının ortalama fiyatı üzerinden satın aldıkları sertifikalar şeklinde bir “CBAM yükümlülüğü” üstlenmek zorunda kalacakları anlamına geliyor. 2026’dan itibaren CBAM yükümlülüğü kapsamında gömülü emisyonların kapsamının genişletildiği bir aşamalı geçiş olacaktır. Gömülü emisyonların tamamı yalnızca 2034’ten itibaren kapsanacaktır15.

15 Ayrıntılı hesaplama formülü daha sonraki bir aşamada Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilecek ve yayınlanacaktır.

r. Gömülü emisyonların tamamı yalnızca 2034’ten itibaren kapsanacaktır15.

15 Ayrıntılı hesaplama formülü daha sonraki bir aşamada Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilecek ve yayınlanacaktır.

20 4 KARBON SINIRI AYARLAMA MEKANİZMASI 4.1 CBAM’ye giriş Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması (CBAM), AB’nin sera gazı (GHG) emisyonlarının 2030 yılına kadar en az net %55 azaltılmasını ve en geç 2050 yılına kadar iklim nötrlüğüne ulaşmayı hedefleyen iklim hedeflerini desteklemek üzere tasarlanmış bir çevre politikası aracıdır.
CBAM, yakın zamanda AB’nin “55’e Uygunluk” mevzuat paketinin bir parçası olarak güçlendirilen AB Emisyon Ticaret Sistemini (AB ETS) tamamlamaktadır. AB ETS kapsamında, emisyon yoğun mallar üreten tesislerin işletmecileri, her bir ton CO2e emisyonu için emisyon tahsisatlarından feragat etmektedir. Bu tahsisatların (giderek artan) bir kısmı ihalelerde veya ikincil piyasada satın alındığından, bu operatörler sera gazı emisyonları üzerinde bir “karbon fiyatı”16 ile karşı karşıya kalmaktadır. Fakat, AB üyesi olmayan ülkelerdeki çoğu işletmecinin böyle bir yükümlülüğü yoktur ve bu rekabet avantajı, Avrupa üretimini karbon kaçağı, yani AB dışına taşınma riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. CBAM öncesinde karbon kaçağı riskini azaltmak amacıyla ilgili sanayi sektörleri, AB ETS kapsamında tahsislerinin bir kısmını ücretsiz (“ücretsiz tahsis”) almaktadır. CBAM’nin devreye girmesiyle birlikte, ücretsiz tahsis de kademeli olarak kaldırılmakta ve CBAM kademeli olarak devreye girmektedir.

ahsislerinin bir kısmını ücretsiz (“ücretsiz tahsis”) almaktadır. CBAM’nin devreye girmesiyle birlikte, ücretsiz tahsis de kademeli olarak kaldırılmakta ve CBAM kademeli olarak devreye girmektedir. CBAM, AB operatörleri için karbon maliyetlerini azaltmak yerine, AB dışı ülkelerden mal ithalatçılarının ithal edilen malların “gömülü emisyonları” için benzer karbon maliyetlerine katlanmalarını sağlamaktadır. Hem AB ETS’nin hem de CBAM’nin bu genel yol gösterici ilkesi, AB’ye ihracat yapan AB işletmecileri ile AB dışı işletmeciler arasında emisyon azaltımlarını eşdeğer bir temelde teşvik etmeyi amaçlamaktadır. CBAM ülkeleri değil, AB ETS kapsamındaki ve karbon kaçağı riski en fazla olan belirli sektörler için AB’ye ithal edilen ürünlerin gömülü karbon emisyonlarını hedef alıyor. Bunlar şunları içerir: çimento, demir ve çelik, alüminyum, gübreler, hidrojen ve elektrik. Aynı zamanda yukarıda adı geçen sektörlerin bazı öncülerini ve bazı alt ürünlerini de içerir (bundan sonra “CBAM ürünleri” olarak anılacaktır). Sektörlere göre CBAM ürünlerinin tam listesi için bu belgenin 5inci Bölümüne bakın. CBAM aşağıdaki gibi aşamalar halinde tanıtılacaktır: • Geçiş dönemi (1 Ekim 2023 - 31 Aralık 2025):

CBAM ithalatçılarının, gömülü emisyonlar için herhangi bir mali düzenleme ödemesi yapmadan, mallarındaki emisyonlar da dahil olmak üzere bir dizi veriyi raporlamalarının gerekli olduğu bir “öğrenme aşaması” olarak tasarlanmıştır. Ancak, örneğin gerekli üç aylık CBAM raporlarının gönderilmemesi nedeniyle cezalar uygulanabilir.

üzere bir dizi veriyi raporlamalarının gerekli olduğu bir “öğrenme aşaması” olarak tasarlanmıştır. Ancak, örneğin gerekli üç aylık CBAM raporlarının gönderilmemesi nedeniyle cezalar uygulanabilir. • Kesin dönem (1 Ocak 2026’dan itibaren): o 2026 yılından 2033 yılına kadar, AB ETS kapsamındaki ücretsiz tahsis aşamalı olarak kaldırıldığı için, CBAM mallarına yönelik gömülü

16 Daha doğrusu CO2 veya diğer eşdeğer sera gazı emisyonlarının fiyatı.

21 emisyonlar kademeli olarak CBAM yükümlülüğü kapsamında karşılanacaktır.
o 2034 yılından itibaren CBAM mallarının gömülü emisyonlarının %100’ü CBAM sertifikaları kapsamında karşılanacak ve bu mallar için AB ETS kapsamında ücretsiz tahsis verilmeyecektir. Kesin dönemdeki CBAM, AB ETS kapsamındaki emisyon maliyetini yansıtacak şekilde tasarlanmıştır: • AB operatörleri, AB ETS kapsamında emisyonlarının ve teslim tahsisatlarının (EUA’lar) CO2 bedelini ödeyeceklerdir; ve • AB’deki CBAM mallarının AB’ye ithalatçıları, hem MRV kuralları, hem de sertifikaların fiyatı açısından AB ETS’nin durumunu yakından yansıtan CBAM sertifikalarını teslim edeceklerdir. CBAM, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına ve AB’nin diğer uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak tasarlanmıştır ve AB dışındaki tüm ülkelerden yapılan ithalatlara eşit olarak uygulanır.17
Bu belge yalnızca geçiş döneminin gereklerini ele almaktadır.
Bu aşama, AB dışındaki ilgili MRV yaklaşımlarının ve AB içindeki kurumların ve bilgi teknolojisi sistemlerinin öğrenilmesi ve kurulması anlamına gelmektedir.

döneminin gereklerini ele almaktadır.
Bu aşama, AB dışındaki ilgili MRV yaklaşımlarının ve AB içindeki kurumların ve bilgi teknolojisi sistemlerinin öğrenilmesi ve kurulması anlamına gelmektedir.

4.2 CBAM kapsamındaki emisyonların tanım ve kapsamları Aşağıdaki metin kutusu, CBAM için kullanılan terimleri tanımlayan Uygulama Yönetmeliğindeki önemli bölümleri göstermektedir. Uygulama Yönetmeliği referansları:
CBAM Yönetmeliği (AB) 2023/956, Bölüm I Madde 3 Tanımlar ve Ek IV Tanımlar Ek II, Bölüm 1 Tanımlar, alt-bölüm A.1. Tanımlar. Kullanılan kısaltmaların ve tanımların bir listesi de bu kılavuz belgenin arkasındaki eklerde verilmektedir.

Bu kılavuz belgede aşağıdaki terimler sıklıkla kullanılmaktadır: • “ton CO2e”, bir metrik ton karbondioksit (“CO2”) veya CBAM Tüzüğü Ek I’de listelenen ve CO2’in eşdeğer küresel ısınma potansiyeline göre ayarlanmış herhangi bir diğer sera gazı miktarı anlamına gelir. • “Doğrudan emisyonlar”, ısıtma ve soğutmanın üretim yeri ne olursa olsun, üretim süreçleri sırasında tüketilen ısıtma ve soğutma üretiminden kaynaklanan

17 Bunun tek istisnası, AB ETS’yi uygulayan (şu anda İzlanda, Norveç ve Lihtenştayn) veya AB ETS’ye tamamen bağlı bir ETS’ye sahip (şu anda İsviçre) ülkelerden gelen mallardır. Bu nedenle bu ülkelerdeki üreticiler AB’dekiyle aynı karbon fiyatıyla karşı karşıyadır.

ve Lihtenştayn) veya AB ETS’ye tamamen bağlı bir ETS’ye sahip (şu anda İsviçre) ülkelerden gelen mallardır. Bu nedenle bu ülkelerdeki üreticiler AB’dekiyle aynı karbon fiyatıyla karşı karşıyadır.

22 emisyonlar da dahil olmak üzere, malların üretim süreçlerinden kaynaklanan emisyonları anlamına gelir.
• “Dolaylı emisyonlar”, tüketilen elektriğin üretim yeri ne olursa olsun, malların üretim süreçlerinde tüketilen elektriğin üretiminden kaynaklanan emisyonları anlamına gelir. • “Gömülü emisyonlar”, üretim sürecinde tüketilen ilgili öncü malzemelerin gömülü emisyonları da dahil, malların üretimi sırasında açığa çıkan emisyonlar anlamına gelir. • “İlgili öncü malzeme”, sıfıra eşit olmayan gömülü emisyonları olan ve karmaşık bir ürünün gömülü emisyonlarının hesaplanması için sistem sınırları içinde olduğu tanımlanan basit veya karmaşık bir ürün anlamına gelir. • “Basit mallar”, yalnızca girdi malzemeleri ve sıfır yerleşik emisyona sahip yakıtlar gerektiren bir üretim sürecinde üretilen mallar anlamına gelir. • “Karmaşık mallar”, basit mallar dışındaki mallar anlamına gelir. • “Belirli gömülü emisyonlar”, bir ton ürün başına ton CO2e emisyonu olarak ifade edilen, bir ton ürünün gömülü emisyonları anlamına gelir. • “Belirli gömülü emisyonlar”, bir ton ürün başına ton CO2e emisyonu olarak ifade edilen, bir ton ürünün gömülü emisyonları anlamına gelir.

edilen, bir ton ürünün gömülü emisyonları anlamına gelir. • “Belirli gömülü emisyonlar”, bir ton ürün başına ton CO2e emisyonu olarak ifade edilen, bir ton ürünün gömülü emisyonları anlamına gelir. • “Üretim süreci”, Uygulama Tüzüğü Ek II Bölüm 2 Tablo 1’de tanımlanan birleştirilmiş mal kategorisi altındaki malları üretmek için kimyasal veya fiziksel süreçlerin gerçekleştirildiği bir tesisin bölümleri ve girdiler, çıktılar ve ilgili emisyonlara ilişkin belirlenmiş sistem sınırları anlamına gelir. • “Toplam mal kategorisi”, Uygulama Yönetmeliğinde, ilgili toplu mal kategorilerinin ve CN kodlarıyla tanımlanan tüm malların Ek II, Bölüm 2, Tablo 1’de listelenmesiyle dolaylı olarak tanımlanmaktadır. • “Üretim rotası”, birleştirilmiş mal kategorisi altında mal üretmek için bir üretim sürecinde kullanılan özel bir teknoloji anlamına gelir. Bir üretim süreci genellikle üretilen bir grup CBAM malıyla (“toplu mal kategorileri”) ilgilidir. Ancak bazı durumlarda bu malların üretimi için birden fazla üretim yolu mevcuttur.

4.3 Geçiş süreci Geçiş döneminin temel unsurlarının bir özeti Tablo 4-1‘de sunulmaktadır. Tablo 4-1: Geçiş dönemi – kilit noktalar Süre 1 Ekim 2023 - 31 Aralık 2025. MRV kuralları Uygulama Yönetmeliği (AB) 2023/1773. Dolaylı emisyonların raporlanması
Tüm CBAM ürünleri için gereklidir.

4-1: Geçiş dönemi – kilit noktalar Süre 1 Ekim 2023 - 31 Aralık 2025. MRV kuralları Uygulama Yönetmeliği (AB) 2023/1773. Dolaylı emisyonların raporlanması
Tüm CBAM ürünleri için gereklidir.

23 Gömülü emisyonların raporlanması için varsayılan değerler Küresel değerler
(elektrik hariç). Karmaşık malın toplamının %20’sine kadar katkıda bulunan karmaşık malların öncüleri için kullanılabilir. Belirli kriterlerin karşılanmaması halinde elektrik ithalatında ve dolaylı emisyonlarda kullanılması zorunludur. MRV kurallarına ilişkin esneklik Diğer (AB dışı) karbon fiyatlandırma veya raporlama planlarındaki kuralların kullanımına, aynı emisyonları kapsamaları ve benzer doğruluğu sağlamaları koşuluyla, tesis işletmecileri için 2024 sonuna kadar izin verilmektedir.
İthalatçılar 31 Temmuz 2024 tarihine kadar diğer (tahmin) yöntemleri kullanabilirler. Raporlama sıklığı Üç ayda bir (ithalatçılar). Raporlanan verilerin doğrulanması Gerekli değil.
İşletmeciler ve ithalatçılar mümkün olduğunca doğru ve eksiksiz raporlamayı hedeflemelidir.
Doğrulama yapılmışsa, bu durum başvuruda belirtilmelidir. CBAM sertifikalarının teslimi Gerekli değil.

4.3.1 Temel raporlama rolleri ve sorumlulukları “Raporlama beyan sahibi”18 ithal edilen malların gömülü emisyonlarının raporlanmasından sorumlu olan kuruluştur. Prensip olarak bildirimde bulunan beyan sahibi “İthalatçı”dır. Ancak uygulamada gümrük beyannamesini veren kişiye göre farklı seçenekler bulunmaktadır.

ın raporlanmasından sorumlu olan kuruluştur. Prensip olarak bildirimde bulunan beyan sahibi “İthalatçı”dır. Ancak uygulamada gümrük beyannamesini veren kişiye göre farklı seçenekler bulunmaktadır. İthalat sürecine farklı aktörlerin dahil olduğu durumlarda, ithal edilen her ton malın tam olarak tek bir raporlama beyan sahibinin sorumluluğunda olduğunun, yani ne iki kez rapor edildiği, ne de raporlamanın ihmal edildiğinin unutulmaması önemlidir.
Birlik Gümrük Kanunu (UCC19) kapsamında sağlanan seçeneklere uygun olarak, bildirimde bulunan beyan sahibi aşağıdakilerden biri olabilir20: • Kendi adına ve kendi namına malların serbest dolaşıma girişi için gümrük beyannamesi veren ithalatçı;
• UCC Madde 182(1)’de belirtilen gümrük beyannamesini verme yetkisine sahip olan ve malların ithalatını beyan eden kişi; veya

18 Uygulama Yönetmeliği bu terimi, CBAM raporlamasından ithalatçının veya onun dolaylı gümrük temsilcisinin sorumlu olduğu her iki durumu da kapsayacak şekilde kullanır. 19 Yönetmelik (AB) No 952/2013, birleştirilmiş sürüm: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/952/2022-12- 12
20 Uygulama Yönetmeliğinin 2(1). Maddesi.

her iki durumu da kapsayacak şekilde kullanır. 19 Yönetmelik (AB) No 952/2013, birleştirilmiş sürüm: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/952/2022-12- 12
20 Uygulama Yönetmeliğinin 2(1). Maddesi.

24 • Gümrük beyannamesinin, ithalatçının Birlik dışında yerleşik olduğu veya dolaylı gümrük temsilcisinin CBAM Yönetmeliğinin 32. Maddesi uyarınca raporlama yükümlülüklerini kabul ettiği durumlarda, UCC’nin 18. Maddesi uyarınca atanan dolaylı gümrük temsilcisi tarafından verildiği dolaylı gümrük temsilcisi. Raporlama beyanında bulunan kişi, en geç çeyreğin sonunu takip eden ayın sonuna kadar, CBAM Geçici Sicili aracılığıyla Avrupa Komisyonu’na üç ayda bir21 “CBAM raporu” sunmalıdır. Bu, söz konusu çeyrekte AB’ye ithal edilen mallara ilişkin Uygulama Yönetmeliğinin Ek I’inde listelenen bilgilerin raporlanmasıdır. “Dahilde işleme” olarak adlandırılan gümrük prosedürü durumunda, ithalat tarihi de dahil olmak üzere özel gerekliliklere dikkat edin (bakınız bölüm 4.3.5).
AB dışında CBAM ürünleri üreten bir tesisin operatörü, CBAM’nin işleyişinde ikinci önemli roldür. Tesis işletmecileri, tesislerinin emisyonlarına ilişkin bilgilere doğrudan erişimi olan kişilerdir. Bu nedenle ürettikleri ve AB’ye ihraç ettikleri malların gömülü emisyonlarını izlemek ve raporlamaktan sorumludurlar.
Üçüncü taraf doğrulayıcılar kesin dönemde önemli bir rol oynayacaklardır. Bununla birlikte, geçiş döneminde doğrulama, tesis operatörlerinin veri kalitelerini iyileştirmenin ve kesin dönemin gerekliliklerine hazırlanmanın bir yolu olarak seçebilecekleri tamamen gönüllü bir önlemdir.

ikte, geçiş döneminde doğrulama, tesis operatörlerinin veri kalitelerini iyileştirmenin ve kesin dönemin gerekliliklerine hazırlanmanın bir yolu olarak seçebilecekleri tamamen gönüllü bir önlemdir. Ayrıca, raporlama yapan beyan sahibinin yerleşik olduğu AB Üye Devletindeki yetkili makam da önemli bir rol oynamaktadır. Raporlama yapan beyan sahiplerinin üç aylık CBAM raporlarını tam ve doğru olarak sunmalarını sağlamak için CBAM raporlarının gözden geçirilmesi ve gerekiyorsa Uygulama Yönetmeliği uyarınca ceza uygulanması gibi CBAM Yönetmeliğinin belirli hükümlerinin uygulanmasından sorumludur. Avrupa Komisyonu (bu belgede “Komisyon” olarak da anılacaktır) CBAM Geçiş Dönemi Sicilini işletmek, üç aylık CBAM raporlarında yer alan bilgileri kontrol ederek geçiş dönemi boyunca CBAM’nin genel uygulamasını değerlendirmek, nihai döneme yönelik olarak mevzuatı daha da geliştirmek ve AB Üye Devletlerindeki yetkili makamları koordine etmekten sorumludur. Ayrıca, Avrupa Komisyonu, CBAM için daha fazla rehberlik belgeleri, raporlama şablonları, eğitim materyalleri ve CBAM Geçici Siciline (belirli dönemde CBAM Sicili olacak şekilde daha da güncellenecektir) portalı içeren özel bir İnternet sitesi sunmaktadır.

4.3.2 Sizin tarafınızdan izlenmesi gerekenler (işletmeci olarak) İlk unsur tesisin doğrudan emisyonlarının izlenmesidir. Ancak bir tesisin emisyonlarının izlenmesi, bir ürünün gömülü emisyonlarının belirlenmesinin yalnızca başlangıç kısmıdır. Bir tesis birden fazla farklı ürün ürettiğinde, emisyonların da uygun şekilde tek tek ürünlere atfedilmesi gerekir.

si, bir ürünün gömülü emisyonlarının belirlenmesinin yalnızca başlangıç kısmıdır. Bir tesis birden fazla farklı ürün ürettiğinde, emisyonların da uygun şekilde tek tek ürünlere atfedilmesi gerekir. Emisyonların mallara atfedilmesine ilişkin özel kurallar nedeniyle, tesise giriş ve çıkış ve ilgili üretim süreçleri arasındaki belirli ısı akışlarının (buhar, sıcak su vb.) belirlenmesine de ihtiyaç vardır. Aynı durum “atık gazlar” olarak adlandırılanlar için de geçerlidir (örneğin çelik endüstrisindeki yüksek fırın gazı). Hem ısı, hem de atık gazlar doğrudan emisyonlara katkıda bulunur.

21 CBAM Yönetmeliği Madde 35

25 Ayrıca, üretim sürecinde kullanılan ve kendileri de gömülü emisyonlara sahip olan belirli girdi malzemelerinin (“ilgili öncüler” olarak adlandırılan ve kendileri de CBAM malları olan) miktarlarını izlemeli ve raporlama beyanında bulunana(bulunanlara) bildirmeli ve bu öncü malzemelerin gömülü emisyonlarını belirlemelisiniz. Diğer CBAM ürünlerini üretmek için öncüler satın aldığınızda, bu öncülerin tedarikçisinden gömülü emisyonlara ilişkin verileri almanız gerekir.
Tüm CBAM ürünlerinin üretimi sırasında tüketilen elektriğin üretiminden kaynaklanan dolaylı emisyonlar da benzer şekilde CBAM22 amaçları doğrultusunda izlenmeli ve üretilen ürünlere atfedilmelidir. Yine, ilgili olduğu yerde öncülerin içerdiği emisyonlar da dahil edilmelidir. Kendi başına bir ürün olarak AB’ye ithal edilen elektriğin yalnızca doğrudan emisyonlarla ilgili olduğunu unutmayın.

. Yine, ilgili olduğu yerde öncülerin içerdiği emisyonlar da dahil edilmelidir. Kendi başına bir ürün olarak AB’ye ithal edilen elektriğin yalnızca doğrudan emisyonlarla ilgili olduğunu unutmayın. Elektriğin bir CBAM ürünü olarak ele alınması Bölüm 7.6‘da daha ayrıntılı olarak tartışılmaktadır. Bu gömülü emisyonların nasıl belirleneceğine ve sistem sınırlarının nasıl tanımlanacağına ilişkin açıklamalar Bölüm 5.2 ve 5‘te ayrıntılı olarak verilmektedir. Son olarak, eğer varsa, kendi yargı yetkisi dahilinde malın üretiminde ödenmesi gereken karbon fiyatını ithalatçıya(ithalatçılara) bildirmeniz gerekir. Bu, ton CO2e başına karbon fiyatını ve CBAM ile ilgili ürünün tonu başına alınan ücretsiz tahsis veya diğer mali destek, tazminat veya indirim miktarını içerir. Özellikle karmaşık mallar söz konusu olduğunda, öncü malzeme üreticilerinin karbon maliyetleri de dikkate alınmalıdır.

4.3.3 İşletmeciler ve ithalatçılar için raporlama dönemleri Raporlama dönemi, gömülü emisyonların belirlenmesi için referans dönemidir. İşletmeciler ve ithalatçıların farklı raporlama dönemleri vardır. Tesis işletmecileri Sizin için (bir işletmeci olarak), bir tesisin yıllık işlemlerini yansıtan temsili verileri toplamanıza olanak tanıyan varsayılan raporlama süresi on iki aydır.

nemleri vardır. Tesis işletmecileri Sizin için (bir işletmeci olarak), bir tesisin yıllık işlemlerini yansıtan temsili verileri toplamanıza olanak tanıyan varsayılan raporlama süresi on iki aydır. On iki aylık raporlama dönemi aşağıdakilerden biri olabilir: • Takvim yılı – raporlama için varsayılan seçenektir; veya alternatif olarak • Mali yıl – eğer bu, bir mali raporlama yılına ait verilerin daha doğru olması veya örneğin, mali yıl sonunun yıllık yakıt ve malzeme stok sayımına denk gelmesi gibi makul olmayan maliyetlerin ortaya çıkmasını önlemek amacıyla gerekçelendirilebiliyorsa. On iki aylık bir dönem, bir tesisin faaliyetlerindeki mevsimsel değişikliklerin yanı sıra planlı yıllık kapatmalar (örneğin bakım için) ve başlatmalardan kaynaklanan süreçteki

22 Geçiş dönemi boyunca, öncülerin dolaylı emisyonları da dahil olmak üzere, tüm CBAM ürünlerinin dolaylı emisyonları izlenmeli ve raporlanmalıdır. Ancak kesin dönemde dolaylı emisyonlar yalnızca belirli ürünler (CBAM Yönetmeliği Ek II’de yer alan mallar) için dahil edilecektir.

AM ürünlerinin dolaylı emisyonları izlenmeli ve raporlanmalıdır. Ancak kesin dönemde dolaylı emisyonlar yalnızca belirli ürünler (CBAM Yönetmeliği Ek II’de yer alan mallar) için dahil edilecektir.

26 herhangi bir kesinti dönemini yansıttığı için temsili olarak kabul edilir. Tam bir yıl ayrıca, örneğin eksik dönemsel veri noktalarının her iki tarafında da sayaç okumaları yapılarak veri açıklarının azaltılmasına yardımcı olur.
Ancak, tesisin uygun bir MRV sistemine dahil olması ve raporlama döneminin söz konusu MRV sisteminin gereklilikleriyle örtüşmesi durumunda, en az üç aylık alternatif bir raporlama dönemi de seçebilirsiniz. Örneğin:
• Zorunlu bir karbon fiyatlandırma planı (bir emisyon ticaret sistemi veya karbon vergisi, harç veya ücret ) veya uyum yükümlülüğü içeren sera gazı raporlama planı. Bu durumda söz konusu planın raporlama dönemi, en az üç ayı kapsıyorsa kullanılabilir; veya • Başka bir izleme planı (örneğin, akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulamayı içeren bir sera gazı emisyon azaltım projesi) amacıyla izleme ve raporlama. Bu durumda, geçerli MRV kurallarının raporlama süresi, en az üç ay ise kullanılabilir. Yukarıdaki tüm durumlarda, malların doğrudan ve dolaylı gömülü emisyonları seçilen raporlama döneminin ortalaması olarak hesaplanmalıdır. Geçiş döneminin başlangıcından itibaren temsili verilerin raporlanabilmesini sağlamak için işletmecilerin, ilk üç aylık raporda 2023 yılına ait tam yıllık verileri Ocak 2024’te ithalatçılarla paylaşmayı hedeflemesi gerekmektedir.

tibaren temsili verilerin raporlanabilmesini sağlamak için işletmecilerin, ilk üç aylık raporda 2023 yılına ait tam yıllık verileri Ocak 2024’te ithalatçılarla paylaşmayı hedeflemesi gerekmektedir. Bunu gerçekleştirmek için şunları yapmalısınız: • Geçiş döneminin başlangıcından itibaren 2023 yılına kadar emisyon ve faaliyet verilerini mümkün olduğu kadar toplayın. Fiili emisyon izleme başlamadan önceki dönem için23, mevcut en iyi verilere dayalı tahminler yapmalısınız (örneğin, üretim protokollerini kullanarak, bilinen veriler ile ilgili emisyonlar arasındaki bilinen korelasyonlara dayalı geriye dönük hesaplama vb.). • Mümkünse 2024 Ocak ayının başında ithalatçılara tam bir yıllık veri raporlamaya hazırlık olarak, 2023’ün son çeyreği için veri toplamaya başlayın. Yukarıdakilerin ışığında, izleme metodolojinizi mümkün olan en kısa sürede hazırlamaya başlamalı ve fiili izlemeye 1 Ekim 2023’ten sonra mümkün olan en kısa sürede başlamayı hedeflemelisiniz. Gömülü emisyon verilerinizi, elde edilir edilmez her çeyreğin sonunda ithalatçılarla paylaşmalısınız.
İthalatçılar
Geçiş döneminde, ithalatçılar (“raporlayan beyan sahipleri”) için raporlama dönemi üç ayda bir olup, raporların bir ay içinde teslim edilmesi gerekmektedir. • İlk üç aylık rapor Ekim-Aralık 2023 dönemini kapsar ve raporun 31 Ocak 2024 tarihine kadar CBAM Geçiş Sicilinde sunulması beklenir. • Son üç aylık rapor Ekim-Aralık 2025 dönemine yöneliktir ve raporun 31 Ocak 2026 tarihine kadar CBAM Geçiş Sicilinde sunulması planlanmaktadır.

ihine kadar CBAM Geçiş Sicilinde sunulması beklenir. • Son üç aylık rapor Ekim-Aralık 2025 dönemine yöneliktir ve raporun 31 Ocak 2026 tarihine kadar CBAM Geçiş Sicilinde sunulması planlanmaktadır.

23 Bu, uygun bir MRV sisteminin halihazırda yürürlükte olduğu durumlar haricinde en sık karşılaşılan durum olacaktır.

27 Üç aylık rapor, takvim yılının bir önceki çeyreğinde ithal edilen mallardaki gömülü emisyonları, doğrudan ve dolaylı emisyonları ve AB dışında ödenmesi gereken karbon fiyatını ayırarak özetlemelidir. Bir malın hangi tarihte ithal edildiğine karar vermek için “piyasaya sürüm” (yani gümrük yetkilileri tarafından yapılan gümrükleme) önemlidir. Bu, özellikle “dahilde işleme” rejimi kapsamına alınan mallar için önemlidir (bakınız bölüm 4.3.5). İşletmeciler ve ithalatçıların farklı raporlama zaman çizelgeleri olduğundan, ithalatçıların üç aylık CBAM raporları için tesis işletmecileri tarafından kendilerine iletilen en son gömülü emisyon verilerini kullanmaları gerekecektir. Örneğin, bir işletmecinin raporlama dönemi olarak takvim yılını kullandığı durumlarda, 2025 yılının 1. çeyreğinden 4. çeyreğine kadar olan herhangi bir dönem için üç aylık CBAM raporunu tamamlayan bir ithalatçının, işletmeci tarafından kendisine iletilen 2024 takvim yılına ait mal için spesifik gömülü emisyon bilgilerini raporlama amacıyla kullanması gerekecektir. Yani, ürün bir işletmeci tarafından Aralık 2024’te üretilmişse ve Ocak 2025’te bir ithalatçı tarafından AB’ye ithal edilmişse, ithalatçının 1.

ilgilerini raporlama amacıyla kullanması gerekecektir. Yani, ürün bir işletmeci tarafından Aralık 2024’te üretilmişse ve Ocak 2025’te bir ithalatçı tarafından AB’ye ithal edilmişse, ithalatçının 1. Çeyrek CBAM raporunda o mala ilişkin 2024 takvim yılı için spesifik gömülü emisyonlar kullanılacaktır. Ocak 2025 sonu itibariyle 2024 verileri henüz mevcut değilse, 2023 yılına ait spesifik gömülü emisyonlara ilişkin veriler 1. Çeyrek CBAM raporu için kullanılabilir. Bir operatörün uygun bir MRV sistemi kapsamında uyum yükümlülüğüne sahip olması ve raporlama döneminin bir takvim yılından daha kısa, ancak en az üç ay olması durumunda farklılık ortaya çıkabilir. Örneğin, raporlama dönemi üç ay ise, ithalatçı işletmecinin 1. Çeyrek verilerini 2. Çeyrek CBAM raporunda ve benzerlerinde kullanabilir. Halihazırda sunulmuş olan bir CBAM raporunun raporlama çeyreğinin bitiminden iki ay sonrasına kadar düzeltilebileceğini24 unutmayın. Bu durum, örneğin, raporlama son tarihinden sonra ithalatçının gömülü emisyonlara ilişkin daha doğru verilere ulaşması durumunda söz konusu olabilir. MRV sistemlerini zamanında kurmanın zorluğunu kabul eden Uygulama Yönetmeliği, ilk iki üç aylık rapor için düzeltmeler için daha uzun bir süreye izin vermektedir; bu süre, üçüncü üç aylık raporun son tarihine kadardır. Bu, 31 Ocak ve 30 Nisan 2024 tarihine kadar teslim edilmesi gereken raporların daha sonra 31 Temmuz 2024 tarihine kadar düzeltilebileceği anlamına gelir.

4.3.4 CBAM’nin Yönetimi Şekil 4-1: CBAM’nin geçiş dönemindeki raporlama sorumluluklarına genel bakış.

eken raporların daha sonra 31 Temmuz 2024 tarihine kadar düzeltilebileceği anlamına gelir.

4.3.4 CBAM’nin Yönetimi Şekil 4-1: CBAM’nin geçiş dönemindeki raporlama sorumluluklarına genel bakış.

24 Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesi

28

Rakamların açıklaması için (iş akışına ilişkin), lütfen aşağıdaki ana metne bakın. Şekil 4-1‘de şematik olarak gösterildiği gibi, CBAM’nin geçiş dönemindeki yönetim sistemi ve iş akışları aşağıdaki adımları takip etmektedir (paragraf numaralandırması şekildeki kırmızı sayıları takip etmektedir):

1. İthalatçı (raporlayan beyan sahibi), CBAM mallarını çeşitli tesislerden, muhtemelen AB dışındaki farklı ülkelerden alır.
2. İthalatçı her ithalat için olağan gümrük beyannamesini verir. İlgili AB Üye Devletinin gümrük idaresi, her zamanki gibi ithalatı kontrol eder ve gümrük işlemlerini gerçekleştirir.
3. Gümrük idaresi (veya kullanılan BT sistemi), bu ithalat hakkında Avrupa Komisyonunu (CBAM Geçiş Sicilini kullanarak) bilgilendirir. Bu bilgiler daha sonra üç aylık CBAM raporlarının eksiksizliğini ve doğruluğunu kontrol etmek için kullanılabilir.
4. Rapor veren beyan sahibi, işletmecilerden ithal edilen CBAM mallarının spesifik gömülü emisyonlarına ilişkin ilgili verileri talep etmektedir (uygulamada bu, talebi CBAM mallarını üreten tesisin işletmecisine iletmesi gereken aracı tüccarları kapsayabilir). İkincisi, mümkünse Komisyon tarafından bu amaç için sağlanan şablonu kullanarak talep edilen verileri göndererek yanıt verir. Veriler üçüncü taraf bir doğrulayıcı tarafından gönüllü olarak doğrulanabilir.

ümkünse Komisyon tarafından bu amaç için sağlanan şablonu kullanarak talep edilen verileri göndererek yanıt verir. Veriler üçüncü taraf bir doğrulayıcı tarafından gönüllü olarak doğrulanabilir. 5. Rapor veren beyan sahibi daha sonra üç aylık CBAM raporunu CBAM Geçici Siciline sunabilir. 6. Komisyon ile AB Üye Devletlerindeki yetkili makamlar arasında bilgi alışverişi gerçekleşir. Komisyon, (gümrük verilerine dayanarak) hangi bildirimde bulunan beyan sahiplerinin CBAM raporu sunmasının beklendiğini bildirir. Ayrıca Komisyon, fiili raporların anlık kontrollerini gerçekleştirebilir ve gümrük verileri açısından bunların eksiksizliğini kontrol edebilir. Komisyon, usulsüzlüklerin tespit edilmesi durumunda yetkili makamı bu konuda bilgilendirir. Yetkili makam daha sonra genellikle ithalatçıyla iletişime geçerek usulsüzlüğün düzeltilmesini veya eksik CBAM raporunun sunulmasını talep ederek konuyu takip edecektir. Bildirimde bulunan beyan sahibinin hataları düzeltmemesi halinde, yetkili makam sonuçta (mali) ceza uygulayabilir.

esini veya eksik CBAM raporunun sunulmasını talep ederek konuyu takip edecektir. Bildirimde bulunan beyan sahibinin hataları düzeltmemesi halinde, yetkili makam sonuçta (mali) ceza uygulayabilir.

29 7. (Şekilde gösterilmemiştir ve mevzuat tarafından gerekli değildir, ancak ithalatçının kendi menfaatinedir): Gelecekte benzer sorunlardan kaçınmak için, ceza alan ithalatçı, gelecekteki sunumlar için sorunu(sorunları) ele almak amacıyla Komisyon veya yetkili makam tarafından tespit edilen sorun(sorunlar) hakkında işletmeciyi bilgilendirmelidir.

4.3.5 Dahilde işleme Birlik Gümrük Kanunu çeşitli özel prosedürler tanımlamaktadır. “Dahilde işleme”25 bir malın ithalat vergileri ve KDV askıya alınarak işlenmek üzere AB’ye ithal edilmesi anlamına gelir. İşleme operasyonlarından sonra, işlenmiş ürünler veya orijinal ithal mallar yeniden ihraç edilebilir veya AB’de serbest dolaşıma sokulabilir. İkincisi, ticaret politikası önlemlerinin uygulanmasının yanı sıra ithalat vergisi ve harçlarının ödenmesi yükümlülüğünü de dahil edecektir. Bu ilke CBAM’yi de kapsayacak şekilde genişletilmiştir; yani yeniden ihracat durumunda, dahilde işleme kapsamına alınan mallar için CBAM kapsamında herhangi bir raporlama zorunluluğu doğmaz. Ancak, CBAM malının dahilde işleme sonrasında orijinal mal veya değiştirilmiş olarak AB pazarında piyasaya sürülmesi durumunda CBAM raporlama yükümlülüğü doğar.
Dahilde işleme tabi tutulduktan sonra fiilen ithal edilen eşyanın CBAM raporunda yer alması gereken süre, AB’de serbest dolaşıma giriş tarihine göre belirlenir.

CBAM raporlama yükümlülüğü doğar.
Dahilde işleme tabi tutulduktan sonra fiilen ithal edilen eşyanın CBAM raporunda yer alması gereken süre, AB’de serbest dolaşıma giriş tarihine göre belirlenir. Bu nedenle bazı durumlarda mallar 1 Ekim 2023 tarihinden önce dahilde işleme tabi tutulmuş olmasına rağmen CBAM kapsamında raporlanması gerekebilmektedir.
Uygulama Yönetmeliğinin 6. Maddesi, üç aylık CBAM raporlarının amaçları doğrultusunda dahilde işleme sonrasında serbest dolaşıma giren eşyaya ilişkin bazı özel raporlama gerekliliklerini düzenlemektedir: • Eğer mal dahilde işleme sırasında değiştirilmemişse, serbest bırakılan CBAM malının miktarları ve bu miktarların gömülü emisyonları rapor edilecektir; değerler dahilde işleme kapsamına alınan mallarla aynıdır. Raporda ayrıca biliniyorsa menşe ülke ve malların üretildiği tesisler de yer alır; • Malın değiştirilmiş olması ve dahilde işleme ürünü artık CBAM malı olarak nitelendirilmiyorsa, orijinal malın miktarları ve bu orijinal miktarların gömülü emisyonlarının yine de raporlanması gerekir. Raporda ayrıca biliniyorsa menşe ülke ve malların üretildiği tesisler de yer alır; • Malın değiştirilmiş olması ve dahilde işleme ürününün bir CBAM malı olması durumunda, piyasaya sürülen malın miktarları ve gömülü emisyonları rapor edilecektir. Dahilde işlemenin bir AB ETS tesisinde gerçekleşmesi durumunda, ödenmesi gereken karbon fiyatı da rapor edilecektir.

unda, piyasaya sürülen malın miktarları ve gömülü emisyonları rapor edilecektir. Dahilde işlemenin bir AB ETS tesisinde gerçekleşmesi durumunda, ödenmesi gereken karbon fiyatı da rapor edilecektir. Raporda ayrıca biliniyorsa menşe ülke ve malların üretildiği tesisler de yer alır; • Dahilde işleme için kullanılan malın menşe ülkesinin tanımlanamadığı durumlarda, gömülü emisyonlar aynı birleştirilmiş mal kategorisi için dahilde

25 Bakınız: https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs-4/customs-procedures-import-and-export- 0/what-importation/inward-processing_en

30 işleme prosedürüne tabi tutulan malların toplamının ağırlıklı ortalama gömülü emisyonları temelinde hesaplanacaktır.

31 5 CBAM ÜRÜNLERİ VE ÜRETİM YOLLARI Bu bölüm, çimento, hidrojen, gübre, demir-çelik ve alüminyum sektörlerinde geçiş dönemi için geçerli olan sanayi sektörüne özgü kurallara ilişkin rehberlik sağlar. CBAM kapsamındaki ürünlerin özellikleri ve ilgili üretim yolları ile ilgilenir. Bölüm 6, CBAM’nin tüm sektörler için geçerli olan izleme gerekliliklerini açıklamaktadır. Daha sonra, bölüm 7, özellikle sektöre özgü izleme ve raporlama gerekliliklerini ekleyerek ve her sektör için ayrıntılı örnekler sunarak sektöre özgü ayrıntılarla devam etmektedir.
Bu kılavuz belge öncelikle CBAM kapsamına giren maddi mallar üreten işletmeciler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış olsa da, bölüm 7 aynı zamanda CBAM kapsamında bir mal olarak elektrik ithalatçıları için bazı bilgiler içermektedir (bölüm 7.6).

mallar üreten işletmeciler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış olsa da, bölüm 7 aynı zamanda CBAM kapsamında bir mal olarak elektrik ithalatçıları için bazı bilgiler içermektedir (bölüm 7.6).

5.1 Sektöre özel bölümlere ön söz Aşağıdaki bölümler CBAM Tüzüğü Ek I’de listelenen mallar için farklı üretim yollarına genel bir bakış sunmakta ve sektöre özel rehberlik sağlamaktadır. Malların üretim süreçlerine ilişkin ek bilgiler, mevcut en iyi tekniklere (BAT) ilişkin BREF26 referans belgelerinde de bulunabilir. Aşağıdaki bölümlerde kullanılan diyagramlar. Aşağıdaki bölümlerde sunulan sistem sınır grafikleri için aşağıdaki kurallar uygulanır:  Üretim süreçleri (doğrudan emisyonların izlenmesinin gerçekleşeceği) dikdörtgenler halinde gösterilmiştir; Malzemeler köşeleri yuvarlatılmış kutularda gösterilmektedir.  İsteğe bağlı işlemler (örn. CCS/CCU) mavi kutularda gösterilir. Özellikle, varsayılan değerlerin geliştirilmesinde CCS/CCU dikkate alınmaz ancak (işletmeci olarak) bunları kullandığınızda, ilgili emisyonlar veya emisyon tasarrufları, gerçek gömülü emisyonların belirlenmesinde dikkate alınmalıdır.  Hiçbir gömülü emisyona sahip olmadığı düşünülen malzemeler kırmızı kutularda, gömülü emisyonlara sahip malzemeler (ilgili öncü malzemeler ve nihai ürünler, yani CBAM kapsamındaki ürünler) yeşil kutularda gösterilmektedir. Basit ürünler normal yazı tipiyle, karmaşık ürünler ise kalın yazı tipiyle gösterilir.  Girdi malzemeleri tamamlanmaya çalışılmadan sunulur.

kapsamındaki ürünler) yeşil kutularda gösterilmektedir. Basit ürünler normal yazı tipiyle, karmaşık ürünler ise kalın yazı tipiyle gösterilir.  Girdi malzemeleri tamamlanmaya çalışılmadan sunulur. Bu, farklı üretim rotaları arasındaki farkları göstermeye uygun malzemelere odaklanıldığı anlamına gelir. Sonuç olarak, grafikleri basit tutmak için daha az önemli olan girdi malzemeleri ve özellikle yakıtlar genellikle atlanır.  Not: Çimento değer zinciri için örnek olarak aşağıdaki Şekil 5-1‘de

26 BAT Referans belgesi (BREF), BAT, IED (Endüstriyel Emisyon Direktifi) tarafından tanımlandığı şekliyle “Mevcut En İyi Tekniklerdir”. İlgili BREF belgeleri aşağıdakilerle ilgilidir: çimento üretimi; demir-çelik üretimi için; büyük hacimli inorganik kimyasallar (gübreler dahil); Klor-alkali için; ve demir dışı metaller için (hem alüminyum hem de demir alaşımlarını içerir). Tüm BREF'ler Avrupa IPPC Bürosunun https://eippcb.jrc.ec.europa.eu/reference adresinde bulunabilir.

Klor-alkali için; ve demir dışı metaller için (hem alüminyum hem de demir alaşımlarını içerir). Tüm BREF'ler Avrupa IPPC Bürosunun https://eippcb.jrc.ec.europa.eu/reference adresinde bulunabilir.

32 gösterilmektedir. Grafikleri oldukça basit tutmak için bu diğer sektörlerde gösterilmemiştir ancak aynı şekilde uygulanabilir. Girdi olarak elektrik, yalnızca sürecin ana “öncüsü” olduğu durumlarda gösterilmektedir (örneğin, özellikle elektrik ark ocakları ve elektroliz süreçleri için).

5.2 CBAM ürünlerini tanımlama Bu bölümde CBAM kapsamına giren malların Yönetmelikte nasıl tanımlandığı ve belirlendiği açıklanmaktadır. Aşağıdaki metin kutusu, CBAM geçiş dönemiyle ilgili CBAM ürünlerinin tanımı ve raporlanmasına ilişkin temel bölümleri göstermektedir. Ek II, Bölüm 2, Tablo 1 CN kodlarının Toplu mal kategorileriyle eşleştirilmesi. Ek III, Bölüm F Bir tesisin emisyonlarının mallara atfedilmesine ilişkin kurallar.

5.2.1 Ürün özellikleri Birleşik İsimlendirme (CN)27,28 sınıflandırma sistemi, malların temel özelliklerini tanımlar ve CBAM kapsamına giren sektör mallarını tanımlamak için kullanılır.
CN “ürün spesifikasyonu” sınıflandırma sistemi iki bölümden oluşur; birincisi, farklı ürün ayrıştırma seviyelerini yansıtan sayısal 4, 6 veya 8 basamaklı numaralandırma sistemi ve ikinci olarak, her ürün kategorisinin temel özelliklerini veren kısa metin açıklaması. İlk 6 hane, uluslararası ticarette kullanılan Uyumlaştırılmış Sistem (HS) sınıflandırmasıyla aynıdır ve geri kalan 2 hane, AB’ye özgü eklemelerdir.

temel özelliklerini veren kısa metin açıklaması. İlk 6 hane, uluslararası ticarette kullanılan Uyumlaştırılmış Sistem (HS) sınıflandırmasıyla aynıdır ve geri kalan 2 hane, AB’ye özgü eklemelerdir. Malın ürün spesifikasyonunun her iki kısmı da CBAM Tüzüğü Ek I’de verilmiştir, ancak metnin başka yerlerinde bu, referans kolaylığı açısından yalnızca sayısal koda da kısaltılabilir. 5.2.2 CBAM Yönetmeliği kapsamındaki malların belirlenmesi Siz (işletmeci olarak) öncelikle tesisinizde üretilen hangi malların CBAM kapsamına girdiğini belirlemelisiniz. Bu amaçla şunları yapmalısınız: • Tesisinizde üretilen ve tesis dışından tedarik edilen öncülerin ve tüm malların bir listesini hazırlayın.

27 Tarife ve istatistiksel terminoloji ile Ortak Gümrük Tarifesine ilişkin 23 Temmuz 1987 tarih ve (EEC) 2658/87 sayılı Konsey Yönetmeliği (OJ L 256, 7.9.1987, s. 1). 28 Mallara ilişkin CN tanımları hakkında daha fazla bilgi için 2022 Eurostat RAMON veri tabanına bakın: https://ec.europa.eu/eurostat/ramon/nomenclatures/index.cfm?TargetUrl=LST_NOM_DTL&StrNom= CN_2022

llara ilişkin CN tanımları hakkında daha fazla bilgi için 2022 Eurostat RAMON veri tabanına bakın: https://ec.europa.eu/eurostat/ramon/nomenclatures/index.cfm?TargetUrl=LST_NOM_DTL&StrNom= CN_2022

33 Aynı mal kategorisinin hem üretilen mala hem de o malın üretiminde kullanılan öncülere uygulanabileceğini unutmayın. Bu, demir çelik, alüminyum ve gübre sektörü malları için geçerlidir. • Üretilen tüm mal çeşitlerini CBAM Yönetmeliği Ek I’de verilen ürün özelliklerine göre kontrol edin ve karşılaştırın. • Bu karşılaştırmadan, tesis tarafından üretilip listelenen ürünlerden hangilerinin CBAM kapsamında olduğunu belirleyin.

5.3 Çimento sektörü Aşağıdaki metin kutusu, Uygulama Yönetmeliğinin CBAM geçiş dönemiyle ilgili sektöre özel bölümlerini göstermektedir.
• Ek II, Bölüm 2, Tablo 1 CN kodlarının toplu mal kategorileriyle eşleştirilmesi. • Ek II, Bölüm 3 Alt bölümlerde belirtildiği üzere üretim yolları, sistem sınırları ve ilgili öncüler: 3.2 – Kalsine kil, 3.3 – Çimento klinkeri, 3.4 – Çimento ve 3.5 – Alüminli çimento.

5.3.1 Endüstri sektörü için üretim birimi ve gömülü emisyonlar AB’ye ithal edilen beyan edilen çimento ürünlerinin miktarı metrik ton cinsinden ifade edilmelidir. Raporlama amacıyla tesis veya üretim süreci(süreçleri) tarafından üretilen CBAM ürününün(ürünlerinin) miktarını kaydetmelisiniz. Endüstri sektörü Çimento Malların üretim birimi Ton (metrik), menşe ülkedeki tesis veya üretim süreciyle üretilen her tip CBAM ürünü için ayrı ayrı rapor edilir.

nin) miktarını kaydetmelisiniz. Endüstri sektörü Çimento Malların üretim birimi Ton (metrik), menşe ülkedeki tesis veya üretim süreciyle üretilen her tip CBAM ürünü için ayrı ayrı rapor edilir. İlgili faaliyetler Çimento klinkeri ve kalsine kil üretmek, çimento üretmek için çimento klinkerini öğütmek ve harmanlamak. İlgili sera gazı emisyonları
Karbondioksit (CO2) Doğrudan Emisyonlar
Ton (metrik) CO2e
Dolaylı emisyonlar Tüketilen elektrik miktarı (MWh), CO2 veya CO2e’nin ton (metrik) cinsinden dolaylı emisyonlarını hesaplamak için kullanılan kaynak ve emisyon faktörü..
Geçiş döneminde ayrıca rapor edilecektir. Gömülü emisyonlar için birim Menşe ülkedeki tesis veya üretim süreci itibarıyla her bir CBAM ürünü türü için ayrı ayrı rapor edilen, ürünün tonu başına ton CO2e emisyonları.

Çimento sektörünün geçiş döneminde hem doğrudan emisyonları, hem de dolaylı emisyonları hesaba katması gerekmektedir. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir.

nu başına ton CO2e emisyonları.

Çimento sektörünün geçiş döneminde hem doğrudan emisyonları, hem de dolaylı emisyonları hesaba katması gerekmektedir. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir.

34 Emisyonlar, mal çıktının tonu başına CO2 eşdeğeri (tCO2e) emisyonları olarak metrik ton cinsinden raporlanmalıdır. Bu rakam, menşe ülkenizdeki özel tesis veya üretim süreci için hesaplanmalıdır. Çimento üretim süreci için doğrudan ve dolaylı spesifik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl elde edildiğini ve AB’ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren bir vaka çalışmasının bölüm 7.1.3‘te verildiğini unutmayın. Aşağıdaki bölümlerde çimento sektörü mallarına ilişkin sistem sınırlarının nasıl tanımlanması gerektiği açıklanmakta ve izleme ve raporlama amacıyla dahil edilmesi gereken üretim süreçlerinin unsurları belirlenmektedir.

5.3.2 Kapsanan malların tanımı ve açıklaması Aşağıdaki Tablo 5-1‘de çimento sanayi sektöründe CBAM geçiş dönemi kapsamındaki ilgili mallar listelenmektedir. Sol sütundaki toplu mal kategorisi, izleme amacıyla ortak “üretim süreçlerinin” tanımlanacağı grupları tanımlar.

nto sanayi sektöründe CBAM geçiş dönemi kapsamındaki ilgili mallar listelenmektedir. Sol sütundaki toplu mal kategorisi, izleme amacıyla ortak “üretim süreçlerinin” tanımlanacağı grupları tanımlar. Tablo 5-1: Çimento sektöründeki CBAM ürünleri
Toplu mal kategorisi CN Kodu Açıklama Kalsine kil 2507 00 80 Diğer kaolin killeri Çimento klinkeri 2523 10 00 Çimento klinkerleri29 Çimento 2523 21 00

2523 29 00 2523 90 00 Beyaz Portland çimentosu, yapay olarak renklendirilmiş olsun olmasın Diğer Portland çimentosu Diğer hidrolik çimentolar Alüminli çimento 2523 30 00 Alüminli çimento30 Kaynak: CBAM Yönetmeliği, Ek I; Uygulama Yönetmeliği, Ek II. Tablo 5-1‘de listelenen toplu mal kategorileri, çimento üretiminde tüketilen hem bitmiş çimento ürünlerini hem de öncü ürünleri (ara ürünler) içermektedir. Yalnızca Uygulama Yönetmeliğinde belirtildiği gibi üretim sürecinin sistem sınırlarıyla ilgili öncüler olarak listelenen girdi malzemeleri dikkate alınacaktır. Tablo 5-2 öncüleri toplu mal kategorisine ve üretim yoluna göre listelemektedir.
Tablo 5-2: Toplu mal kategorileri, bunların üretim yolları ve ilgili öncüler Toplu Mal Kategorisi İlgili öncüler Üretim rotası

29 Farklı klinker türleri arasında herhangi bir ayrım yapılmaz, yani gri ve beyaz çimento klinkeri CBAM amaçları açısından aynıdır. 30 “Kalsiyum Alüminat Çimentosu” olarak da anılır.

m rotası

29 Farklı klinker türleri arasında herhangi bir ayrım yapılmaz, yani gri ve beyaz çimento klinkeri CBAM amaçları açısından aynıdır. 30 “Kalsiyum Alüminat Çimentosu” olarak da anılır.

35 Toplu Mal Kategorisi İlgili öncüler Üretim rotası Kalsine kil Yok Çimento klinkeri Yok Çimento Çimento klinkeri; kalsine kil (işlemde kullanılıyorsa). Alüminli çimento Yok

Sistem sınırıyla ilgili öncül mallar, hem beyaz klinkeri (beyaz çimento yapımında kullanılan) hem de gri klinkeri içeren “çimento klinkeri31” (CN kodu 2523 10 00), ve bir klinker ikamesi olan ve üretilen çimentonun özelliklerini değiştirmek için kullanılabilen “kalsine kil”dir (CN kodu 2507 00 80)32. Bu öncüler, üretimlerinde kullanılan ham madde bileşenleri ve yakıtların (hem fosil yakıtlar hem de alternatif yakıtlar) sıfır gömülü emisyona sahip olduğu kabul edildiğinden, basit ürünler olarak tanımlanmaktadır. Tablo 5-1‘de listelenen bitmiş çimento ürünleri hem beyaz Portland çimentosunu, hem de gri Portland çimentosunu, diğer hidrolik çimentoları ve alüminli çimentoyu içermektedir. Bu mallar, öncü mallardan kaynaklanan gömülü emisyonları içerdikleri için (alüminli çimento hariç) karmaşık mallar olarak tanımlanır. Çimento üretiminde kullanılan diğer bileşenler, özellikle granüle yüksek fırın cürufu, uçucu kül ve diğer hidrolik çimento ürünlerinin (harmanlanmış veya “kompozit” çimentolar dahil) üretiminde kullanılan doğal puzolan, herhangi bir gömülü emisyona sahip olarak kabul edilmez ve CBAM kapsamında değildir.

idrolik çimento ürünlerinin (harmanlanmış veya “kompozit” çimentolar dahil) üretiminde kullanılan doğal puzolan, herhangi bir gömülü emisyona sahip olarak kabul edilmez ve CBAM kapsamında değildir. Çimento sektörü ürünleri aşağıda özetlenen bir dizi farklı süreç yoluyla üretilmektedir.

5.3.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması
Öncü maddelerin ve çimento ürünlerinin sistem sınırları farklıdır ve belirli koşullar altında, sürece girdi faaliyetleri ve süreçten çıktı faaliyetleri de dahil olmak üzere, bu malların üretim süreçleriyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm süreçleri kapsayacak şekilde birbirine eklenebilir.
Çimento sektörü için izlenmesi gereken ilgili emisyonlar bölüm 7.1.1‘de ayrıntılı olarak verilmektedir.

31 Gri ve beyaz klinker arasında herhangi bir ayrım yapılmamaktadır; operatör, kullanılan ilgili klinker öncülünün ilgili somutlaştırılmış emisyonlarını uygulamalıdır. 32 CN kodu CBAM’a konu olmayan yanmamış killeri de içerir, bu durumda, yanmamış kil miktarı, gömülü emisyonlar sıfır olarak ve üretici için izleme zorunluluğu olmadan yine de rapor edilir.

lıdır. 32 CN kodu CBAM’a konu olmayan yanmamış killeri de içerir, bu durumda, yanmamış kil miktarı, gömülü emisyonlar sıfır olarak ve üretici için izleme zorunluluğu olmadan yine de rapor edilir.

36 5.3.3.1 Kalsine kil üretim süreci Kalsine kil klinker yerine kullanılabilir. Çimento karışımının özelliklerini değiştirmek amacıyla çimentoya klinker yerine değişen oranlarda kalsine edilmiş kaolinik kil (metakaolin) eklenebilir.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), kalsine kil üretim rotasının doğrudan emisyonlarının izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar: “ – Ham madde hazırlama, karıştırma, kurutma ve kalsine etme, baca gazı temizleme gibi üretim süreçleriyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm süreçler.
– Yakıtların yanmasından ve ilgili olduğu durumlarda ham maddelerden kaynaklanan CO2 emisyonları.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. 2507 00 80 CN kodu kapsamına giren ve kalsine edilmemiş diğer çamurlara sıfır gömülü emisyon atandığını unutmayın.

5.3.3.2 Çimento klinkeri üretim süreci Çimento klinkeri, klinker tesislerinde (fırınlarda), kalsiyum karbonatın kalsiyum oksit oluşturmak üzere termal olarak ayrışması ve ardından kalsiyum oksidin yüksek sıcaklıklarda silika, alümina ve demir oksit ile reaksiyona girerek bir klinker oluşturduğu klinkerleştirme işlemiyle üretilir. Sürecin sıcaklığına ve ham maddelerin saflığına bağlı olarak gri ve beyaz klinker üretilebilmektedir.

demir oksit ile reaksiyona girerek bir klinker oluşturduğu klinkerleştirme işlemiyle üretilir. Sürecin sıcaklığına ve ham maddelerin saflığına bağlı olarak gri ve beyaz klinker üretilebilmektedir.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), çimento klinkeri üretim rotasının doğrudan emisyonlarının izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Ham maddelerdeki kireç taşı ve diğer karbonatların kalsinasyonu, konvansiyonel fosil fırın yakıtları, alternatif fosil bazlı fırın yakıtları ve ham maddeleri, biyo-kütle fırın yakıtları (atıktan türetilmiş yakıtlar gibi), fırın dışı yakıtlar, karbonat dışı karbon içeriği kireç taşı ve şeyllerden veya fırında farin içinde kullanılan uçucu kül ve baca gazı temizlemede kullanılan ham maddeler gibi alternatif ham maddelerden oluşur.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları çimento klinkeri tesislerinin sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama – öğütme, taşlama, homojenleştirme.
• Yakıt depolama ve hazırlama – geleneksel ve atık türetilmiş yakıtlar için.

ri tesislerinin sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama – öğütme, taşlama, homojenleştirme.
• Yakıt depolama ve hazırlama – geleneksel ve atık türetilmiş yakıtlar için.

37 • Klinker üretimi (“klinker yakma”) – ön ısıtma, fırın işleme ve klinker soğutma dahil olmak üzere entegre fırın sisteminin tüm adımları. • Ara depolama – çimento klinkerinin tesis dışına ihraç edilmeden veya çimento öğütülmeden önce örtü altında depolanması. • Emisyon kontrolü – havaya, suya veya toprağa bırakılacak emisyonların arıtılması için.
Karbonatlı malzemelerden kaynaklanan süreç emisyonlarının girdi veya çıktı bazında hesaplanmasına yönelik yöntemler bu rehber dokümanın 6.5.1.1 bölümünde verilmektedir. Çimento fırın tozunun (CKD) arıtılmasına ilişkin ek bir kural bölüm 7.1.1.2‘de verilmiştir ve çimento klinkerinin spesifik gömülü emisyonlarının nasıl türetildiğini gösteren bir örnek olay çalışması bölüm 7.1.2‘de verilmiştir.

5.3.3.3 Çimento üretim süreci Çimento (alüminli çimento dışında), ilgili öncü çimento klinkerinden ve muhtemelen kalsine kilden üretildiği için karmaşık bir ürün olarak tanımlanır.
Çimento, çimento klinkerini üreten aynı veya ayrı bir bağımsız tesiste bulunabilen bir öğütme tesisinde (çimento değirmeni) üretilir. Çimento klinkeri, nihai çimento ürününü üretmek için öğütülür ve diğer bazı bileşenlerle harmanlanır. Farklı bileşenlerin karışımına bağlı olarak bu, Portland çimentosu, harmanlanmış çimento (Portland çimentosu ve diğer hidrolik bileşenlerin bir karışımını içeren) veya diğer hidrolik çimentolar olabilir.

bileşenlerin karışımına bağlı olarak bu, Portland çimentosu, harmanlanmış çimento (Portland çimentosu ve diğer hidrolik bileşenlerin bir karışımını içeren) veya diğer hidrolik çimentolar olabilir. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), çimento üretim rotasının doğrudan emisyonlarının izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Malzemelerin kurutulması ile ilgili olan durumlarda, yakıtın yanmasından kaynaklanan tüm CO2 emisyonları.” İlgili öncüller çimento klinkeri ve kalsine kildir (işlemde kullanıldıysa). Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları çimento tesislerinin sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir: • Malzeme hazırlama – malzemeler (çimento klinkeri, kalsine kil ve mineral katkı maddeleri) taşıma ve ön arıtma, örneğin ön ısıtma ve kurutma mineral katkı maddeleri. • Çimento üretimi – kırma, öğütme, ileri öğütme ve parçacık boyutuna göre ayırma dahil tüm adımlar. • Çimento depolama, paketleme ve sevkıyat.

neğin ön ısıtma ve kurutma mineral katkı maddeleri. • Çimento üretimi – kırma, öğütme, ileri öğütme ve parçacık boyutuna göre ayırma dahil tüm adımlar. • Çimento depolama, paketleme ve sevkıyat.

38 arıtılması için. Aşağıdaki Şekil 5-1 çimento klinkeri ve çimento üretim süreçlerinin birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu göstermektedir. Şekil 5-1: Çimento klinkeri ve çimento üretim süreçlerinin sistem sınırları. Çimento klinkeri ve çimento üretim süreçleri

Çimento klinkeri üretim sürecindeki doğrudan emisyonlar, hem fırın hem de fırın dışı yakıtların yanmasından ve süreçte kullanılan kireç taşı gibi ham maddelerden kaynaklanmaktadır. Doğrudan emisyonlar aynı zamanda nihai çimento ürününün yapımında kullanılan malzemelerin kurutulması için kullanılan yakıtlardan da kaynaklanabilir. Klinker üretim sürecindeki bir değişiklik, kalıcı jeolojik depolama, yani karbon yakalama ve tutma (CCS) ile olabilir. Çimento ürünleri üretiminde kullanılan gri ve beyaz çimento klinkeri arasında herhangi bir ayrım yapılmadığını unutmayın.

lıcı jeolojik depolama, yani karbon yakalama ve tutma (CCS) ile olabilir. Çimento ürünleri üretiminde kullanılan gri ve beyaz çimento klinkeri arasında herhangi bir ayrım yapılmadığını unutmayın.

39

5.3.3.4 Alüminli çimento üretim süreci Alüminli çimento, sürekli bir üretim süreci ile doğrudan alüminli klinkerden üretildiği ve başka katkı maddeleri eklenmeden öğütüldüğü için basit bir ürün olarak kabul edilir. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), alüminli çimento üretim rotasının doğrudan emisyonlarının izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Yakıtın yanmasından kaynaklanan tüm CO2 emisyonları doğrudan veya dolaylı olarak süreçle bağlantılıdır. – Uygulanabilirse ham maddelerdeki karbonatlardan ve baca gazı temizliğinden kaynaklanan emisyonların işlenmesi.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, alüminli çimentonun entegre üretimi, ham madde hazırlamadan emisyon kontrolüne kadar hem klinkerleme, hem de çimento öğütme üretim adımlarını içerir. Şekil 5-2: Alüminli çimento üretim süreçlerinin sistem sınırları Alüminli çimento üretim süreci

Alüminanın (boksitten üretilen) ham madde olarak değerlendirildiğini ve sıfır gömülü emisyona sahip olduğunu unutmayın.

nto üretim süreçlerinin sistem sınırları Alüminli çimento üretim süreci

Alüminanın (boksitten üretilen) ham madde olarak değerlendirildiğini ve sıfır gömülü emisyona sahip olduğunu unutmayın.

40 5.4 Kimya sektörü – Hidrojen • Ek II, Bölüm 2, Tablo 1 CN kodlarının toplu mal kategorileriyle eşleştirilmesi. • Ek II, Bölüm 3 Alt bölüm 3.6’da de belirtildiği üzere üretim yolları, sistem sınırları ve ilgili öncüler: – Hidrojen, alt bölüm 3.6.2.2 Suyun elektrolizi ve alt bölüm 3.6.2.3 Klor-Alkali elektrolizinde emisyonların atfedilmesi için ek kurallar dahil.

5.4.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar AB’ye ithal edilen hidrojen miktarı metrik ton cinsinden (saf hidrojen olarak) ifade edilmelidir. Bir işletmeci olarak, raporlama amacıyla tesis veya üretim süreci tarafından üretilen hidrojen miktarını kaydetmelisiniz. Endüstri sektörü Kimyasallar – Hidrojen Malların üretim birimi Ton (metrik) saf hidrojen, menşe ülkedeki tesis veya üretim sürecine göre ayrı olarak rapor edilir İlgili faaliyetler Hidrokarbonların buhar reformasyonu veya kısmi oksidasyonu, su elektrolizi, Klor-Alkali elektrolizi veya sodyum klorat üretimi yoluyla hidrojen üretimi. İlgili sera gazları Karbondioksit (CO2) Doğrudan Emisyonlar
Ton (metrik) CO2e
Dolaylı emisyonlar Tüketilen elektrik miktarı (MWh), CO2 veya CO2e’nin Ton (metrik) cinsinden dolaylı emisyonlarını hesaplamak için kullanılan kaynak ve emisyon faktörü..
Geçiş döneminde ayrıca rapor edilecektir.

Tüketilen elektrik miktarı (MWh), CO2 veya CO2e’nin Ton (metrik) cinsinden dolaylı emisyonlarını hesaplamak için kullanılan kaynak ve emisyon faktörü..
Geçiş döneminde ayrıca rapor edilecektir. Gömülü emisyonlar için birim Menşe ülkedeki tesise göre, her bir mal türü için ayrı ayrı rapor edilen, malın tonu başına ton CO2e emisyonları

Hidrojen sektörünün geçiş döneminde hem doğrudan emisyonları hem de dolaylı emisyonları hesaba katması gerekmektedir. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir33. Emisyonlar, çıktı tonu başına metrik ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) emisyonları cinsinden rapor edilmelidir. Bu rakam, menşe ülkenizdeki özel tesis veya üretim süreci için hesaplanmalıdır.

33 Bu sektör için dolaylı emisyonların yalnızca geçiş döneminde rapor edildiğini (kesin dönemde değil) unutmayın.

41 Buhar reformasyonu ve Klor-Alkali üretim rotaları tarafından üretilen hidrojen için doğrudan ve dolaylı spesifik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl türetildiğini ve AB’ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren birkaç vaka çalışmasının bölüm 7.5.2‘te verildiğini unutmayın. Aşağıdaki bölümler, farklı hidrojen üretim yollarının sistem sınırlarının nasıl tanımlanması gerektiğini ortaya koymakta ve izleme ve raporlama amacıyla, dahil edilmesi gereken üretim sürecinin unsurlarını tanımlamaktadır. 5.4.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması Aşağıdaki Tablo 5-3‘de Hidrojen sanayi sektöründe CBAM geçiş dönemi kapsamındaki ilgili mallar listelenmektedir.

arını tanımlamaktadır. 5.4.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması Aşağıdaki Tablo 5-3‘de Hidrojen sanayi sektöründe CBAM geçiş dönemi kapsamındaki ilgili mallar listelenmektedir. Sol sütundaki toplu mal kategorisi, izleme amacıyla ortak “üretim süreçlerinin” tanımlanacağı grupları tanımlar. Tablo 5-3: Kimyasal sektöründeki CBAM ürünleri– hidrojen Ürün CN Kodu Açıklama Hidrojen 2804 10 000 Hidrojen Kaynak: CBAM Yönetmeliği, Ek I; Uygulama Yönetmeliği, Ek II. Hidrojen, üretiminde kullanılan ham maddelerin ve yakıtların sıfır gömülü emisyona sahip olduğu kabul edildiğinden, basit bir ürün olarak tanımlanmaktadır. Hidrojen için ilgili öncüler yoktur. Ancak hidrojenin kendisi, amonyak üretmek veya pik demir veya doğrudan indirgenmiş demir (DRI) üretmek için kimyasal ham madde olarak kullanılmak üzere ayrı olarak üretildiği diğer işlemler için ilgili bir öncü olabilir. Hidrojen üretimi, aşağıda özetlenen bir dizi farklı işlem yoluyla gerçekleştirilir. 5.4.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması Hidrojen, plastik atıklar da dahil olmak üzere çeşitli ham maddelerden üretilebilir ancak şu anda çoğunlukla fosil yakıtlardan elde edilmektedir. Hidrojen üretim üniteleri tipik olarak daha büyük endüstriyel süreçlere, örneğin amonyak üreten bir tesise entegre edilir. Aşağıdaki diyagram hidrojenin üretilebileceği çeşitli farklı yolları göstermektedir.

etim üniteleri tipik olarak daha büyük endüstriyel süreçlere, örneğin amonyak üreten bir tesise entegre edilir. Aşağıdaki diyagram hidrojenin üretilebileceği çeşitli farklı yolları göstermektedir.

42 Şekil 5-3: Hidrojen için farklı üretim yollarının sistem sınırları – genel bakış
Hidrojen üretim rotaları – genel bakış

Hidrojenin doğrudan emisyonlarının izlenmesine yönelik sistem sınırları, hidrojen üretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm süreçleri ve hidrojen üretiminde kullanılan tüm yakıtları içerir. Hidrojen sektörü için izlenmesi gereken ilgili emisyonlar bölüm 7.5.1.1‘de ayrıntılı olarak verilmektedir. Hidrojen için başka üretim yollarının da mümkün olduğunu, örneğin etilen üretiminden yan ürün olarak üretilen hidrojenin mümkün olduğunu, ancak yalnızca saf hidrojenin veya amonyak üretiminde kullanılabilen hidrojen ile nitrojen karışımlarının üretiminin dikkate alınacağını unutmayın. Hidrojenin yalnızca bu tesislerde kullanıldığı ve CBAM Yönetmeliği kapsamındaki malların üretiminde kullanılmadığı rafineriler veya organik kimyasal tesislerde sentez gazı veya hidrojen üretimi kapsanmamaktadır. 5.4.3.1 Hidrojen – Buhar reformasyonu üretim rotası Bu süreç için doğal gaz ham maddesi, birincil ve ikincil buhar reformasyonu yoluyla karbondioksit ve hidrojene dönüştürülür. Genel reaksiyon oldukça endotermiktir ve işlem ısısı, doğal gazın veya diğer gazlı yakıtın yanmasıyla sağlanır. Üretilen karbonmonoksitin neredeyse tamamı işlem tarafından karbondioksite dönüştürülür.

yon oldukça endotermiktir ve işlem ısısı, doğal gazın veya diğer gazlı yakıtın yanmasıyla sağlanır. Üretilen karbonmonoksitin neredeyse tamamı işlem tarafından karbondioksite dönüştürülür.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), buhar reformasyonu (veya kısmi oksidasyon) üretim yolları için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Hidrojen üretimi ve baca gazı temizliği ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm süreçler. – Enerjili veya enerjisiz kullanımlarına bakılmaksızın hidrojen üretim sürecinde kullanılan tüm yakıtlar ve sıcak su veya buhar üretmek amacı da dahil olmak üzere diğer yanma süreçlerinde kullanılan yakıtlar.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten

43 Yukarıdaki sistemlerin sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları hidrojen (buhar reformasyonu) tesisinin sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir: • Ham madde ön arıtımı – doğal gaz kükürt giderme • Buhar reformasyonu – birincil ve ikincil, H2/CO üretimi • Değişim dönüşümü – karbonmonoksitten karbondioksit ve hidrojene • Ayrıştırma ve saflaştırma – CO2 giderimi, kriyojenik, soğurma, emilim, membran, hidrojenasyon (metanasyon) da dahil mevcut ayırma işlemleri arıtılması için Buhar reformasyonu işlemi tarafından üretilen karbondioksit akışı çok saftır ve örneğin üre üretimi gibi daha sonraki kullanım için ayrılır ve tutulur. Bu süreçteki bir değişiklik, kalıcı jeolojik depolama, yani karbon yakalama ve tutma (CCS) ile olabilir.

akışı çok saftır ve örneğin üre üretimi gibi daha sonraki kullanım için ayrılır ve tutulur. Bu süreçteki bir değişiklik, kalıcı jeolojik depolama, yani karbon yakalama ve tutma (CCS) ile olabilir.
Buhar reformasyonu üretim rotası tarafından üretilen hidrojene yönelik spesifik gömülü emisyonların hesaplanmasına yönelik çalışılmış bir örnek bölüm 7.5.2.1‘de verilmektedir.

5.4.3.2 Hidrojen - Hidrokarbonların kısmi oksidasyonu (gazlaştırma) üretim yolu Hidrojen, hidrokarbonların kısmi oksidasyonu (gazlaştırılması) yoluyla, tipik olarak artık ağır yağlar veya kömür gibi ağır ham maddelerden ve hatta atık plastiklerden üretilir. İşlem tarafından üretilen karbonmonoksitin neredeyse tamamı karbondioksite dönüştürülür. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), kısmi oksidasyon (veya buhar reformasyonu) üretim yolları için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Hidrojen üretimi ve baca gazı temizliği ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm süreçler. – Enerjili veya enerjisiz kullanımlarına bakılmaksızın hidrojen üretim sürecinde kullanılan tüm yakıtlar ve sıcak su veya buhar üretmek amacı da dahil olmak üzere diğer yanma süreçlerinde kullanılan yakıtlar.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur.

rojen üretim sürecinde kullanılan tüm yakıtlar ve sıcak su veya buhar üretmek amacı da dahil olmak üzere diğer yanma süreçlerinde kullanılan yakıtlar.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten Yukarıdaki sistemlerin sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları hidrojen (kısmi oksidasyon) tesisinin sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir: • Hava ayırma ünitesi – kısmi oksidasyon adımı için oksijen üretmek amacıyla. • Gazlaştırma – H2/CO üretimi. • Sentez gazı temizliği – kurum ve kükürdün giderilmesi.

44 • Değişim dönüşümü – karbonmonoksitten karbondioksite. • Ayrıştırma ve saflaştırma – CO2 giderme, kriyojenik ayırma (sıvı nitrojen) dahil ayırma işlemleri. arıtılması için. İşlemden üretilen karbondioksit akışı yüksek saflıkta olup, daha sonraki kullanım için ayrılabilir ve tutulabilir.
5.4.3.3 Hidrojen – Su üretim yolunun elektrolizi Su elektrolizi çok saf bir hidrojen gazı akışı üreten bağımsız, entegre olmayan bir üretim sürecidir. Bu süreçten kaynaklanan doğrudan emisyonlar minimum düzeydedir. Dolaylı emisyonlar süreç tarafından tüketilen elektrikten kaynaklanmaktadır. Yenilenebilir elektrikle üretilen hidrojen gelecekte önem kazanabilir.

ynaklanan doğrudan emisyonlar minimum düzeydedir. Dolaylı emisyonlar süreç tarafından tüketilen elektrikten kaynaklanmaktadır. Yenilenebilir elektrikle üretilen hidrojen gelecekte önem kazanabilir. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), su üretim yolunun elektrolizini izleyen doğrudan emisyonlara ilişkin sistem sınırlarını, ilgili olduğu takdirde aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Doğrudan veya dolaylı olarak hidrojen üretim süreciyle ve baca gazı temizliğiyle bağlantılı yakıt kullanımından kaynaklanan tüm emisyonlar.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur.
Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonların da izlenmesi gerekmektedir. Üretilen hidrojenin Komisyon Yetkilendirilmiş Düzenlemeleri (AB) 2023/1184 (1) ile uyumlu olduğu sertifikalandırıldığında, elektrik için sıfır emisyon faktörünün kullanılabileceğini unutmayın. Diğer tüm durumlarda, dolaylı gömülü emisyonlara ilişkin kurallar (Ek III, Bölüm D) uygulanacaktır. Emisyonların suyun elektroliziyle üretilen hidrojene atfedilmesine yönelik yöntemi veren ek bir kural, bölüm 7.5.1.2‘de verilmektedir. 5.4.3.4 Hidrojen – Klor-alkali elektrolizi (ve klorat üretimi) üretim yolları Hidrojen, eş zamanlı klor ve sodyum hidroksit üretiminin yanı sıra, tuzlu suyun elektrolizinin bir yan ürünü olarak üretilir. Üç temel klor-alkali işlem tekniği vardır: cıva hücresi, diyafram hücresi ve membran hücresi. Her üç hücre tekniği de hücre katodunda oluşan ve hücreyi çok yüksek saflıkta bırakan hidrojen üretir.

Üç temel klor-alkali işlem tekniği vardır: cıva hücresi, diyafram hücresi ve membran hücresi. Her üç hücre tekniği de hücre katodunda oluşan ve hücreyi çok yüksek saflıkta bırakan hidrojen üretir. Üretilen hidrojen gazı soğutulur, kurutulur ve su buharını ve bazı durumlarda oksijen içerebilen diğer yabancı maddeleri uzaklaştırmak için saflaştırılır ve daha sonra sıkıştırılır ve depolanır veya tesis dışına ihraç edilir. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), klor-alkali ve klorat üretimi yollarına yönelik doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını, ilgili olduğu takdirde aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Doğrudan veya dolaylı olarak hidrojen üretim süreciyle ve baca gazı temizliğiyle bağlantılı yakıt kullanımından kaynaklanan tüm emisyonlar.”
Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur.

45 Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonların da izlenmesi gerekmektedir. Üretilen hidrojenin Komisyon Yetkilendirilmiş Düzenlemeleri (AB) 2023/1184 (1) ile uyumlu olduğu sertifikalandırıldığında, elektrik için sıfır emisyon faktörünün kullanılabileceğini unutmayın. Diğer tüm durumlarda, dolaylı gömülü emisyonlara ilişkin kurallar (Ek III, Bölüm D) uygulanacaktır. Yukarıdaki sistemlerin sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları hidrojen (klor-alkali) tesisinin sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir: • Tuzlu suyun elektrolizi – tuzlu suyun hazırlanması, elektroliz, yan ürün olarak hidrojen üretimi ve toplanması.

ları hidrojen (klor-alkali) tesisinin sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir: • Tuzlu suyun elektrolizi – tuzlu suyun hazırlanması, elektroliz, yan ürün olarak hidrojen üretimi ve toplanması. • Gazın soğutulması, kurutulması ve saflaştırılması – hidrojen gazından su buharı, sodyum hidroksit, tuz, klor ve oksijenin uzaklaştırılması. Emisyonların klor-alkali süreci tarafından üretilen hidrojene atfedilmesi yöntemine yönelik ek bir kural bölüm 7.5.1.2‘de ve çalışılmış bir örnek bölüm 7.5.2.2‘de verilmektedir.

5.5 Gübre sektörü • Ek II Bölüm 2, Tablo 1 CN kodlarının toplu mal kategorileriyle eşleştirilmesi. • Ek II: Bölüm 3 Alt bölümlerde belirtildiği üzere üretim yolları, sistem sınırları ve ilgili öncüler: 3.7 – Amonyak; 3.8 – Nitrik asit; 3.9 – Üre; 3.10 – Karışık gübreler.

5.5.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar AB’ye ithal edilen nitrojen içeren gübre sektörü mallarının beyan edilen miktarı metrik ton cinsinden ifade edilmelidir. Bir operatör olarak, raporlama amacıyla tesis veya üretim sürecinde üretilen CBAM ürünlerinin miktarını kaydetmelisiniz. Endüstri sektörü Gübreler Malların üretim birimi Ton (metrik)34, menşe ülkedeki tesis veya üretim sürecine göre her sektör ürün türü için ayrı ayrı raporlanır İlgili faaliyetler Azotlu gübre üretimi için kimyasal öncülerin üretilmesi, azotlu gübrelerin fiziksel karıştırma

34 Belirli mallar için, ithal edilen miktarların daha sonra CBAM yükümlülüğünün hesaplanmasında kullanılacak standart tona dönüştürülmesi gerekmektedir.

si, azotlu gübrelerin fiziksel karıştırma

34 Belirli mallar için, ithal edilen miktarların daha sonra CBAM yükümlülüğünün hesaplanmasında kullanılacak standart tona dönüştürülmesi gerekmektedir. Örneğin nitrik asit, amonyağın sulu çözeltileri ve nitrojen içeren gübreler için referans konsantrasyonunun/nitrojen içeriğinin (ve nitrojen formunun) açıkça belirtilmesine ihtiyaç duyulacaktır.

46 Endüstri sektörü Gübreler veya kimyasal reaksiyonla üretilmesi ve son şekline getirilmesi. İlgili sera gazı emisyonları
Karbondioksit (CO2) ve azot oksit (N2O) Doğrudan Emisyonlar
Ton (metrik) CO2e
Dolaylı emisyonlar Tüketilen elektrik miktarı (MWh), CO2 veya CO2e’nin Ton (metrik) cinsinden dolaylı emisyonlarını hesaplamak için kullanılan kaynak ve emisyon faktörü..
Geçiş döneminde ayrıca rapor edilecektir. Gömülü emisyonlar için birim Menşe ülkedeki tesise göre, her bir mal türü için ayrı ayrı rapor edilen, ürünlerin tonu başına ton CO2e emisyonları

Gübre endüstrisi sektörü geçiş döneminde hem doğrudan emisyonları, hem de dolaylı emisyonları hesaba katmak zorundadır. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir. Emisyonlar, çıktı tonu başına metrik ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) emisyonları cinsinden rapor edilmelidir. Bu rakam, menşe ülkenizdeki özel tesis veya üretim süreci için hesaplanmalıdır. Karışık gübre üretim süreci için doğrudan ve dolaylı spesifik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl elde edildiğini ve AB’ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren bir vaka çalışmasının bölüm 7.3.2‘de verildiğini unutmayın.

ik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl elde edildiğini ve AB’ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren bir vaka çalışmasının bölüm 7.3.2‘de verildiğini unutmayın. Aşağıdaki bölümlerde gübre sektörü mallarına ilişkin sistem sınırlarının nasıl tanımlanması gerektiği açıklanmakta ve izleme ve raporlama amacıyla dahil edilmesi gereken üretim süreçlerinin unsurları belirlenmektedir. 5.5.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması Aşağıdaki Tablo 5-4‘de gübre sanayi sektöründe CBAM geçiş dönemi kapsamındaki ilgili mallar listelenmektedir. Sol sütundaki toplu mal kategorisi, izleme amacıyla ortak “üretim süreçlerinin” tanımlanacağı grupları tanımlar. Tablo 5-4: Gübre sektöründeki CBAM ürünleri Toplu mal kategorisi Ürün CN Kodu Açıklama Nitrik asit 2808 00 00 Nitrik asit; sülfonitrik asitler Üre 3102 10 Üre, sulu çözelti içinde veya değil Amonyak 2814 Amonyak, susuz veya sulu çözelti halinde Karışık gübreler 2834 21 00, 3102, 3105

• 3102 10 (Üre) ve 3105 60 00 2834 21 00 – Potasyum nitratlar 3102 – Mineral veya kimyasal gübreler, azotlu
• 3102 10 (Üre) hariç

çözelti halinde Karışık gübreler 2834 21 00, 3102, 3105

• 3102 10 (Üre) ve 3105 60 00 2834 21 00 – Potasyum nitratlar 3102 – Mineral veya kimyasal gübreler, azotlu
• 3102 10 (Üre) hariç

47 Toplu mal kategorisi Ürün CN Kodu Açıklama hariç 3105 – Azot, fosfor ve potasyum gibi besin elementlerinden iki veya üçünü içeren mineral veya kimyasal gübreler; diğer gübreler

• Hariç olanlar: 3105 60 00 – İki besin elementi olan fosfor ve potasyum içeren mineral veya kimyasal gübreler35 Kaynak: CBAM Yönetmeliği, Ek I; Uygulama Yönetmeliği, Ek II. Tablo 5-4‘te listelenen toplu mal kategorileri, gübre üretiminde tüketilen hem nihai azotlu gübre ürünlerini hem de kimyasal öncü ürünleri (ara ürünler) içermektedir. Sadece kimyevi gübre üretiminde kullanılmak üzere üretilen, Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen üretim sürecinin sistem sınırlarıyla ilgili öncüler olarak listelenen girdi malzemeleri dikkate alınacaktır36. Aşağıdaki Tablo 5-5 toplu mal kategorisine ve üretim yoluna göre olası öncüleri listelemektedir.
  Tablo 5-5: Toplu mal kategorileri, bunların üretim yolları ve muhtemel ilgili öncüler Toplu Mal Kategorisi İlgili öncüler Üretim rotası Amonyak Hidrojen, proseste kullanılmak üzere ayrı olarak üretiliyorsa37.

Haber Bosch buhar reformasyonuyla

Haber Bosch gazlaştırmalı Nitrik Asit Amonyak (%100 amonyak olarak). Üre Amonyak (%100 amonyak olarak). Karışık gübre Süreçte kullanılması halinde: amonyak (%100 amonyak olarak), nitrik asit (%100 nitrik asit olarak), üre, karışık gübreler (özellikle amonyum veya nitrat içeren tuzlar).

ak olarak). Karışık gübre Süreçte kullanılması halinde: amonyak (%100 amonyak olarak), nitrik asit (%100 nitrik asit olarak), üre, karışık gübreler (özellikle amonyum veya nitrat içeren tuzlar).

Karışık gübre üretimi için her durumda tüm öncüler uygulanmayacaktır. Bazı durumlarda, gerekli olan karışık gübre ürününün nihai formülasyonuna bağlı olarak,

35 Yalnızca nitrojen (N) içeren gübreler önemli miktarda yerleşik emisyona sahiptir, dolayısıyla bunların öncüleri CBAM’ye dahil edilir.
36 Amonyak üretiminin yaklaşık %80’i gübre üretiminde kimyasal öncü olarak kullanılır ve azotlu gübrelerin yaklaşık %97’si amonyaktan elde edilir. 37 Diğer üretim yollarından gelen hidrojenin işleme eklendiği durumlarda, kendi gömülü emisyonlarıyla birlikte bir öncü madde olarak ele alınacaktır.

48 birleştirilmiş ürün kategorisinin (karma gübrenin kendisi), kendi kategorisi için bir öncü olarak kullanılabileceğini özellikle unutmayın. İlgili öncülerden (entegre tesislerde toplu olarak) üretilen nihai azotlu kimyasal gübre ürünleri, ilgili öncül ürünlerden kaynaklanan gömülü emisyonları içerdiğinden karmaşık ürünler olarak tanımlanır.
Gübre sektörü ürünlerinin üretimi, aşağıda özetlenen bir dizi farklı işlem yoluyla gerçekleştirilir.

cül ürünlerden kaynaklanan gömülü emisyonları içerdiğinden karmaşık ürünler olarak tanımlanır.
Gübre sektörü ürünlerinin üretimi, aşağıda özetlenen bir dizi farklı işlem yoluyla gerçekleştirilir. 5.5.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması Kimyasal öncülerin ve gübrelerin sistem sınırları farklıdır ve belirli koşullar altında, sürece girdi faaliyetleri ve süreçten çıktı faaliyetleri de dahil olmak üzere, bu malların üretim süreçleriyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm süreçleri kapsayacak şekilde bir araya getirilebilir. Aşağıdaki Şekil 5-4 azotlu gübre ve bununla ilgili öncülerin üretimi için farklı süreçlere ve süreç yollarına genel bir bakış sunmaktadır. Şekil 5-4: Azotlu gübre ve öncüllerinin üretimi için sistem sınırları ve değer zinciri – genel bakış Azotlu gübre ve öncülerinin üretimi – genel bakış

Üre, karma gübre üretiminde öncü madde olarak kullanıldığı gibi, yüksek nitrojen içeriği nedeniyle tek başına kullanışlı bir gübre olarak da kullanılabilir. Karma gübreler, amonyum nitrat, kalsiyum amonyum nitrat, amonyum sülfat, amonyum fosfatlar, üre amonyum nitrat çözeltilerinin yanı sıra azot-fosfor (NP), azot-potasyum (NK) ve azot-fosfor-potasyum (NPK) gübreleri de dahil olmak üzere her türlü azot (N) içeren gübreleri kapsar. Gübre sektörü için izlenmesi gereken ilgili emisyonlar bölüm 7.3.1.1‘de ayrıntılı olarak verilmektedir. 5.5.3.1 Amonyak – Haber-Bosch buhar reformasyonlu üretim rotası Amonyak, Haber-Bosch süreci yoluyla nitrojen ve hidrojenden sentezlenir.

misyonlar bölüm 7.3.1.1‘de ayrıntılı olarak verilmektedir. 5.5.3.1 Amonyak – Haber-Bosch buhar reformasyonlu üretim rotası Amonyak, Haber-Bosch süreci yoluyla nitrojen ve hidrojenden sentezlenir. İşlem için hidrojen, bu üretim yolunda doğal gazın (veya biyogazın) buharla reformasyonuyla elde edilirken, nitrojen havadan elde edilir. Genel reaksiyon oldukça endotermiktir ve işlem

49 ısısı, doğal gazın veya diğer gazlı yakıtın yanmasıyla sağlanır. Üretilen karbonmonoksitin neredeyse tamamı karbondioksite dönüştürülür. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), buhar reformasyonu üretim rotası ile Haber- Bosch süreci için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Amonyak üretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm yakıtlar ve baca gazı temizliğinde kullanılan malzemeler.
– Enerjili veya enerjisiz girdi olarak kullanılmasına bakılmaksızın tüm yakıtlar izlenecektir.
– Biyogaz kullanıldığında Ek III Bölüm B.3.3 hükümleri uygulanacaktır.
– Diğer üretim yollarından gelen hidrojenin işleme eklendiği durumlarda, kendi gömülü emisyonlarıyla birlikte bir öncü madde olarak ele alınacaktır.” İlgili bir öncü, süreçte kullanılması durumunda ayrı olarak üretilen hidrojendir. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir.

dde olarak ele alınacaktır.” İlgili bir öncü, süreçte kullanılması durumunda ayrı olarak üretilen hidrojendir. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları Haber- Bosch'un buhar reformasyonu süreçli sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir:
• Doğal gaz veya biyogazın buharla dönüştürülmesiyle hidrojen üretimi38. • Amonyak sentezi – bir katalizör varlığında yüksek sıcaklık ve basınçta hidrojen ve nitrojenden; amonyağın yoğunlaştırılması, saflaştırılması ve depolanması (uygulanabiliyorsa). arıtılması için. Amonyak üretiminden kaynaklanan karbondioksit akışı yüksek saflıkta olup, örneğin üre üretimi gibi başka kullanımlar için ayrılabilir, tutulabilir ve başka bir yere aktarılabilir. Üretilen amonyağın, ister sulu ister susuz formda olsun, %100 amonyak olarak rapor edildiğini unutmayın. 5.5.3.2 Amonyak – Haber-Bosch gazlaştırma üretim rotası Bu üretim yöntemiyle hidrojen, tipik olarak kömür, ağır rafineri yakıtları veya diğer fosil ham maddeler gibi ağır ham maddelerden hidrokarbonların gazlaştırılmasıyla elde edilir. Bir sonraki üretim adımında kullanılmadan önce saflaştırılması gereken, hidrojen içeren bir sentez gazı üretilir. Daha sonra üretilen hidrojenden ve havadan elde edilen nitrojenden, yüksek sıcaklık ve basınçta, bir katalizör varlığında amonyak sentezlenir. Üretilen karbonmonoksitin neredeyse tamamı karbon dioksite dönüştürülür.

38 İşlem adımları için yukarıdaki hidrojen sektörü bölüm 5.4.3.1‘e bakın.

bir katalizör varlığında amonyak sentezlenir. Üretilen karbonmonoksitin neredeyse tamamı karbon dioksite dönüştürülür.

38 İşlem adımları için yukarıdaki hidrojen sektörü bölüm 5.4.3.1‘e bakın.

50 Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), gazlaştırma üretim rotası ile Haber-Bosch süreci için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Amonyak üretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm yakıtlar ve baca gazı temizliğinde kullanılan malzemeler. – Her yakıt girişi, enerjili veya enerjisiz girdi olarak kullanılmasına bakılmaksızın tek bir yakıt akışı olarak izlenecektir.
– Diğer üretim yollarından gelen hidrojenin işleme eklendiği durumlarda, kendi gömülü emisyonlarıyla birlikte bir öncü madde olarak ele alınacaktır.” İlgili bir öncü, süreçte kullanılması durumunda ayrı olarak üretilen hidrojendir. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları Haber- Bosch'un gazlaştırma süreçli sistem sınırları dahilinde kabul edilebilir:
• Gazlaştırma yoluyla hidrojen üretimi (kısmi oksidasyon)39. • Amonyak sentezi – bir katalizör varlığında yüksek sıcaklık ve basınçta hidrojen ve nitrojenden; amonyağın yoğunlaştırılması, saflaştırılması ve depolanması (uygulanabiliyorsa). arıtılması için. Üretilen amonyağın, ister sulu ister susuz formda olsun, %100 amonyak olarak rapor edildiğini unutmayın.

ın yoğunlaştırılması, saflaştırılması ve depolanması (uygulanabiliyorsa). arıtılması için. Üretilen amonyağın, ister sulu ister susuz formda olsun, %100 amonyak olarak rapor edildiğini unutmayın. 5.5.3.3 Nitrik asit (ve sülfonitrik asitler) üretim süreci Nitrik asit çoğunlukla amonyağın Ostwald işlemi ile oksidasyonu yoluyla üretilir. Amonyak ilk olarak bir katalizör varlığında nitrojen oksit oluşturmak üzere oksitlenir, bu daha sonra nitrojen dioksite oksitlenir, ardından nitrik asit oluşturmak üzere bir emme kulesinde su içinde emilir. Reaksiyon ekzotermiktir ve süreçte ısı ve güç geri kazanılabilir. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), nitrik asit üretim rotasına yönelik doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Nitrik asit üretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm yakıtlardan ve baca gazı temizliğinde kullanılan malzemelerden kaynaklanan CO2. – Azaltılmamış ve azaltılmış emisyonlar dahil, üretim sürecinden N2O yayan tüm kaynaklardan gelen N2O emisyonları. Yakıtların yanmasından kaynaklanan her türlü N2O emisyonu izleme kapsamı dışındadır.”

39 İşlem adımları için yukarıdaki hidrojen sektörü bölüm 5.4.3.2‘ye bakın.

naklardan gelen N2O emisyonları. Yakıtların yanmasından kaynaklanan her türlü N2O emisyonu izleme kapsamı dışındadır.”

39 İşlem adımları için yukarıdaki hidrojen sektörü bölüm 5.4.3.2‘ye bakın.

51 İlgili bir öncü amonyaktır (%100 amonyak olarak). Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim aşamalarının nitrik asit süreç üretiminin sistem sınırları dahilinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama – amonyak ve işlem havasının buharlaştırılması ve filtrelenmesi. • Amonyağın nitrojen okside oksidasyonu, tüm işlem adımları. • Daha ileri oksidasyon ve emilim – nitrojen dioksite ve suda nitrik asit oluşturmak üzere emilim, tüm işlem adımları. arıtılması için. Üretilen nitrik asidin %100 nitrik asit olarak rapor edildiğini unutmayın. 5.5.3.4 Üre üretim süreci Üre, amonyak ve karbondioksitin yüksek basınçta reaksiyona sokularak amonyum karbamat oluşturulmasıyla sentezlenir ve bu daha sonra üre oluşturmak üzere kurutulur.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), üre üretim rotası için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Üre üretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm yakıtlardan ve baca gazı temizliğinde kullanılan malzemelerden kaynaklanan CO2.

ınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Üre üretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm yakıtlardan ve baca gazı temizliğinde kullanılan malzemelerden kaynaklanan CO2. – CO2’nin işlem girdisi olarak başka bir tesisten alındığı durumlarda, alınan ve üreye bağlanmayan CO2, CO2'nin üretildiği tesisin emisyonu olarak sayılmamışsa, uygun bir izleme, raporlama ve doğrulama sistemi kapsamında bir emisyon olarak kabul edilecektir.” İlgili bir öncü amonyaktır (%100 amonyak olarak). Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim aşamalarının üre üretim sürecinin sistem sınırları içerisinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama – amonyak, CO2’nin buharlaştırılması ve filtrelenmesi. • Üre üretimi – sentezden parçacık oluşumuna kadar tüm süreç adımları. arıtılması için. Bu üretim süreci tarafından tüketilen amonyak ve CO2 genellikle aynı sahadaki diğer üretim süreçlerinden sağlanır.

retimi – sentezden parçacık oluşumuna kadar tüm süreç adımları. arıtılması için. Bu üretim süreci tarafından tüketilen amonyak ve CO2 genellikle aynı sahadaki diğer üretim süreçlerinden sağlanır.

52 5.5.3.5 Karışık gübre üretimi süreci Sadece fiziksel karıştırma veya kimyasal reaksiyonların gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın, karıştırma, nötralizasyon40, partikül oluşumu (granülasyon veya prilleme gibi) gibi her türlü azot içeren karışık gübrelerin (özellikle amonyum tuzları ve NP, NK ve NPK) üretiminde çok çeşitli işlemler yer almaktadır. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), karma gübre üretim rotası için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Kurutucularda ve ısıtma girdi malzemeleri için kullanılan yakıtlar ve baca gazı temizliği için kullanılan malzemeler gibi gübre üretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm yakıtlardan kaynaklanan CO2.” İlgili öncüler (işlemde kullanıldıkları takdirde) şunlardır: Amonyak (%100 amonyak olarak); nitrik asit (%100 nitrik asit olarak); üre; karışık gübreler (özellikle amonyum veya nitrat içeren tuzlar). Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir.
Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları karışık gübre üretim sürecinin sistem sınırları içerisinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama. • Karışık gübre üretimi – tüm süreç adımları. arıtılması için.

aşağıdaki üretim adımları karışık gübre üretim sürecinin sistem sınırları içerisinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama. • Karışık gübre üretimi – tüm süreç adımları. arıtılması için. Karışık gübre üretim süreci için doğrudan ve dolaylı spesifik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl elde edildiğini ve AB’ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren bir vaka çalışması bölüm 7.3.2‘de verilmektedir.

5.6 Demir ve Çelik sektörü • Ek II, Bölüm 2, Tablo 1 CN kodlarının toplu mal kategorileriyle eşleştirilmesi. • Ek II, Bölüm 3 Alt bölümlerde belirtildiği üzere üretim yolları, sistem sınırları ve ilgili öncüler: 3.11 – Sinterlenmiş cevher; 3.12 – Ferro-manganez, Ferro-krom, Ferro-nikel; 3.13 – Pik demir; 3.14 – DRI; 3.15 – Ham çelik; ve 3.16 – Demir veya çelik ürünler.

40 Azot içeren kimyasal gübreler, ilgili amonyum tuzunu oluşturmak üzere bir asidin amonyakla nötrleştirilmesiyle üretilir. Bu şekilde üretilen gübreler arasında amonyum nitrat, kalsiyum amonyum nitrat, amonyum sülfat, amonyum fosfatlar, üre amonyum nitrat bulunur.

ere bir asidin amonyakla nötrleştirilmesiyle üretilir. Bu şekilde üretilen gübreler arasında amonyum nitrat, kalsiyum amonyum nitrat, amonyum sülfat, amonyum fosfatlar, üre amonyum nitrat bulunur.

53 5.6.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar AB’ye ithal edilen, bildirilen demir ve çelik sektörü ürünlerinin miktarı metrik ton cinsinden ifade edilmelidir. Bir işletmeci olarak, raporlama amacıyla her üretim sürecinde tesisinizin ürettiği CBAM ürünlerinin miktarını kaydetmelisiniz. Endüstri sektörü Demir ve çelik Malların üretim birimi Ton (metrik), menşe ülkedeki tesis veya üretim sürecine göre her sektör ürün türü için ayrı ayrı raporlanır İlgili faaliyetler Demir veya çelik veya demir alaşımlarının üretilmesi, eritilmesi veya rafine edilmesi; yarı mamul ve temel çelik ürünlerin imalatı. İlgili sera gazı Karbondioksit (CO2) Doğrudan Emisyonlar
Ton (metrik) CO2e
Dolaylı emisyonlar Tüketilen elektrik miktarı (MWh), CO2 veya CO2e’nin Ton (metrik) cinsinden dolaylı emisyonlarını hesaplamak için kullanılan kaynak ve emisyon faktörü..
Geçiş döneminde ayrıca rapor edilecektir. Gömülü emisyonlar için birim Menşe ülkedeki tesise göre, her bir mal türü için ayrı ayrı rapor edilen, ürünlerin tonu başına ton CO2e emisyonları

Demir-çelik sektörünün geçiş döneminde hem doğrudan emisyonları, hem de dolaylı emisyonları hesaba katması gerekmektedir. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir41. Emisyonlar, çıktı tonu başına metrik ton CO2 eşdeğeri (t CO2e) emisyonları cinsinden rapor edilmelidir.

ylı emisyonları hesaba katması gerekmektedir. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir41. Emisyonlar, çıktı tonu başına metrik ton CO2 eşdeğeri (t CO2e) emisyonları cinsinden rapor edilmelidir. Bu rakam, menşe ülkenizdeki özel tesis veya üretim süreci için hesaplanmalıdır. Kütle dengesi yöntemi kullanılarak demir-çelik ürünleri için doğrudan ve dolaylı spesifik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl türetildiğini ve AB'ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren birkaç vaka çalışmasının bölüm 7.2.2‘de verildiğini unutmayın. Aşağıdaki bölümlerde demir-çelik sektörü mallarına ilişkin sistem sınırlarının nasıl tanımlanması gerektiği açıklanmakta ve izleme ve raporlama amacıyla dahil edilmesi gereken üretim süreçlerinin unsurları belirlenmektedir. 5.6.2 Kapsanan sektör CBAM ürünlerinin tanımı ve açıklaması Aşağıdaki Tablo 5-6‘de demir-çelik sanayi sektöründe CBAM geçiş dönemi kapsamındaki ilgili mallar listelenmektedir. Sol sütundaki toplu mal kategorisi, izleme amacıyla ortak “üretim süreçlerinin” tanımlanacağı grupları tanımlar.

41 Bu sektör için dolaylı emisyonların yalnızca geçiş döneminde rapor edildiğini (kesin dönemde değil) unutmayın.

, izleme amacıyla ortak “üretim süreçlerinin” tanımlanacağı grupları tanımlar.

41 Bu sektör için dolaylı emisyonların yalnızca geçiş döneminde rapor edildiğini (kesin dönemde değil) unutmayın.

54 Tablo 5-6: Demir ve çelik sektöründeki CBAM ürünleri Toplu mal kategorisi Ürün CN Kodu Açıklama Sinterlenmiş Cevher42 2601 12 00 Kavrulmuş demir piritleri hariç, Aglomere demir cevherleri ve konsantreleri Dökme demir 7201 Pik, blok veya diğer birincil formlarda pik demir ve spiegeleisen43

720544 7205’in altındaki bazı ürünler (Pik demir, spiegeleisen, demir veya çelikten granüller ve tozlar) burada kapsanabilir Ferro alaşım: FeMn 7202 1

Ferro-manganez (FeMn) Ferro alaşım: FeCr 7202 4
Ferro-krom (FeCr) Ferro alaşım: FeNi 7202 6 Ferro-nikel (FeNi) DRI 7203 Demir cevheri ve diğer süngerimsi demirli ürünlerin doğrudan indirgenmesiyle elde edilen demirli ürünler Ham çelik 7206, 7207, 7218 ve 7224 7206 – Külçe veya diğer birincil şekillerde demir ve alaşımsız çelik (7203 pozisyonundaki demir hariç) 7207 – Demir veya alaşımsız çelikten yarı mamul ürünler 7218 – Külçe veya diğer birincil şekillerdeki paslanmaz çelik; paslanmaz çelikten yarı mamul ürünler 7224 – Külçe veya diğer birincil şekillerdeki diğer alaşımlı çelikler;

en yarı mamul ürünler 7218 – Külçe veya diğer birincil şekillerdeki paslanmaz çelik; paslanmaz çelikten yarı mamul ürünler 7224 – Külçe veya diğer birincil şekillerdeki diğer alaşımlı çelikler; diğer alaşımlı çelikten yarı mamul ürünler Demir veya çelik ürünler45
İçerdikleri: 7205, 7208- 7217, 7219- 7223, 7225- 7229, 7301- 7311, 7318 ve 7205 – Pik demir, spiegeleisen, demir veya çelikten granüller ve tozlar (pik demir kategorisine girmemişse) 7208 – Demir veya alaşımsız çelikten yassı haddelenmiş ürünler, 600 mm veya daha fazla genişlikte, sıcak haddelenmiş, kaplanmamış,

42 Bu toplu mal kategorisi, her türlü demir cevheri pelet üretimini (pelet satışı ve aynı tesiste doğrudan kullanım için) ve sinter üretimini içerir. 43 Demir içeren ferro-manganez alaşımı. 44 Bu CN kodunda yer alan yalnızca bazı ürünler “pik demir” olarak nitelendirilirken, bu kodda yer alan diğer ürünler “demir veya çelik ürünleri” olarak sınıflandırılır 45 Bu toplu mal kategorisi yarı mamul ve nihai ürünleri içerir.

zı ürünler “pik demir” olarak nitelendirilirken, bu kodda yer alan diğer ürünler “demir veya çelik ürünleri” olarak sınıflandırılır 45 Bu toplu mal kategorisi yarı mamul ve nihai ürünleri içerir.

55 Toplu mal kategorisi Ürün CN Kodu Açıklama 7326

galvanizlenmiş veya kaplanmış 7209 – Genişliği 600 mm veya daha fazla olan demir veya alaşımsız çelikten yassı haddelenmiş ürünler, soğuk haddelenmiş (soğuk çekilmiş), kaplanmamış, galvanizlenmiş veya kaplanmış 7210 – Demir veya alaşımsız çelikten yassı haddelenmiş ürünler, 600 mm veya daha fazla genişlikte, kaplanmış, galvanizlenmiş veya kaplanmış 7211 – Genişliği 600 mm’den az olan, kaplanmamış, galvanizlenmiş veya kaplanmış, demir veya alaşımsız çelikten yassı haddelenmiş ürünler 7212 – Genişliği 600 mm’den az olan, kaplanmış, galvanizlenmiş veya kaplanmış, demir veya alaşımsız çelikten yassı haddelenmiş ürünler 7213 – Demirden veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, düzensiz sarılmış bobinler halinde çubuklar ve borular 7214 – Demir veya alaşımsız çelikten diğer çubuklar ve borular, dövülmüş, sıcak haddelenmiş, sıcak çekilmiş veya sıcak ekstrüzyonla işlenmiş, ancak haddelemeden sonra bükülmüş olanlar dahil 7215 – Demir veya alaşımsız çelik diğer çubuk ve borular 7216 – Demir veya alaşımsız çelikten köşebent, lama ve profiller 7217 – Demir veya alaşımsız çelik teller 7219 – Genişliği 600 mm veya daha fazla olan paslanmaz çelik yassı haddelenmiş ürünler 7220 – Genişliği 600 mm’den az olan paslanmaz çelik yassı haddelenmiş ürünler 7221 – Paslanmaz çelik sıcak haddelenmiş, düzensiz

k için kullanılsaydı, yüksek fırın üretim rotasından kaynaklanan emisyonların ayrıca izlenmesine gerek kalmayacaktı. Bunun yerine ham çelik üretimine yönelik ortak bir üretim süreci tanımlanabilir.
Kütle dengesi yöntemi, üretim sürecine giren veya çıkan (üründe veya atıklarda veya cüruflarda kalan karbon) karbon miktarının tam bir dengesini vermek için kullanılır. Kütle dengesi yönteminin nasıl uygulandığını gösteren bir örnek olay çalışması bölüm 7.2.2.1‘de verilmektedir.

64 Şekil 5-8: Pik demir – Yüksek fırın üretim rotasının sistem sınırları.
Pik demir – Yüksek fırın üretim rotası

5.6.3.4 Pik demir – izabe azaltma üretim rotası izabe azaltma, farklı yakıtlar ve indirgeyici maddeler kullanılarak sinterlenmiş öncü cevherden, demir cevheri peletlerinden veya demir üretim artıklarından pik demir üretir. İşlem iki adımdan oluşur; demir cevherinin indirgenmesi ve ardından sıvı pik demir/sıcak metal üretmek için eritilmesi.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), pik demir – izabe azaltım üretim rotası için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Kok, kok tozu, kömür, akaryakıt, plastik atıklar, doğal gaz, odun atıkları, odun kömürü gibi yakıtlardan ve indirgeyici maddelerden ve ayrıca kok fırını gazı, yüksek fırın gazı veya dönüştürücü gazı gibi atık gazlardan kaynaklanan CO2. – Biyokütle kullanıldığında Ek III Bölüm B.3.3 hükümleri uygulanacaktır.

rgeyici maddelerden ve ayrıca kok fırını gazı, yüksek fırın gazı veya dönüştürücü gazı gibi atık gazlardan kaynaklanan CO2. – Biyokütle kullanıldığında Ek III Bölüm B.3.3 hükümleri uygulanacaktır. – Kireç taşı, manyezit ve diğer karbonatlar, karbonatik cevherler gibi işlem malzemelerinden elde edilen CO2; baca gazı temizliği için kullanılan malzemeler. – Üründe veya cüruf/atıklarda kalan karbon, Ek III Bölüm B.3.2 uyarınca kütle denkliği yöntemi kullanılarak dikkate alınır.” İlgili öncüler (işlemde kullanıldıkları takdirde): sinterlenmiş cevher; diğer tesislerden veya üretim süreçlerinden elde edilen pik demir veya DRI; demir alaşımları FeMn, FeCr, FeNi; ve eğer kullanılıyorsa hidrojen. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim aşamalarının izabe azaltma tesislerinin sistem sınırları dahilinde olduğu kabul edilebilir:

65 • Ham madde taşıma ve ön arıtma. • Yakıt depolama ve hazırlama. • İzabe azaltma işlemi – sıcak metalle sonuçlanan eritme işleminin tüm adımları. • Döküm tesisi. • Emisyon kontrolü – özellikle baca gazı temizliği. Aşağıdaki Şekil 5-9, pik demir üretimine yönelik izabe azaltma işleminin sistem sınırlarını göstermektedir.

Şekil 5-9: Pik demir – izabe azaltma üretim rotasının sistem sınırları.
Pik demir – izabe azaltma üretim rotası

Kütle dengesi yöntemi, üretim sürecine giren veya çıkan (üründe veya atıklarda veya cüruflarda kalan karbon olarak) karbon miktarının tam bir dengesini vermek için kullanılır.

ma üretim rotası

Kütle dengesi yöntemi, üretim sürecine giren veya çıkan (üründe veya atıklarda veya cüruflarda kalan karbon olarak) karbon miktarının tam bir dengesini vermek için kullanılır. Kütle dengesi yönteminin nasıl uygulandığını gösteren bir örnek olay çalışması bölüm 7.2.2.1‘de verilmektedir. 5.6.3.5 Doğrudan İndirgenmiş Demir (DRI) üretim süreci Doğrudan indirgeme, yüksek dereceli demir cevherlerinden (pelet, sinter veya konsantre) katı birincil demir üretimini içerir. Farklı kalitedeki cevherleri (peletleme veya sinterleme gerektirebilen) ve farklı yakıtları ve indirgeyici maddeleri (doğal gaz, çeşitli fosil yakıtlar veya biyokütle, hidrojen) kullanabilen farklı teknolojiler mevcuttur. Katı ürüne doğrudan indirgenmiş demir (DRI) adı verilir. “Sünger Demir” ve sıcak briketlenmiş demir (HBI) gibi farklı DRI türleri üretilmektedir. Bazı DRI, EAF’lerde veya diğer alt işlemlerde doğrudan ham madde olarak kullanılır. Hidrojeni kullanan üretim rotalarının önümüzdeki yıllarda çelik endüstrisinin karbondan arındırılmasında önemli bir rol oynaması beklenmektedir.

t işlemlerde doğrudan ham madde olarak kullanılır. Hidrojeni kullanan üretim rotalarının önümüzdeki yıllarda çelik endüstrisinin karbondan arındırılmasında önemli bir rol oynaması beklenmektedir.

66 Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), DRI üretim rotası için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Yakıtlardan ve doğal gaz, akaryakıt yağları, süreçten kaynaklanan atık gazlar veya dönüştürücü gaz vb. gibi indirgeyici maddelerden kaynaklanan CO2. – Biyogaz veya diğer biyokütle formlarının kullanıldığı durumlarda Ek III Bölüm B.3.3 hükümleri uygulanacaktır. – Kireç taşı, manyezit ve diğer karbonatlar, karbonatik cevherler gibi işlem malzemelerinden elde edilen CO2; baca gazı temizliği için kullanılan malzemeler. – Üründe veya cüruf/atıklarda kalan karbon, Ek III Bölüm B.3.2 uyarınca kütle denkliği yöntemi kullanılarak dikkate alınır.” İlgili öncüler (işlemde kullanıldıkları takdirde): sinterlenmiş cevher; hidrojen; diğer tesislerden veya üretim süreçlerinden elde edilen pik demir veya DRI; demir alaşımları FeMn, FeCr, FeNi, eğer kullanılıyorsa. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları DRI tesislerinin sınırları dahilinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde taşıma ve ön arıtma. • Yakıt depolama ve hazırlama – kömür, doğal gaz veya hidrojen vb. • Demir üretimi için doğrudan indirgeme işlemi - DRI sürecinin tüm adımları, uygunsa sıcak briketlenmiş demire (HBI) dönüştürülür.

• Yakıt depolama ve hazırlama – kömür, doğal gaz veya hidrojen vb. • Demir üretimi için doğrudan indirgeme işlemi - DRI sürecinin tüm adımları, uygunsa sıcak briketlenmiş demire (HBI) dönüştürülür. • Emisyon kontrolü – özellikle baca gazı temizliği. Aşağıdaki Şekil 5-10, DRI üretimi için ilgili süreçlerinin sistem sınırlarını göstermektedir. Pratikte kullanılan birçok farklı süreç olmasına rağmen, yüksek seviyeli sistem sınırları birbirine çok benzer ve bu nedenle tek bir diyagramda gösterilebilir. Bir tesisin ürettiği DRI’yi başka tesislere satmadığı veya devretmediği durumlarda, DRI üretim sürecinden kaynaklanan emisyonların ayrıca izlenmesine gerek olmadığını unutmayın. Çelik yapımını da içeren ortak bir üretim süreci kullanılabilir. Kütle dengesi yöntemi, üretim sürecine giren veya çıkan (üründe veya atıklarda veya cüruflarda kalan karbon olarak) karbon miktarının tam bir dengesini vermek için kullanılır. Kütle dengesi yönteminin nasıl uygulandığını gösteren bir örnek olay çalışması bölüm 7.2.2.1‘de verilmektedir.

arda kalan karbon olarak) karbon miktarının tam bir dengesini vermek için kullanılır. Kütle dengesi yönteminin nasıl uygulandığını gösteren bir örnek olay çalışması bölüm 7.2.2.1‘de verilmektedir.

67 Şekil 5-10: DRI üretim sürecinin sistem sınırları DRI üretim süreci

5.6.3.6 Ham çelik – Temel oksijenli çelik üretim rotası Temel oksijenli çelik üretim rotası sıcak metal (sıvı pik demir) ile başlıyorsa; sıcak metal, sürekli bir işlemin parçası olarak temel oksijen dönüştürücü veya fırın (BOF) tarafından doğrudan ham çeliğe dönüştürülür. Dönüştürücünün ardından, argon oksijen dekarbürizasyonu (AOD) veya vakumlu oksijen dekarbürizasyonu (VOD) yoluyla bir çelik karbon giderme işlemi gerçekleştirilebilir, ardından çözünmüş gazları çıkarmak için vakumla gaz giderme gibi çeşitli ikincil metalürjik işlemler gerçekleştirilebilir. Ham çelik daha sonra sürekli döküm veya külçe dökümü yoluyla birincil formlarına dökülür, bunu sıcak haddeleme veya yarı mamul ham çelik ürünleri elde etmek için dövme takip edebilir (CN kodları 7207, 7218 ve 7224). Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), Ham çelik – temel oksijen üretim yoluna yönelik doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Kömür, doğal gaz, akaryakıt, yüksek fırın gazı, kok fırını gazı veya dönüştürücü gazı ve atık gazlar gibi yakıtlardan kaynaklanan CO2. – Kireç taşı, manyezit ve diğer karbonatlar, karbonatik cevherler gibi işlem malzemelerinden elde edilen CO2; baca gazı temizliği için kullanılan malzemeler.” – Hurda, alaşım, grafit vb.

nan CO2. – Kireç taşı, manyezit ve diğer karbonatlar, karbonatik cevherler gibi işlem malzemelerinden elde edilen CO2; baca gazı temizliği için kullanılan malzemeler.” – Hurda, alaşım, grafit vb. içerisinde işleme giren karbon ile üründe veya cüruf veya atıklarda kalan karbon, Ek III Bölüm B.3.2 uyarınca kütle denkliği yöntemi kullanılarak dikkate alınır.” İlgili öncüller (eğer süreçte kullanıldıysa): pik demir, DRI; demir alaşımları FeMn, FeCr, FeNi; ve kullanılıyorsa diğer tesislerden veya üretim süreçlerinden elde edilen ham çelik. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir.

68 Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim aşamalarının temel oksijenli çelik üretim tesislerinin sistem sınırları dahilinde olduğu kabul edilebilir: • Temel oksijen dönüştürücü veya fırın (BOF). • Dekarbürizasyon – ilgili olduğu yerde AOD veya VOD süreçleri. • İkincil metalürji ve vakumla gaz giderme. • Döküm tesisi – sürekli döküm veya külçe dökümü, ön ısıtma ekipmanı. • Sıcak haddeleme veya dövme – ilgili olduğu yerde, yarı mamul ürünler elde etmek için yalnızca birincil sıcak haddeleme ve dövme yoluyla kaba şekillendirme. • Transferler, yeniden ısıtma gibi gerekli tüm yardımcı faaliyetler. • Emisyon kontrolü – özellikle baca gazı temizleme, tozdan arındırma üniteleri, cüruf işleme. Bu toplu mal kategorisine yalnızca 7207, 7218 ve 7224 CN kodları kapsamındaki yarı mamul ürünleri elde etmek için dövme yoluyla birincil sıcak haddeleme ve kaba şekillendirmenin dahil edildiğini unutmayın.

mal kategorisine yalnızca 7207, 7218 ve 7224 CN kodları kapsamındaki yarı mamul ürünleri elde etmek için dövme yoluyla birincil sıcak haddeleme ve kaba şekillendirmenin dahil edildiğini unutmayın. Diğer tüm haddeleme ve dövme işlemleri, toplu ürün kategorisi “demir veya çelik ürünlerine” dahildir.

Şekil 5-11: Temel oksijenli çelik üretimi ve ilgili süreçlerin sistem sınırları.

69 Ham çelik – Diğer ilgili faaliyetlerin yanı sıra temel oksijenli çelik üretimi

Entegre çelik tesislerinde, doğrudan oksijen dönüştürücüsüne şarj edilen sıvı pik demir, pik demir üretim sürecini (yukarıdaki Şekil 5-11‘de sol altta) ham çelik üretim sürecinden (yukarıda sağ altta) ayıran üründür. Entegre yüksek fırın / temel oksijen fırını (BF/BOF) çelik üretim süreci, bugüne kadarki en karmaşık çelik üretim sürecidir ve çeşitli üretim birimleri arasındaki birbirine bağımlı malzeme ve enerji akış ağları ile karakterize edilir. Kok kömürünün (sol üstte) hiçbir gömülü emisyonu olmayan bir ham madde olarak ele alındığını unutmayın. Yüksek fırından gelen sıvı pik demirin tamamı oksijenli çelik üretim süreci tarafından ham çelik üretmek için kullanıldığında, yüksek fırın üretim rotasından kaynaklanan emisyonların ayrıca izlenmesine gerek yoktur. Bunun yerine ham çelik üretimine yönelik ortak bir üretim süreci tanımlanabilir.

tmek için kullanıldığında, yüksek fırın üretim rotasından kaynaklanan emisyonların ayrıca izlenmesine gerek yoktur. Bunun yerine ham çelik üretimine yönelik ortak bir üretim süreci tanımlanabilir.

70 Kütle dengesi yöntemi, üretim sürecine giren veya çıkan (çelik üründe veya atıklarda ve cüruflarda kalan karbon) karbon miktarının tam bir dengesini vermek için kullanılır.
Bu üretim rotası için kütle dengesi yönteminin nasıl uygulandığına ilişkin bir örnek olay çalışması bölüm 7.2.2.1‘de verilmektedir.

5.6.3.7 Ham çelik - EAF çelik üretim rotası Demir içeren malzemelerin doğrudan eritilmesi genellikle bir elektrik ark ocağında (EAF) gerçekleştirilir. EAF rotaları için ham maddeler metalik demirdir; özellikle demir hurdası48 ve/veya Doğrudan İndirgenmiş Demir (DRI). Önemli miktarlarda DRI’nin kullanıldığı durumlarda çeşitli EAF-DRI yollarından biri uygulanır. EAF eritme işleminin ardından, argon oksijen dekarbürizasyonu (AOD) veya vakum oksijen dekarbürizasyonu (VOD) yoluyla bir çelik karbon giderme işlemi gerçekleştirilebilir, ardından çözünmüş gazları çıkarmak için kükürt giderme ve vakumla gaz giderme gibi çeşitli ikincil metalürjik işlemler gerçekleştirilebilir. Elektrik, EAF’nin ana enerji girdisidir.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), Ham çelik – EAF üretim yoluna yönelik doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Kömür, doğal gaz, yakıtlar gibi yakıtların yanı sıra yüksek fırın gazı, kok fırını gazı veya dönüştürücü gazı gibi atık gazlardan kaynaklanan CO2.

ı aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Kömür, doğal gaz, yakıtlar gibi yakıtların yanı sıra yüksek fırın gazı, kok fırını gazı veya dönüştürücü gazı gibi atık gazlardan kaynaklanan CO2. – Elektrotların ve elektrot macunlarının tüketiminden kaynaklanan CO2. – Kireç taşı, manyezit ve diğer karbonatlar, karbonatik cevherler gibi işlem malzemelerinden elde edilen CO2; baca gazı temizliği için kullanılan malzemeler. – Sürece giren, örneğin hurda, alaşımlar ve grafit formundaki karbon ve üründe veya cüruflarda ya da atıklarda kalan karbon, Ek III Bölüm B.3.2'ye uygun olarak bir kütle dengesi yöntemi kullanılarak hesaba katılır.” İlgili öncüler (eğer süreçte kullanıldıysa): pik demir, DRI; demir alaşımları FeMn, FeCr, FeNi; ve kullanılıyorsa diğer tesislerden veya üretim süreçlerinden elde edilen ham çelik. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenecektir. Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları, EAF çelik üretim tesislerinin – tüm ilgili faaliyetler ve üretim birimlerinin – sistem sınırları dahilinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde taşıma ve ön arıtma – hurdanın kurutulması ve ham maddelerin ön ısıtılması. • EAF süreci – yükleme, eritme, birincil rafine etme ve birincil fırından çelik ve cüruf dökümü dahil olmak üzere EAF sürecinin tüm adımları.

48 Yalnızca tüketici sonrası hurdanın kullanıldığı durumlarda, bunun sıfır gömülü emisyona sahip olduğu varsayılır.

fırından çelik ve cüruf dökümü dahil olmak üzere EAF sürecinin tüm adımları.

48 Yalnızca tüketici sonrası hurdanın kullanıldığı durumlarda, bunun sıfır gömülü emisyona sahip olduğu varsayılır.

71 • Dekarbürizasyon – ilgili olduğu yerde AOD veya VOD süreçleri. • İkincil metalürji ve vakumla gaz giderme. • Döküm tesisi – sürekli döküm veya külçe dökümü, ön ısıtma ekipmanı. • Sıcak haddeleme veya dövme – ilgili olduğu yerde, yarı mamul ürünler elde etmek için yalnızca birincil sıcak haddeleme ve dövme yoluyla kaba şekillendirme. • Transferler, ekipmanın ısıtılması, yeniden ısıtma gibi gerekli tüm yardımcı faaliyetler. • Emisyon kontrolü – özellikle baca gazı temizleme, tozdan arındırma üniteleri, cüruf işleme.
Bu toplu mal kategorisine yalnızca 7207, 7218 ve 7224 CN kodları kapsamındaki yarı mamul ürünleri elde etmek için dövme yoluyla birincil sıcak haddeleme ve kaba şekillendirmenin dahil edildiğini unutmayın. Diğer tüm haddeleme ve dövme işlemleri, toplu ürün kategorisi “demir veya çelik ürünlerine” dahildir.

Şekil 5-12: Ham çelik – EAF çelik üretimi üretim rotasının sistem sınırları. Ham çelik – EAF alaşımlı ve alaşımsız çelik üretim rotası

plu ürün kategorisi “demir veya çelik ürünlerine” dahildir.

Şekil 5-12: Ham çelik – EAF çelik üretimi üretim rotasının sistem sınırları. Ham çelik – EAF alaşımlı ve alaşımsız çelik üretim rotası

72

Ham çelik ve ham alaşımlı çelik için genel olarak benzer olan ve Şekil 5-12‘de birlikte gösterilen birkaç farklı EAF üretim rotası vardır.
Kütle dengesi yöntemi, EAF üretim sürecine giren veya çıkan karbon miktarının (çelikte, atıklarda ve cürufta kalan karbon) tam bir dengesini sağlamak için kullanılır.
Bu üretim rotası için kütle dengesi yönteminin nasıl uygulandığını gösteren bir örnek olay çalışması bölüm 7.2.2.2‘de verilmektedir.

5.6.3.8 Demir veya çelik ürünlerin üretimi süreci Demir veya çelik ürünleri, ham çeliğin, yarı mamul ürünlerin ve diğer nihai çelik ürünlerinin, yeniden ısıtma, yeniden eritme, döküm, sıcak haddeleme, soğuk haddeleme, dövme, asitleme, tavlama, kaplama, galvanizleme, tel çekme, kesme, kaynaklama, bitirme dahil olmak üzere her türlü şekillendirme ve bitirme adımlarıyla daha fazla işlenmesinden üretilir.

addeleme, dövme, asitleme, tavlama, kaplama, galvanizleme, tel çekme, kesme, kaynaklama, bitirme dahil olmak üzere her türlü şekillendirme ve bitirme adımlarıyla daha fazla işlenmesinden üretilir.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), demir veya çelik ürünleri üretim rotası için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Demir veya çelik ürünlerin yeniden ısıtılması, yeniden eritilmesi, dökümü, sıcak haddelenmesi, soğuk haddelenmesi, dövülmesi, asitlenmesi, tavlanması, kaplanması, galvanizlenmesi, tel çekilmesi, kesilmesi, kaynaklanması ve son işlemlerinin yapılması dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere, tesiste uygulanan üretim adımlarıyla ilgili yakıtların yanmasından ve baca gazı arıtımından kaynaklanan tüm CO2 emisyonları.” İlgili öncüler (eğer süreçte kullanıldıysa): ham çelik; pik demir, DRI; demir alaşımları FeMn, FeCr, FeNi; ve diğer demir veya çelik ürünleri. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırlarının tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim aşamalarının temel çelik ürünlerinin sistem sınırları dahilinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama – ön ısıtma, yeniden eritme ve alaşımlama dahil. • Temel çelik ürünlere yönelik şekillendirme işlemleri – döküm, sıcak ve soğuk haddeleme, dövme yoluyla şekillendirme, tel çekme dahil tüm şekillendirme işlem adımları.

eritme ve alaşımlama dahil. • Temel çelik ürünlere yönelik şekillendirme işlemleri – döküm, sıcak ve soğuk haddeleme, dövme yoluyla şekillendirme, tel çekme dahil tüm şekillendirme işlem adımları. • Son işlem faaliyetleri – yüzey işlemi (asitleme, tavlama, kaplama, galvanizleme gibi) ve ileri imalat (kesme, kaynak, son işlem) dahil olmak üzere tüm son işlem adımları. arıtılması için.

73 Aşağıdaki Şekil 5-13, ham çelikten temel çelik ürünlere kadar sistem sınırlarını göstermektedir.
Şekil 5-13: Çelik ürünleri üretim sürecinin sistem sınırları Demir veya çelik ürünler

Kütle olarak %5’ten fazla başka malzemeler içeren nihai demir veya çelik ürünler için, örneğin CN kodu 7309 00 30’daki yalıtım malzemeleri (herhangi bir malzeme için rezervuarlar, tanklar, fıçılar ve benzeri kaplar (sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gaz hariç), kapasitesi 300 l’yi aşan, astarlanmış veya ısı yalıtımlı demir veya çelikten yapılmış olanlar), üretilen malın kütlesi olarak yalnızca demir veya çeliğin kütlesi rapor edilecektir. Kütle dengesi yöntemi kullanılarak demir-çelik ürünleri için doğrudan ve dolaylı spesifik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl türetildiğini ve AB’ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren birkaç vaka çalışmasının bölüm 7.2.2‘de verilmiştir.

5.7 Alüminyum sektörü • Ek II, Bölüm 2, Tablo 1 CN kodlarının toplu mal kategorileriyle eşleştirilmesi. • Ek II, Bölüm 3 Alt bölümlerde belirtildiği üzere üretim yolları, sistem sınırları ve ilgili öncüler: 3.17 - İşlenmemiş alüminyum ve 3.18 - Alüminyum ürünler.

mal kategorileriyle eşleştirilmesi. • Ek II, Bölüm 3 Alt bölümlerde belirtildiği üzere üretim yolları, sistem sınırları ve ilgili öncüler: 3.17 - İşlenmemiş alüminyum ve 3.18 - Alüminyum ürünler.

74 5.7.1 Üretim birimi ve gömülü emisyonlar AB’ye ithal edilen beyan edilen alüminyum ürünlerinin miktarı metrik ton cinsinden ifade edilmelidir. Bir işletmeci olarak, raporlama amacıyla tesis veya üretim sürecinde üretilen CBAM ürününün(ürünlerinin) miktarını kaydetmelisiniz. Endüstri sektörü Alüminyum Malların üretim birimi Ton (metrik), menşe ülkedeki tesis veya üretim sürecine göre her sektör ürün türü için ayrı ayrı raporlanır. İlgili faaliyetler Alüminadan veya ikincil ham maddelerden (alüminyum hurdası) metalürjik, kimyasal veya elektrolitik yollarla işlenmemiş alüminyum üretmek; yarı işlenmiş ve bitmiş alüminyum ürünlerin imalatı. İlgili sera gazları Karbondioksit (CO2) ve perflorokarbonlar (CF4 ve C2F6) Doğrudan Emisyonlar
Ton (metrik) CO2e
Dolaylı emisyonlar Tüketilen elektrik miktarı (MWh), CO2 veya CO2e’nin Ton (metrik) cinsinden dolaylı emisyonlarını hesaplamak için kullanılan kaynak ve emisyon faktörü..
Geçiş döneminde ayrıca rapor edilecektir. Gömülü emisyonlar için birim Menşe ülkedeki tesise göre, her bir mal türü için ayrı ayrı rapor edilen, ürün tonu başına ton CO2e emisyonları.

Alüminyum sektörü geçiş döneminde hem doğrudan emisyonları, hem de dolaylı emisyonları hesaba katmalıdır. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir49.

n, ürün tonu başına ton CO2e emisyonları.

Alüminyum sektörü geçiş döneminde hem doğrudan emisyonları, hem de dolaylı emisyonları hesaba katmalıdır. Dolaylı emisyonlar ayrıca rapor edilecektir49. Emisyonlar, çıktı tonu başına metrik ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) emisyonlar cinsinden rapor edilmelidir. Bu rakam, menşe ülkenizdeki özel tesis veya üretim süreci için hesaplanmalıdır. Alüminyum ürünler için doğrudan ve dolaylı spesifik gömülü emisyon (SEE) değerlerinin nasıl elde edildiğini ve AB’ye yapılan ithalatın gömülü emisyonlarının nasıl hesaplandığını gösteren bir vaka çalışmasının bölüm 7.4.2‘de verildiğini unutmayın. Aşağıdaki bölümlerde alüminyum sektörü mallarına ilişkin sistem sınırlarının nasıl tanımlanması gerektiği açıklanmakta ve izleme ve raporlama amacıyla dahil edilmesi gereken üretim süreçlerinin unsurları belirlenmektedir.

49 Bu sektör için dolaylı emisyonların yalnızca geçiş döneminde rapor edildiğini (kesin dönemde değil) unutmayın.

cıyla dahil edilmesi gereken üretim süreçlerinin unsurları belirlenmektedir.

49 Bu sektör için dolaylı emisyonların yalnızca geçiş döneminde rapor edildiğini (kesin dönemde değil) unutmayın.

75 5.7.2 Kapsanan sektör ürünlerinin tanımı ve açıklaması Aşağıdaki Tablo 5-8‘de alüminyum sanayi sektöründe CBAM geçiş dönemi kapsamındaki ilgili mallar listelenmektedir. Sol sütundaki toplu mal kategorisi, izleme amacıyla ortak “üretim süreçlerinin” tanımlanacağı grupları tanımlar. Tablo 5-8: Alüminyum sektöründeki CBAM ürünleri Toplu mal kategorisi Ürün CN Kodu Açıklama İşlenmemiş alüminyum 7601 İşlenmemiş alüminyum Alüminyum ürünler 7603 – 7608, 7609 00 00, 7610, 7611 00 00, 7612, 7613 00 00, 7614, 7616 7603 – Alüminyum tozları ve pulları 7604 – Alüminyum çubuklar, borular ve profiller 7605 – Alüminyum tel 7606 – Kalınlığı 0,2 mm’yi aşan alüminyum plakalar, levhalar ve şeritler 7607 – Kalınlığı (herhangi bir destek hariç) 0,2 mm’yi geçmeyen alüminyum folyo (kağıt, kağıt-karton, plastik veya benzer destek malzemeleri ile basılmış veya desteklenmiş olsun veya olmasın) 7608 – Alüminyum tüpler ve borular 7609 00 00 – Alüminyum boru veya boru bağlantı parçaları (örneğin, kaplinler, dirsekler, manşonlar) 7610 – Alüminyum yapılar (9406 pozisyonundaki prefabrik binalar hariç) ve yapı parçaları (örneğin, köprüler ve köprü bölümleri, kuleler, kafes direkler, çatılar, çatı kaplama çerçeveleri, kapılar ve pencereler ve bunların çerçeveleri ve kapı eşikleri, korkuluklar, sütunlar ve kolonlar);

neğin, köprüler ve köprü bölümleri, kuleler, kafes direkler, çatılar, çatı kaplama çerçeveleri, kapılar ve pencereler ve bunların çerçeveleri ve kapı eşikleri, korkuluklar, sütunlar ve kolonlar); yapılarda kullanılmak üzere hazırlanmış alüminyum levhalar, çubuklar, profiller, tüpler ve benzerleri 7611 00 00 – Herhangi bir malzeme için (sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gaz hariç), kapasitesi 300 litreyi aşan, astarlı veya ısı yalıtımlı olsun veya olmasın, ancak mekanik veya termal ekipmanla donatılmamış alüminyum rezervuarlar, tanklar, fıçılar ve benzeri kaplar 7612 – Alüminyum fıçılar, variller, teneke kutular, kutular ve benzeri kaplar (sert veya katlanabilir boru şeklindeki kaplar dahil), herhangi bir malzeme için (sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gaz hariç), kapasitesi 300 litreyi geçmeyen, astarlı veya ısı yalıtımlı olsun veya olmasın, ancak mekanik veya termal ekipmanla donatılmamış 7613 00 00 – Sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gaz için alüminyum kaplar

i 300 litreyi geçmeyen, astarlı veya ısı yalıtımlı olsun veya olmasın, ancak mekanik veya termal ekipmanla donatılmamış 7613 00 00 – Sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gaz için alüminyum kaplar

76 Toplu mal kategorisi Ürün CN Kodu Açıklama 7614 – Alüminyumdan bükülü teller, kablolar, örülmüş bantlar ve benzerleri (elektriksel olarak yalıtılmamış) 7616 – Alüminyumun diğer başlıkları Kaynak: CBAM Yönetmeliği, Ek I; Uygulama Yönetmeliği, Ek II. Tablo 5-8‘de listelenen toplu ürün kategorileri, hem bitmiş alüminyum ürünleri, hem de alüminyum ürünlerin üretiminde tüketilen bir öncül “işlenmemiş alüminyumu” içermektedir. Yalnızca Uygulama Yönetmeliğinde belirtildiği gibi üretim sürecinin sistem sınırlarıyla ilgili öncüler olarak listelenen girdi malzemeleri dikkate alınacaktır. Tablo 5-9‘da olası öncüler toplu mal kategorisine ve üretim yoluna göre aşağıda listelenmektedir.
Tablo 5-9: Toplu mal kategorileri, bunların üretim yolları ve muhtemel ilgili öncüler Toplu Mal Kategorisi İlgili öncüler Üretim rotası İşlenmemiş alüminyum Birincil alüminyum için yok İkincil alüminyum için – eğer süreçte kullanılıyorsa diğer kaynaklardan elde edilen işlenmemiş alüminyum50 Birincil alüminyum İkincil alüminyum Alüminyum ürünler İşlenmemiş alüminyum (biliniyorsa birincil ve ikincil alüminyum olarak ayrılmıştır), diğer alüminyum ürünler (üretim sürecinde kullanılıyorsa).

cil alüminyum İkincil alüminyum Alüminyum ürünler İşlenmemiş alüminyum (biliniyorsa birincil ve ikincil alüminyum olarak ayrılmıştır), diğer alüminyum ürünler (üretim sürecinde kullanılıyorsa).

İşlenmemiş alüminyum, çeşitli üretim yöntemleriyle (elektrolitik eritme için “birincil alüminyum”, hurdanın eritilmesi/geri dönüştürülmesi için “ikincil alüminyum”) metal külçeler, bloklar, kütükler, levhalar veya benzeri olarak üretilir. Üretiminde kullanılan ham maddelerin (birincil alüminyum için karbon anotlar ve alümina, ikincil alüminyum için hurda) ve yakıtların sıfır gömülü emisyona sahip olduğu kabul edildiğinden, bir “basit ürün” olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda listelenen alüminyum ürünler, üretilen çoğu alüminyum ürün türünü içerir51. Alüminyum ürünler, işlenmemiş alüminyum öncüden kaynaklanan gömülü emisyonları içerdiğinden karmaşık ürünler olarak tanımlanır.

50 İkincil alüminyum üretim yolundan elde edilen ürün %5’ten fazla alaşım elementleri içeriyorsa, ürünün gömülü emisyonları, alaşım elementlerinin kütlesi birincil eritme işleminden elde edilen işlenmemiş alüminyum gibi hesaplanacaktır. 51 Belirli ev eşyaları için CN 7615 ve CN 7602 00 alüminyum hurda kategorileri hariçtir.

m elementlerinin kütlesi birincil eritme işleminden elde edilen işlenmemiş alüminyum gibi hesaplanacaktır. 51 Belirli ev eşyaları için CN 7615 ve CN 7602 00 alüminyum hurda kategorileri hariçtir.

77 Alüminyum sektörü ürünlerinin üretimi, aşağıda özetlenen bir dizi farklı süreç yoluyla gerçekleştirilir.

5.7.3 İlgili üretim süreçleri ve rotalarının tanımı ve açıklanması İşlenmemiş alüminyum öncüsü ve alüminyum ürünlerinin sistem sınırları farklıdır ve belirli koşullar altında, girdi faaliyetleri ve çıktı faaliyetleri de dahil olmak üzere, bu malların üretim süreçleriyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı tüm süreçleri içerecek şekilde bir araya toplanabilir (bakınız bölüm 6.3).

Şekil 5-14: Alüminyum ürünlerin sistem sınırları ve değer zinciri Alüminyum ürünlerin sistem sınırları ve değer zinciri

Yukarıdaki diyagramda birincil alüminyum eritme yolundaki fark, önceden pişirilmiş olması veya Søderberg anotları gibi kullanılan farklı elektrot malzemelerinden kaynaklanmaktadır. Alüminyum sektörü için izlenmesi gereken ilgili emisyonlar bölüm 7.4.1.1‘de ayrıntılı olarak verilmektedir. 5.7.3.1 İşlenmemiş alüminyum – Birincil (elektrolitik) eritme üretim yolu Birincil alüminyum, elektrolitik hücrelerde alüminanın52 elektrolizi ile üretilir. Elektroliz sırasında alüminyum indirgenir ve alüminadan gelen oksijen serbest bırakılır ve karbon

52 Alümina, Bayer süreci yoluyla boksit cevherinin zenginleştirilmesiyle üretilen saflaştırılmış alüminyum oksittir.

alüminyum indirgenir ve alüminadan gelen oksijen serbest bırakılır ve karbon

52 Alümina, Bayer süreci yoluyla boksit cevherinin zenginleştirilmesiyle üretilen saflaştırılmış alüminyum oksittir. Alümina üretimi genellikle lojistik ve güç kaynağı nedenleriyle birincil alüminyum üretiminden farklı bir tesiste gerçekleşir.

78 anotla birleşerek karbondioksit ve karbonmonoksit oluşturur; bu nedenle birincil alüminyum işlemindeki karbon anotlar, işlem sırasında sürekli olarak tüketilir. Birincil alüminyum hücre sistemleri kullanılan anot tipine göre değişir. “Önceden pişirilmiş” elektrolitik hücre, düzenli olarak değiştirilmesi gereken birden fazla önceden pişirilmiş karbon anot kullanır. “Søderberg” elektrolitik hücresi, izabe ocağındaki elektrolitik işlem sırasında açığa çıkan ısı aracılığıyla hücre içinde yerinde kendiliğinden pişirilen tek bir sürekli karbon anodu kullanır; “yeşil” anot macunu briketleri üst tarafa eklenirken, anot alt kısımda tüketilir. Erimiş alüminyum katotta birikir ve hücrenin tabanında toplanır; döküm tesisine taşınmadan önce periyodik olarak vakum sifonları aracılığıyla potalara çekilir. Döküm tesisinde erimiş alüminyum, metal külçelerin, blokların, kütüklerin, levhaların veya benzerlerinin dökümünden önce daha ileri işlemler için bekletme fırınlarında tutulur; bu aşamada küçük miktarlarda temiz ticari hurda da eklenebilir.

elerin, blokların, kütüklerin, levhaların veya benzerlerinin dökümünden önce daha ileri işlemler için bekletme fırınlarında tutulur; bu aşamada küçük miktarlarda temiz ticari hurda da eklenebilir. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), birincil (elektrolitik) izabe üretim rotası için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“– Elektrotların veya elektrot macunlarının tüketiminden kaynaklanan CO2 emisyonları.
– Kullanılan yakıtlardan kaynaklanan CO2 emisyonları (örneğin ham maddelerin kurutulması ve ön ısıtılması, elektroliz hücrelerinin ısıtılması, döküm için gerekli ısıtma için). – İlgiliyse soda külü veya kireç taşından kaynaklanan herhangi bir baca gazı arıtımından kaynaklanan CO2 emisyonları.
– Anot etkilerinden kaynaklanan perflorokarbon emisyonları Ek III Bölüm B.7 uyarınca izlenir.” Bu üretim süreci için ilgili öncüler yoktur. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları birincil alüminyum tesislerinin sınırları dahilinde olduğu kabul edilebilir: • Ham madde hazırlama – çeşitli katkı bileşenlerinin depolanması dahil. • Alüminyum üretim süreci için elektrolitik hücre sistemi – tüm adımlar. • Döküm tesisi – bekletme fırınları, taşıma sistemleri, ileri metal işleme (metal işleme, alaşımlama ve homojenleştirme) ve döküm dahil tüm adımlar. arıtılması için.

k hücre sistemi – tüm adımlar. • Döküm tesisi – bekletme fırınları, taşıma sistemleri, ileri metal işleme (metal işleme, alaşımlama ve homojenleştirme) ve döküm dahil tüm adımlar. arıtılması için. • Birincil alüminyum üretim yolunda tüketilen işlem malzemeleri (alümina, önceden pişirilmiş karbon anotlar, “yeşil” anot macunu briketleri, kriyolit ve diğer katkı maddeleri) ham madde olarak işlenir ve dolayısıyla sıfır gömülü emisyona sahiptir.

79 • PFC’lerden kaynaklanan emisyonların belirlenmesinde alüminyum sektörü için özel kurallara ilişkin ayrıntılar bu kılavuz belgenin 6.5.5 ve 7.4.1.2 bölümlerinde ve alüminyum sektörü ürünleri için özel gömülü emisyonların nasıl elde edildiğini gösteren bir örnek vaka çalışması da bölüm 7.4.2‘de verilmiştir.

Şekil 5-15: İşlenmemiş alüminyumun sistem sınırları – birincil izabe üretim rotası İşlenmemiş alüminyum – Birincil eritme

5.7.3.2 İşlenmemiş alüminyum – ikincil eritme (geri dönüşüm) üretim yolu İkincil alüminyum esas olarak geri dönüşüm için toplanan tüketici sonrası alüminyum hurdalarından üretilir (ancak işlenmemiş alüminyum da ayrı olarak eklenebilir). Hurda, türüne (döküm veya dövme alaşım) ve gerekli ön işlem önlemlerinin türüne (örn.

anan tüketici sonrası alüminyum hurdalarından üretilir (ancak işlenmemiş alüminyum da ayrı olarak eklenebilir). Hurda, türüne (döküm veya dövme alaşım) ve gerekli ön işlem önlemlerinin türüne (örn. kaplamadan arındırma, yağdan arındırma) göre sınıflandırılır ve daha sonra uygun tipteki fırınlarda (tipik olarak döner veya yansımalı, ancak endüksiyon fırınları da kullanılabilir) aşağıdakileri içeren ileri işlemlerden önce: alaşımlama, eriyik muamelesi (tuz veya klorlama ilavesi) ve son olarak metal külçelerin, blokların, kütüklerin, levhaların veya benzerlerinin dökümü. Kullanılan tipik yakıtlar doğal gaz, LPG veya akaryakıttır.
Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), ikincil eritme (geri dönüşüm) üretim yoluna yönelik doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Ham maddelerin kurutulması ve ön ısıtılması için kullanılan, eritme fırınlarında kullanılan, hurdanın kaplama ve yağdan arındırma gibi ön işlemlerinde ve ilgili kalıntıların yakılmasında kullanılan her türlü yakıttan ve külçe, kütük veya levhaların dökümü için gerekli yakıtlardan kaynaklanan CO2 emisyonları. – Sıyırma işlemi ve cürufun geri kazanımı gibi ilgili faaliyetlerde kullanılan yakıtlardan kaynaklanan CO2 emisyonları.
– İlgiliyse soda külü veya kireç taşından kaynaklanan herhangi bir baca gazı arıtımından kaynaklanan CO2 emisyonları.”

bi ilgili faaliyetlerde kullanılan yakıtlardan kaynaklanan CO2 emisyonları.
– İlgiliyse soda külü veya kireç taşından kaynaklanan herhangi bir baca gazı arıtımından kaynaklanan CO2 emisyonları.”

80 İlgili bir öncü, eğer işlemde kullanılıyorsa, diğer kaynaklardan elde edilen işlenmemiş alüminyumdur. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da izlenmelidir. Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımlarının ikincil alüminyum sınırları dahilinde olduğu kabul edilmelidir: • Ham madde hazırlama – hurdanın ayrıştırılması, ön işlenmesi (kaplamadan ve yağdan arındırma), kurutulması ve ön ısıtılması dahil. • Alüminyum üretim süreci için fırın sistemi – fırın yükleme, eritme ve bekletme fırınları dahil tüm adımlar. • Döküm tesisi – bekletme fırınları, taşıma sistemleri, ileri metal işleme (metal işleme, alaşımlama ve homojenleştirme) ve döküm dahil tüm adımlar. arıtılması için. Aşağıdaki Şekil 5-16, ikincil alüminyum üretimi için ilgili süreçlerinin sistem sınırlarını göstermektedir. Şekil 5-16: İşlenmemiş alüminyumun sistem sınırları – ikincil eritme üretim rotası İşlenmemiş alüminyum – İkincil eritme

İkincil alüminyum sürecinden kaynaklanan PFC emisyonları yoktur. Alüminyum hurdası, ikincil eritme üretim rotasının ana malzeme girdisidir. Hurda (ister tüketim öncesi, ister tüketim sonrası olsun) ham madde olarak değerlendirilir ve dolayısıyla sıfır emisyona sahiptir.

m hurdası, ikincil eritme üretim rotasının ana malzeme girdisidir. Hurda (ister tüketim öncesi, ister tüketim sonrası olsun) ham madde olarak değerlendirilir ve dolayısıyla sıfır emisyona sahiptir.
Bu sürecin ürününün %5’ten fazla alaşım elementleri içerdiği durumlarda, ürünün gömülü emisyonlarının alaşım elementlerinin kütlesinin birincil eritme işleminden elde edilen işlenmemiş alüminyum gibi hesaplanacağına dikkat edin.

81

5.7.3.3 Alüminyum ürünler üretim süreci Alüminyum ürünler, öncü işlenmemiş alüminyumun (alaşımlı veya alaşımsız) daha fazla işlenmesiyle üretilir. Alüminyum ürünler, ekstrüzyon, döküm, sıcak ve soğuk haddeleme, dövme ve çekme gibi çeşitli şekillendirme işlemleriyle üretilir. Ekstrüzyon, alüminyum profil üretmek için kullanılan yaygın bir işlemdir. Plaka, levha ve folyo üretmek için sıcak ve soğuk haddeleme kullanılabilir. Döküm karmaşık formlar üretmek için kullanılabilir. Uygulama Yönetmeliği (bölüm 3 Ek II), alüminyum ürünler üretim rotası için doğrudan emisyonların izlenmesine yönelik sistem sınırlarını aşağıdakileri kapsayacak şekilde tanımlar:
“ – Alüminyum ürünleri oluşturan süreçlerde ve baca gazı temizliğinde yakıt tüketiminden kaynaklanan tüm CO2 emisyonları.” İlgili öncüler, üretim sürecinde kullanılıyorsa işlenmemiş alüminyum (her biri farklı gömülü emisyonlara sahip olduğundan, veriler biliniyorsa birincil ve ikincil alüminyum ayrı ayrı ele alınmalıdır) ve alüminyum ürünlerdir.

cinde kullanılıyorsa işlenmemiş alüminyum (her biri farklı gömülü emisyonlara sahip olduğundan, veriler biliniyorsa birincil ve ikincil alüminyum ayrı ayrı ele alınmalıdır) ve alüminyum ürünlerdir. Üretim sürecinde tüketilen elektrikten Yukarıdaki sistem sınırları tanımına uygun olarak, aşağıdaki üretim adımları temel alüminyum ürünleri tesislerinin sınırları dahilinde olduğu kabul edilmelidir: • Ham madde hazırlama – ön ısıtma, yeniden eritme ve alaşımlama dahil. • Şekillendirme işlemleri – ekstrüzyon, döküm, sıcak ve soğuk haddeleme, dövme, çekme dahil (ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere) temel alüminyum ürünlere yönelik tüm şekillendirme işlemi adımları. • Bitirme faaliyetleri – boyutlandırma, tavlama, yüzey hazırlama ve işleme ile ileri imalat dahil. arıtılması için. Aşağıdaki Şekil 5-17, alüminyum ürünler ile ilgili süreçlerinin sistem sınırlarını göstermektedir.

82 Şekil 5-17: Alüminyum ürünlerin üretim sürecinin sistem sınırları Alüminyum ürünler üretim süreci

Alüminyum ürünlerin üretim süreçlerinden kaynaklanan PFC emisyonları yoktur. Bu sürecin ürününün %5’ten fazla alaşım elementleri içerdiği durumlarda, ürünün gömülü emisyonlarının alaşım elementlerinin kütlesinin birincil eritme işleminden elde edilen işlenmemiş alüminyum gibi hesaplanması gerektiğine dikkat edin. Ayrıca, kütle itibariyle %5’ten fazla diğer malzemeleri (örneğin, 7611 00 00 CN kodundaki yalıtım malzemeleri) içeren ürünler için, yalnızca alüminyum kütlesinin, üretilen malların kütlesi olarak rapor edileceğini unutmayın.

’ten fazla diğer malzemeleri (örneğin, 7611 00 00 CN kodundaki yalıtım malzemeleri) içeren ürünler için, yalnızca alüminyum kütlesinin, üretilen malların kütlesi olarak rapor edileceğini unutmayın. Alüminyum sektörü ürünleri için spesifik gömülü emisyonların nasıl elde edildiğini gösteren bir vaka çalışması bölüm 7.4.2‘de verilmektedir.

83 6 İZLEME VE RAPORLAMA GEREKLİLİKLERİ
Bu bölüm, geçiş dönemi boyunca gömülü emisyonların izlenmesi ve hesaplanması için gerekli tüm kuralları içermektedir. Aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır: • Bölüm 6.1 tanımları ve ilkeleri içermektedir. • Bölüm 6.2 hesaplama kurallarını (6.2.2) üç adımda sunmadan önce gömülü emisyonlar kavramını (6.2.1) açıklamaktadır o Tesis düzeyinde izleme (6.2.2.1). o Emisyon verilerinin tesis içindeki üretim süreçleriyle ilişkilendirilmesi (6.2.2.2). o Süreçlerin atfedilen emisyonlarından, öncülerin gömülü emisyonlarından ve üretim sürecinin faaliyet seviyesinden belirli gömülü emisyonların hesaplanması. • Tesisin üretim süreçlerinin ve sistem sınırlarının nasıl tanımlanacağı bölüm 6.3‘ün konusudur. • Bölüm 6.4 izleme metodolojisinin planlanmasını ele almaktadır. Bu, MMD’nin (izleme metodolojisi dokümantasyonu) kurulmasını, mevcut en iyi veri kaynaklarının nasıl seçileceğini ve izleme maliyetlerini sınırlama olasılıklarını içerir. Bu bölümde aynı zamanda doğru verilerin sağlanması için bir kontrol sisteminin kurulmasına ilişkin tavsiyeler de verilmektedir. • Bölüm 6.5 bu kılavuzun merkezi bir parçasıdır.

sılıklarını içerir. Bu bölümde aynı zamanda doğru verilerin sağlanması için bir kontrol sisteminin kurulmasına ilişkin tavsiyeler de verilmektedir. • Bölüm 6.5 bu kılavuzun merkezi bir parçasıdır. İzin verilen yaklaşımların “yapı taşı” karakterini yansıtan aşağıdaki altyapıyla, doğrudan emisyonları tesis seviyesinde izlemeye yönelik uygun izleme yaklaşımları hakkında rehberlik sağlar:
o Bölüm 6.5.1: Hesaplamaya dayalı metodoloji  Bölüm 6.5.1.1 (standart yöntem) ve 6.5.1.2‘de (kütle dengesi) hesaplama formüller ve değişkenler açıklanmıştır.  Faaliyet verilerinin (yani kullanılan yakıt ve malzemelerin miktarları) belirlenmesine ilişkin kurallar bölüm 6.5.1.3‘te verilmektedir.  “Hesaplama faktörlerinin” (yani kullanılan yakıtların ve malzemelerin özellikleri ve bileşimine ilişkin bilgiler) belirlenmesine ilişkin kurallar bölüm 6.5.1.4‘ün konusudur. Bu yöntemler, uygun standart değerlerin seçimini içerir, temel gereksinimlerin tartışıldığı laboratuvar analizlerinin kullanılmasıdır. o Bölüm 6.5.2‘de ölçüme dayalı metodoloji, yani CEMS’in (sürekli emisyon izleme sistemleri) nasıl kullanılacağı açıklanmaktadır. Bu özellikle N2O emisyonları için gereklidir. o Özellikle diğer karbon fiyatlandırma planlarından olmak üzere diğer yöntemlerin kullanılmasına ilişkin koşullar bölüm 6.5.3‘te açıklanmaktadır.

özellikle N2O emisyonları için gereklidir. o Özellikle diğer karbon fiyatlandırma planlarından olmak üzere diğer yöntemlerin kullanılmasına ilişkin koşullar bölüm 6.5.3‘te açıklanmaktadır.

84 o Biyokütle emisyonlarının sıfır olarak muhasebeleştirilmesine ilişkin gereklilikler, Ek C‘deki ek bilgilerle desteklenen bölüm 6.5.4‘te özetlenmiştir. o PFC’lerin (perflorokarbon emisyonları) izlenmesi bölüm 6.5.5‘te açıklanmaktadır. o Tesis seviyesinde izlemenin son unsuru olan bölüm 6.5.6, gelecekteki CCS ve CCU kurallarına bağlantı olan “transfer edilen CO2“ izlemenin temel unsurlarını özetlemektedir.
• Bir tesisin dolaylı emisyonları ve izleme gereklilikleri bölüm 6.6‘da açıklanmaktadır. • Emisyonların üretim süreçlerine atfedilmesine ilişkin kurallar, aşağıdaki ayrıntılı kuralları içeren bölüm 6.7‘nin konusudur: o İzlemeye ilişkin genel kurallar: 6.7.1, o (Ölçülebilir) ısı akışları ve ilgili emisyonlar: 6.7.2, o Elektrik ve ilgili emisyonlar: 6.7.3, o Yukarıdaki iki bölüme ek olarak birleşik ısı ve elektrik üretimine (kojenerasyon, CHP) ilişkin kurallar bölüm 6.7.4‘te açıklanmaktadır. o Atık gazlar ve emisyon ilişkilendirme kuralları: 6.7.5, • Atfedilen emisyonlardan kaynaklanan gömülü emisyonların hesaplanması: İlgili rehberlik aşağıdaki alt bölümlerle birlikte bölüm 6.8‘de bulunmaktadır: o Üretilen mallara ilişkin kurallar (kalite ve faaliyet seviyeleri) bölüm 6.8.1‘de bulunmaktadır. o Öncü malzemelerin kalite ve miktarının izlenmesine ilişkin kurallar bölüm 6.8.2‘de tartışılmaktadır.

etilen mallara ilişkin kurallar (kalite ve faaliyet seviyeleri) bölüm 6.8.1‘de bulunmaktadır. o Öncü malzemelerin kalite ve miktarının izlenmesine ilişkin kurallar bölüm 6.8.2‘de tartışılmaktadır. • İzleme kuralları, izleme başarısız olursa, yani veri boşlukları oluşursa veya gerekli zaman dilimi içinde bazı bilgiler elde edilemezse ne yapılabileceği açıklanarak sonuçlandırılır (bölüm 6.9): o Avrupa Komisyonu tarafından sağlanan belirli gömülü emisyonların varsayılan değerlerinin kullanımı bölüm 6.9.1‘de tartışılmaktadır. o Dolaylı emisyonlar için, yani elektriğin emisyon faktörüne ilişkin varsayılan değerler bölüm 6.9.2‘de açıklanmaktadır. o Küçük veri açıklarının kapatılmasına ilişkin rehberlik bölüm 6.9.3‘te verilmektedir. • Menşe ülkede ödenmesi gereken karbon fiyatına ilişkin verilerin toplanması (CBAM yükümlülüğünden olası indirim olarak) bölüm 6.10‘un konusudur. • Son olarak, bölüm 6.11‘de raporlama şablonu, yani Avrupa Komisyonu’nun CBAM malları üreten tesislerin işletmecileri ile AB ithalatçıları arasındaki iletişim için öngördüğü ve CBAM Yönetmeliğine uymak için gerekli olan “üç aylık CBAM raporlarının” hazırlanması için gerekli verilerin sağlanmasını amaçlayan şablon açıklanmaktadır. Bu şablon aynı zamanda karmaşık ürünler üreten operatörler ile öncü malzeme tedarikçileri arasındaki iletişim için de önerilmektedir.

ekli verilerin sağlanmasını amaçlayan şablon açıklanmaktadır. Bu şablon aynı zamanda karmaşık ürünler üreten operatörler ile öncü malzeme tedarikçileri arasındaki iletişim için de önerilmektedir.

85 6.1 CBAM kapsamındaki emisyonların tanımları ve kapsamı İlgili hesaplamaları tamamlamak için bu hesaplamalarda kullanılan terimlerin tam anlamlarını kavramak önemlidir. Bölüm 4.2‘de tanıtılan genel tanımlara ek olarak, bu bölümde, kılavuzun sonraki bölümlerinde kullanılan ek terimler sunulmaktadır.
6.1.1 Tesis, üretim süreci ve üretim yolları Tanımlara ilişkin aşağıdaki hiyerarşik yaklaşım geçerlidir: • “Tesis”, bir üretim sürecinin gerçekleştirildiği sabit bir teknik birim anlamına gelir. • “Üretim süreci”, Uygulama Yönetmeliği Ek II Bölüm 2 Tablo 1'de tanımlanan birleştirilmiş mal kategorisi altındaki malları üretmek için kimyasal veya fiziksel süreçlerin gerçekleştirildiği bir tesisin bölümleri ve girdiler, çıktılar ve ilgili emisyonlara ilişkin belirlenmiş sistem sınırları anlamına gelir. • “Toplam mal kategorisi”, Uygulama Yönetmeliğinde, ilgili toplu mal kategorilerinin ve CN kodlarıyla tanımlanan tüm malların Ek II, Bölüm 2, Tablo 1’de listelenmesiyle dolaylı olarak tanımlanmaktadır. • “Üretim rotası”, birleştirilmiş mal kategorisi altında mal üretmek için bir üretim sürecinde kullanılan özel bir teknoloji anlamına gelir. Bu tanımlardan bir tesisin bir veya daha fazla üretim sürecinden oluşabileceği sonucu çıkarılabilir. CBAM’nin amaçları doğrultusunda, yalnızca Uygulama Yönetmeliğinin Ek II Bölüm 2’sinde listelenen üretim süreçleri ilgilidir.

ir veya daha fazla üretim sürecinden oluşabileceği sonucu çıkarılabilir. CBAM’nin amaçları doğrultusunda, yalnızca Uygulama Yönetmeliğinin Ek II Bölüm 2’sinde listelenen üretim süreçleri ilgilidir. Tesisiniz başka üretim süreçlerini de gerçekleştiriyorsa, bunları izleme metodolojinize dahil edip etmemek sizin seçiminizdir. Her iki durumda da emisyonların CBAM ile ilgili süreçlere atfedilmesine ilişkin kurallar işe yarayacaktır. Bir üretim süreci genellikle üretilen bir grup CBAM malıyla (“toplu mal kategorileri”) ilgilidir. Ancak bazı durumlarda bu malların üretimi için birden fazla üretim yolu mevcuttur. Tesisinizde aynı toplu mal kategorisi için birden fazla üretim rotası mevcutsa, bunlar tek bir üretim süreci ve ilgili sistem sınırları kullanılarak ortaklaşa izlenebilir. Yukarıdakilerin kısa özeti şu şekildedir: Bir tesis birden fazla üretim sürecinden oluşabileceği gibi, üretim süreçleri de birden fazla üretim rotasından oluşabilir. “Atfedilen emisyonlar” her zaman üretim süreci düzeyinde hesaplanır. Bölüm 6.3‘te tartışıldığı gibi, üretim süreçlerini ve bunların sistem sınırlarını tanımlamak için bazı başka kuralların mevcut olduğunu unutmayın.

6.1.2 Faaliyet düzeyi, üretilen mal miktarı Belirli bir raporlama döneminde “faaliyet düzeyi”, bir üretim süreci içerisinde üretilen ve o mal için belirli bir CN ürün spesifikasyonunu karşılayan, elektrik için ton veya MWh cinsinden ifade edilen toplam mal miktarıdır.

inde “faaliyet düzeyi”, bir üretim süreci içerisinde üretilen ve o mal için belirli bir CN ürün spesifikasyonunu karşılayan, elektrik için ton veya MWh cinsinden ifade edilen toplam mal miktarıdır. Bir üretim sürecinin faaliyet düzeyinin belirlenmesi amacıyla, bir “toplu mal kategorisini” temsil eden tüm CN kodları kapsamındaki tüm malların miktarı toplanır.

86 Bir tesis veya üretim süreci için faaliyet seviyesi, diğer ürünlerin üretilmesi için başka bir üretim sürecinde doğrudan öncü olarak kullanılan herhangi bir ürün (“ilgili öncü malzeme” olarak adlandırılır) dahil olmak üzere satılabilir ürünü53 dikkate almalıdır. Üretimin mükerrer sayılmasını önlemek için, sadece üretim sürecinin sistem sınırlarını aşan nihai ürünleri dikkate almalısınız. Aynı sürece geri dönen ürünler (öncülerin üretiminin aynı üretim sürecine dahil olduğu durumlarda) ve herhangi bir atık veya hurda toplamdan hariç tutulur. Mallara ilişkin faaliyet düzeyini bildirirken, belirli üretim süreçleri veya üretim rotaları için Uygulama Yönetmeliğinin Ek II, Bölüm 3’ünde verilen özel hükümleri de dikkate almalısınız. Bunlara ayrıca bölüm 7‘de ilgili olarak her sektör için değinilmektedir.

6.1.3 Doğrudan ve dolaylı gömülü emisyonlar Geçiş dönemi boyunca, tesislerinizde üretilen malların gömülü emisyonlarını raporlarken hem “doğrudan emisyonları”54 hem de “dolaylı emisyonları”55 hesaba katmanız gerekir.

olaylı gömülü emisyonlar Geçiş dönemi boyunca, tesislerinizde üretilen malların gömülü emisyonlarını raporlarken hem “doğrudan emisyonları”54 hem de “dolaylı emisyonları”55 hesaba katmanız gerekir. Bu bağlamda: • Doğrudan emisyonlar, tesisiniz için yanma ve süreç emisyonlarının yanı sıra, tesisin bitişik tesislerden veya bölgesel ısıtma ağından ısı alması durumunda, tesisinizde tüketilen ısının üretimi sırasında üretilen emisyonları da içerir.
• Doğrudan atfedilen emisyonlar, tesisinizin doğrudan emisyonlarına, ilgili ısı akışlarından, malzeme akışlarından, atık gazlardan (ilgiliyse) kaynaklanan emisyonlara dayalı olarak, tesisinizde mal üreten ilgili üretim sürecine atfedilen emisyonlardır.
• Üretilen malların doğrudan gömülü emisyonları, üretim sürecinin doğrudan atfedilen emisyonlarından, bu üretim sürecinde kullanılan ilgili öncü maddelerin gömülü emisyonları eklenerek hesaplanır. • Spesifik doğrudan gömülü emisyonlar: Bunlar, üretilen malların doğrudan gömülü emisyonlarının üretim sürecinin faaliyet düzeyine bölümüdür. Sonuç, ürünün tonu başına ton CO2e olarak ifade edilir. • Dolaylı emisyonlar, tesisinizde tüketilen elektrikle ilgili emisyonları içerir. Tesisinizin kendi elektriğini üretmesi durumunda, elektrik üretiminde tüketilen yakıtların tesisin doğrudan emisyonu olarak sayılacağını unutmayın. Ancak elektrik üretimi ayrı bir üretim süreci olarak değerlendirilmektedir; yani bu doğrudan emisyonlar, bu tesiste üretilen herhangi bir malın doğrudan atfedilen emisyonlarına atfedilmemektedir.

Ancak elektrik üretimi ayrı bir üretim süreci olarak değerlendirilmektedir; yani bu doğrudan emisyonlar, bu tesiste üretilen herhangi bir malın doğrudan atfedilen emisyonlarına atfedilmemektedir.

53 Yani Uygulama Yönetmeliğinde listelenen toplu CN malları kategorisine ilişkin ürün özelliklerini karşılayan ürünler. 54 “Doğrudan emisyonlar”, ısıtma ve soğutmanın üretim yeri ne olursa olsun, üretim süreçleri sırasında tüketilen ısıtma ve soğutma üretiminden kaynaklanan emisyonlar da dahil olmak üzere, malların üretim süreçlerinden kaynaklanan emisyonları anlamına gelir; 55 “Dolaylı emisyonlar”, tüketilen elektriğin üretim yeri ne olursa olsun, malların üretim süreçlerinde tüketilen elektriğin üretiminden kaynaklanan emisyonları anlamına gelir.

87 • Dolaylı atfedilen emisyonlar, tesisinizde mal üreten ilgili üretim sürecine atfedilen dolaylı emisyonlardır. • Üretilen malların dolaylı gömülü emisyonları, üretim sürecinde kullanılan ilgili öncülerin dolaylı gömülü emisyonları eklenerek, üretim sürecinin dolaylı atfedilen emisyonlarından hesaplanır.
• Spesifik dolaylı gömülü emisyonlar: Bunlar, üretilen malların dolaylı gömülü emisyonlarının üretim sürecinin faaliyet düzeyine bölümüdür. Sonuç, ürünün tonu başına ton CO2e olarak ifade edilir. • (Spesifik) toplam gömülü emisyonlar: (Spesifik) doğrudan ve dolaylı gömülü emisyonların toplamı. Doğrudan ve dolaylı emisyonları izlemek için kullandığınız yaklaşım, kendi tesisiniz ve üretim rotaları için kapsanması gereken “emisyon kaynakları” ve “kaynak akışları” (tanım için bkz.

toplamı. Doğrudan ve dolaylı emisyonları izlemek için kullandığınız yaklaşım, kendi tesisiniz ve üretim rotaları için kapsanması gereken “emisyon kaynakları” ve “kaynak akışları” (tanım için bkz. bölüm 6.2.2.1) yelpazesini yansıtmalıdır. Öncü ürünlerdeki gömülü emisyonlar Nihai bir mal için toplam gömülü emisyonların hesaplanmasında ilgiliyse öncü mallardaki gömülü emisyonları (yukarıdaki gibi hem doğrudan, hem de dolaylı emisyonlar) dahil etmeli ve bunu “karmaşık bir mal” haline getirmelisiniz. İlgili öncü ürünlerin56 gömülü emisyonları, karmaşık malların atfedilen emisyonlarına eklenir. Öncü malların gömülü emisyonlarının dahil edilmesi, AB ETS ve CBAM kapsamındaki karbon maliyetlerinin karşılaştırılabilirliğini sağlamak için gereklidir. İlgili sera gazı57 emisyonları, tüm sektörler için karbondioksit (CO2) ve ek olarak gübreler için azot oksit (N2O) ve alüminyum için perflorokarbonlar (PFC’ler) olmak üzere AB ETS Direktifi58 Ek I tarafından da kapsanan sera gazı emisyonlarına karşılık gelmektedir. İşletmecinin kontrolü dışında yerleşik emisyonlar (İşletmeci olarak) tesisinizin üretim süreçlerinde kullanmak üzere tesis dışından elektrik, ısı veya öncü mallar aldığınız durumlarda, CBAM mallarınızın gömülü emisyonlarını belirlemek amacıyla tedarikçilerinden temin edilebilen en son verileri kullanmalısınız.

re tesis dışından elektrik, ısı veya öncü mallar aldığınız durumlarda, CBAM mallarınızın gömülü emisyonlarını belirlemek amacıyla tedarikçilerinden temin edilebilen en son verileri kullanmalısınız. Emisyonlarla ilgili bu tür veriler şunları içerir: • İthal edilen şebeke elektriğinden kaynaklanan dolaylı emisyonlar; • Diğer tesislerden ithal edilen elektrik ve ısıdan kaynaklanan emisyonlar; • Diğer tesislerden alınan öncülerin doğrudan ve dolaylı emisyonları.

56 Bir öncünün kendisi karmaşık bir mal olduğunda, bu süreç artık ilgili öncü kalmayıncaya kadar yinelemeli olarak tekrarlanır. 57 “Sera gazları”, CBAM Yönetmeliği Ek I’de, söz konusu Ek’te listelenen malların her biri ile ilgili olarak belirtilen sera gazları anlamına gelir; 58 Direktif 2003/87/EC

88 6.1.4 Gömülü emisyonların raporlanması için birimler Gömülü sera gazının raporlanması için kullanılan birim “ton CO2e59”dir, bu da bir metrik ton karbondioksit (“CO2”) veya eşdeğer (“e”) küresel ısınma potansiyeline60 sahip CBAM Yönetmeliği Ek I’de listelenen diğer herhangi bir sera gazı miktarı anlamına gelir; yani ilgili olduğu durumlarda, N2O ve PFC emisyonları “tCO2e” değerine dönüştürülmelidir.
Raporlama amacıyla, gömülü emisyon verileri raporlama dönemi boyunca tam ton CO2e’ye yuvarlanmalıdır. Raporlanan gömülü emisyonları hesaplamak için kullanılan parametreler, tüm önemli basamakları içerecek şekilde, en fazla 5 ondalık basamağa yuvarlanmalıdır.

oyunca tam ton CO2e’ye yuvarlanmalıdır. Raporlanan gömülü emisyonları hesaplamak için kullanılan parametreler, tüm önemli basamakları içerecek şekilde, en fazla 5 ondalık basamağa yuvarlanmalıdır. Bu tür hesaplamalarda kullanılan parametreler için gereken yuvarlama seviyesi, kullanılan ölçüm ekipmanının doğruluğuna ve hassasiyetine bağlı olacaktır.

6.2 Gömülü emisyonların belirlenmesi
6.2.1 Kavram CBAM’nin amaçları doğrultusunda gömülü emisyonlar kavramı, ürünlerin karbon ayak izine (CFP) ilişkin ilke ve gerekliliklere dayanmaktadır, ancak bunlarla tam olarak uyumlu değildir. Bir CFP genellikle madencilik ve üretimden nakliye, kullanım ve kullanım ömrünün sonuna kadar yukarı ve aşağı süreçlerden (yaşam döngüsü aşamaları olarak adlandırılır) kaynaklanan tüm önemli emisyonları kapsayan bir yaşam döngüsü perspektifine dayalı olarak beyan edilen birim (örneğin bir ton ürün) başına sera gazı emisyonu miktarı (kg veya t CO2e cinsinden ifade edilir) olarak anlaşılır. CFP kapsamından farkı, CBAM’nin, üretimin AB’de yer alması durumunda AB ETS tarafından kapsanacak emisyonların aynısını kapsamasının amaçlanmasıdır. AB ETS’nin ve dolayısıyla CBAM’nin kapsadığı emisyonların sistem sınırları, CFP’dekilerden daha dardır. Ürünlerin aşağı yönlü emisyonları (kullanımdan ve kullanım ömrünün sonundan kaynaklanan emisyonlar) AB ETS ve CBAM kapsamı dışındadır. Malzemelerin sahalar arasında taşınmasından ve daha ilerideki süreçlerden kaynaklanan emisyonlar da dahil edilmemiştir. Şekil 6-1 bu durumu grafiksel olarak özetlemektedir.

CBAM kapsamı dışındadır. Malzemelerin sahalar arasında taşınmasından ve daha ilerideki süreçlerden kaynaklanan emisyonlar da dahil edilmemiştir. Şekil 6-1 bu durumu grafiksel olarak özetlemektedir. Ayrıca Tablo 6-1, CBAM emisyon kapsamını AB ETS kapsamı ve karbon ayak izleri için diğer ortak sera gazı raporlama planları ile karşılaştırmaktadır. CBAM gömülü emisyonlarını ürün seviyesinde belirlemenin başlangıç noktası bir tesisin emisyonlarıdır. Tesisin emisyonları, üretim süreçlerinin emisyonlarına bölünür (“atfedilir”). Daha sonra öncü malzemelerin ilgili tüm gömülü emisyonları eklenir ve sonuç, her üretim sürecinin faaliyet düzeyine bölünür, böylece üretim sürecinden kaynaklanan malların “spesifik gömülü emisyonları” elde edilir. Bu hususlar, CBAM Yönetmeliğinde belirtilen doğrudan ve dolaylı emisyon tanımlarında ve özellikle öncü malzemelerin dikkate alınmasını gerektiren temel hesaplama yaklaşımını ortaya koyan

59 “ton CO2e” bir metrik ton karbondioksit (“CO2”) veya eşdeğer küresel ısınma potansiyeline sahip CBAM Yönetmeliği Ek I’de listelenen diğer sera gazlarının bir miktarı anlamına gelir 60 AB ETS mevzuatına uygun olarak 5. IPCC Değerlendirme Raporu’nun (AR5) 100 yıllık GWP değerleri kullanılmaktadır.

Yönetmeliği Ek I’de listelenen diğer sera gazlarının bir miktarı anlamına gelir 60 AB ETS mevzuatına uygun olarak 5. IPCC Değerlendirme Raporu’nun (AR5) 100 yıllık GWP değerleri kullanılmaktadır.

89 Ek IV’te yansıtılmaktadır. Bu yaklaşımın ayrıntıları Uygulama Yönetmeliğinde, özellikle Ek II ve III’te ayrıntılı olarak ele alınmış ve bu belgede açıklanmıştır.

Şekil 6-1: Ürünün çevresel ayak izi, ürün karbon ayak izi ve CBAM’deki gömülü emisyonları belirlemek için kullanılacak spesifik kısmi karbon ayak izinin karşılaştırılması.
Ürün ayak izlerindeki kapsamların ve CBAM gereksinimlerinin karşılaştırılması

Tablo 6-1: CBAM, AB ETS’nin sera gazı emisyon kapsamının ve yaygın olarak kullanılan standartlarda (ISO 14064-1 ve “GHG Protokolü”) yer alan tanımların karşılaştırılması Parametre
ISO 14064-1 (Ek B) Sera gazı protokolü AB ETS’si CBAM “Doğrudan emisyonlar” (sabit) Kategori 1

Kapsam 1 Her AB ETS tesisin sistem sınırlarına tabidir Doğrudan emisyonlar “Isıtma ve soğutmanın üretildiği yere bakılmaksızın, üretim süreçleri sırasında tüketilen ısıtma ve soğutmanın üretiminden kaynaklanan emisyonlar da dahil olmak üzere malların üretim süreçlerinden kaynaklanan emisyonlar” olarak

akılmaksızın, üretim süreçleri sırasında tüketilen ısıtma ve soğutmanın üretiminden kaynaklanan emisyonlar da dahil olmak üzere malların üretim süreçlerinden kaynaklanan emisyonlar” olarak

90 Parametre
ISO 14064-1 (Ek B) Sera gazı protokolü AB ETS’si CBAM tanımlanmaktadır.
“Doğrudan emisyonlar”
(mobil, örneğin forklift, arabalar) Kapsam dışı Kapsam dışı “Dolaylı emisyonlar”
(üretime dönük)

ithal edilen
ısıtma/soğutma Kategori 2 Kapsam 2 Bir AB ETS tesisinde üretilmesi durumunda kapsam dahilindedir “Doğrudan emisyonlar” kapsamına dahil edilmiştir

ithal edilen elektrik Bir AB ETS tesisinde üretilmesi durumunda kapsam dahilindedir Dolaylı emisyonlar “Tüketilen elektriğin üretim yeri ne olursa olsun, malların üretim süreçlerinde tüketilen elektriğin üretiminden kaynaklanan emisyonlar” olarak tanımlanmaktadır

ithal edilen yakıtlar Kategori 3

Kapsam 3 Kapsam dışı Kapsam dışı

Nakliye
Kapsam dışı Kapsam dışı

ithal edilen (öncü) malzemeler Kategori 4 Bir AB ETS tesisinde üretilmesi durumunda kapsam dahilindedir Öncülerin uygulama kanununda ilgili olarak tanımlandığı ölçüde “Dolaylı emisyonlar” (satışa dönük ve diğer, örneğin ürünün kullanımı, kullanım ömrü sonu emisyonları) Kategori 5 Kapsam dışı Kapsam dışı

6.2.2 Tesisin emisyonlarından malların yerleşik emisyonlarına Bu bölüm, bir ürünün gömülü emisyonlarını belirlemek için izlenecek adımları özetlemektedir;

Kategori 5 Kapsam dışı Kapsam dışı

6.2.2 Tesisin emisyonlarından malların yerleşik emisyonlarına Bu bölüm, bir ürünün gömülü emisyonlarını belirlemek için izlenecek adımları özetlemektedir; öncelikle kavramın açıklanması, ardından emisyonların atfedilmesi ve son olarak da gömülü emisyonların hesaplanması.
Aşağıdaki metin kutusu, bu amaçla Uygulama Yönetmeliğinde CBAM geçiş dönemiyle ilgili önemli bölümleri göstermektedir. Ek II , Bölüm 3 Üretim yolları, sistem sınırları ve ilgili öncüler Ek III, Bölüm A Tanımlar ve ilkeler, özellikle alt bölümler A.4. Tesislerin üretim süreçlerine bölünmesi

Uygulama Yönetmeliği Ek III’te yer alan izleme kurallarının anlaşılmasına yardımcı olmak için bu bölümde bazı terimler ve kavramlar açıklanmaktadır. Emisyon izleme konusunda deneyimliyseniz, bu bölümü atlayabilirsiniz. Örneğin, tesisiniz bir karbon

91 fiyatlandırma sisteminin (örneğin bir emisyon ticaret sistemi) veya sera gazları için zorunlu bir izleme kuralının uygulandığı bir yargı alanında bulunuyorsa veya tesisiniz, doğrulama ile uluslararası kabul görmüş bir sertifikasyon programı kapsamında sera gazı azaltma projeleri gerçekleştiriyorsa bu durum söz konusu olabilir. CBAM’nin yaklaşımı “yukarıdan aşağıya” şu şekildedir:
• Öncelikle tesisin emisyonları belirlenir (detaylar için bakınız bölüm 6.5).
• Daha sonra tesis, gömülü emisyonların belirlenmesi gereken malları (mal gruplarını) üreten “üretim süreçlerine” bölünür. Toplam tesisin emisyonları, bölüm 6.2.2.2‘de açıklanan kavramlar kullanılarak bu üretim süreçlerine “bağlanır”.

n belirlenmesi gereken malları (mal gruplarını) üreten “üretim süreçlerine” bölünür. Toplam tesisin emisyonları, bölüm 6.2.2.2‘de açıklanan kavramlar kullanılarak bu üretim süreçlerine “bağlanır”. Üretim süreçlerinin sınırlarını tanımlamaya yönelik kurallar bölüm 6.3‘te bulunmaktadır.
• Emisyonların üretim süreçlerine atfedilmesi nispeten karmaşık bir görevdir, çünkü kuralların farklı tesis tasarımlarının mümkün olduğunca eşit muamele göreceği şekilde tasarlanması gerekmektedir. Bu tür farklı durumlar örnek olarak aşağıdakileri içerirler: o Isı temininin farklı yolları: Isı doğrudan süreç içerisinde yakıtlardan veya elektrikten üretilebilir, tesisin diğer kısımlarından (örneğin merkezi bir kazandan, bir CHP ünitesinden, çeşitli ısı kaynaklarına sahip bir buhar şebekesinden, ekzotermal kimyasal reaksiyonlar) veya tesisin dışından (bilinen bir kazan dairesinden veya CHP ünitesinden veya bir bölgesel ısıtma ağından) üretilebilir. Bu tür herhangi bir ısıya belirli miktarda emisyon atfedilmelidir. Bu nedenle emisyonların üretim süreçlerine atfedilmesi, ilgili ısı akışlarının izlenmesini gerektirir (kurallar için bkz. bölüm 6.7.2).
o Elektrik tedarikindeki farklılıklar: Üretim süreçlerinden ihraç edilen elektrik miktarlarının (kurallar bkz. bölüm 6.7.3) izlenmesini gerektirir (ithalat dolaylı emisyonların belirlenmesi ile ilgilidir). Her elektrik türü için ortak unsurlar vardır (emisyon faktörü gibi).

trik miktarlarının (kurallar bkz. bölüm 6.7.3) izlenmesini gerektirir (ithalat dolaylı emisyonların belirlenmesi ile ilgilidir). Her elektrik türü için ortak unsurlar vardır (emisyon faktörü gibi).
o Son olarak, “atık gazlar” olarak adlandırılan gazlar dikkate alınmalıdır, yani tam olarak oksitlenmemiş yakıtlar nedeniyle bir miktar ısıtma değerine sahip olan ve bazı üretim süreçlerinin (örneğin bir çelik tesisinin yüksek fırını) bir sonucu olarak ortaya çıkan gazlar, AB ETS kriterlerinin geliştirilmesi sırasında ortaya çıkan bazı özel kurallarla ele alınmaktadır (bkz. bölüm 6.7.5).
• Bir sonraki adım, ilgili öncü malzemelerin gömülü emisyonlarının eklenmesidir. Üretim sürecinin “atfedilen emisyonları” sadece CBAM malının emisyonlarını “basit bir ürün” gibi verir. Bununla birlikte, eğer öncüler Uygulama Yönetmeliğinin Ek II, 3. bölümünde ilgili olarak tanımlanmışsa, yani mal “karmaşık bir ürün” ise, öncünün kendi gömülü emisyonlarının eklenmesi gerekir. Ancak bundan sonra üretilen mallar için “gömülü emisyonlar” teriminin kullanılması doğrudur.

Konsept bölüm 6.2.2.3‘te daha ayrıntılı olarak açıklanmaktadır ve öncülerle ilgili verilerin izlenmesine ilişkin kurallar bölüm 6.8.2‘de verilmektedir. • Son olarak, önceki adımda belirlenen gömülü emisyonlar, genellikle bir (takvim) yılı olan tüm “raporlama dönemi” boyunca toplam üretim süreci ve burada üretilen malların toplam miktarı ile ilgilidir. Ancak ithalatçıların, “spesifik (doğrudan veya dolaylı) gömülü emisyonlar” olarak adlandırılan, ürün tonu

mi” boyunca toplam üretim süreci ve burada üretilen malların toplam miktarı ile ilgilidir. Ancak ithalatçıların, “spesifik (doğrudan veya dolaylı) gömülü emisyonlar” olarak adlandırılan, ürün tonu

92 başına gömülü doğrudan ve dolaylı emisyonları raporlamaları gerekmektedir. Bu spesifik gömülü emisyonlar, süreç seviyesindeki gömülü emisyonların “faaliyet seviyesine”, yani üretilen malların toplam miktarına (ton cinsinden) bölünmesiyle belirlenir. Faaliyet seviyesinin belirlenmesine ilişkin kurallar bölüm 6.1.2‘de tartışılmaktadır.

Not: Komisyonun işletmeciler ve ithalatçılar arasındaki iletişime ilişkin şablonu, gerekli veriler girildiğinde ilgili hesaplamaların çoğunu otomatik olarak gerçekleştirecek şekilde tasarlanmıştır. Bu nedenle, ithalatçıların bildirmekle yükümlü olduğu tüm verileri sağlamak, bir işletmeci olarak sizin için değerli bir araçtır, çünkü eksik verilerden kaçınmanıza ve hesaplama hatalarını büyük ölçüde azaltmanıza yardımcı olacaktır. Bu nedenle bu şablonun kullanılması önemle tavsiye edilir. Bu, bölüm 6.11‘de açıklanmaktadır.

6.2.2.1 Kurulum düzeyinde sera gazı izleme kavramları Diğer karbon fiyatlandırma planlarında olduğu gibi, CBAM Uygulama Yönetmeliğinin Ek III, Bölüm B’si, yapı bloğu sistemi gibi çeşitli izleme metodolojileri sağlar; böylece operatörler, kurulumları için mümkün olan en iyi izleme yaklaşımını seçebilir; burada “en iyi”, aşağıdaki gibi unsurları içerir: doğruluk ve aynı zamanda maliyet verimliliği olarak.

ağlar; böylece operatörler, kurulumları için mümkün olan en iyi izleme yaklaşımını seçebilir; burada “en iyi”, aşağıdaki gibi unsurları içerir: doğruluk ve aynı zamanda maliyet verimliliği olarak. İkinci amaç için, tesiste halihazırda mevcut olan izleme yöntemlerinin (örneğin, süreç kontrolü için kullanılan veya alınan veya satılan malzeme ve yakıt miktarlarının doğrulanması için kullanılan ölçüm cihazları) seçilmesi genellikle faydalıdır.
Bu belgenin 6.5 bölümündeki Uygulama Yönetmeliğinin ayrıntılı izleme kurallarını tartışırken kullanılacak bazı temel kavram ve terimleri tanıtmak için Şekil 6-2‘yi kullanıyoruz.

93 Şekil 6-2: Temel izleme kavramlarını açıklamaya yönelik basit bir tesis örneği (daha fazla bilgi için lütfen ana metne bakın).
Doğrudan emisyonlar için temel izleme konseptlerine sahip bir tesis örneği

Hayali örnek tesis, ham madde 1’in bir kazandan gelen buhar kullanılarak kurutulduğu bir kurutucudan oluşur. Bu malzemenin emisyonlara katkıda bulunmadığı düşünülmektedir. Başka bir ham madde (örneğin kireç taşı), CO2’nin karbonattan arındırıldığı bir döner fırında kalsine edilir. Kalsine edilmiş malzemelerin bir karışımı, dolayısıyla tek bir üretim sürecine sahip olan bu tesisin tek ürünü olarak kabul edilmektedir. Aşağıdaki elemanlar Şekil 6-2 kullanılarak gösterilebilir. Tanımlar: • “Kaynak akışı”61: Yanma veya diğer kimyasal işlemlerle açığa çıkabilen karbon içeren yakıtlar veya malzemeler “kaynak akışı” terimiyle özetlenir.

Şekil 6-2 kullanılarak gösterilebilir. Tanımlar: • “Kaynak akışı”61: Yanma veya diğer kimyasal işlemlerle açığa çıkabilen karbon içeren yakıtlar veya malzemeler “kaynak akışı” terimiyle özetlenir. Ürünler, yan ürünler veya atıklar gibi çıktıların önemli miktarda karbon içermesi durumunda, bunlar da “kaynak akışları” olarak nitelendirilecek ve “kütle dengesi” yaklaşımı, karbon miktarlarını emisyonlardan çıkararak bunları hesaba katacaktır. Şekil 6-2‘de, girdi kaynağı akışları doğal gaz, yakıtlar ve kömür, ayrıca “ham madde 2” malzemesi ve ilgili miktarda karbon içermeleri durumunda potansiyel olarak ürünler ve cüruftur.
• “Emisyon kaynağı”62: Kazan ve fırın gibi tek işlem üniteleri “emisyon kaynakları” olarak adlandırılır. Bacanın da bir emisyon kaynağı olarak

61 Uygulama Yönetmeliğindeki Tanım: “kaynak akışı” aşağıdakilerden herhangi biri anlamına gelir:

(a) tüketimi veya üretimi sonucunda bir veya daha fazla emisyon kaynağında ilgili sera gazı emisyonlarına yol açan belirli bir yakıt türü, ham madde veya ürün;

(b) karbon içeren ve kütle dengesi yöntemi kullanılarak sera gazı emisyonlarının hesaplanmasına dahil edilen belirli bir yakıt türü, ham madde veya ürün; 62 Uygulama Yönetmeliğindeki Tanım: “emisyon kaynağı”, ilgili sera gazlarının yayıldığı, bir tesisin veya tesis içindeki bir işlemin ayrı olarak tanımlanabilir bir kısmı anlamına gelir.

eya ürün; 62 Uygulama Yönetmeliğindeki Tanım: “emisyon kaynağı”, ilgili sera gazlarının yayıldığı, bir tesisin veya tesis içindeki bir işlemin ayrı olarak tanımlanabilir bir kısmı anlamına gelir.

94 değerlendirilebileceğini unutmayın. Bununla birlikte, Sürekli Emisyon Ölçüm Sisteminin (CEMS) bir “ölçüm noktasına” (CEMS’nin konumu) kurulabileceği bir yer olan bir “emisyon noktası” terimini kullanmak daha tutarlı olacaktır. İzleme yaklaşımları: CBAM Uygulama Yönetmeliği Ek III, kurulum düzeyinde aşağıdaki izleme yaklaşımlarına izin verir: • Hesaplamaya dayalı yaklaşımın iki çeşidi vardır (daha fazla ayrıntı bölüm 6.5.1.1‘de verilmektedir): o Standart yöntem: Bu, tüm yakıtların ve girdi malzemelerinin miktarının (“faaliyet verileri”) belirlenmesinin yanı sıra, bu yakıtlar ve malzemelere ilişkin bazı niteliksel bilgilerin, özellikle de “emisyon faktörünün” belirlenmesini gerektirir. Bir miktar karbonun salınmaması durumunda (örneğin kömürün külünde bir miktar karbon kalması durumunda), bu durum “oksidasyon faktörü” tarafından dikkate alınır. Diğer tamamlanmamış süreçler bir “dönüşüm faktörü” ile dikkate alınır. Şekil 6-2‘deki örnekte ölçüm cihazları, bu amaç için kaynak akışlarının miktarlarının nerede belirlendiğini gösterir. o Kütle dengesi: Bu durumda, tüm yakıtların, girdi malzemelerinin ve çıktı malzemelerinin karbon miktarları, yine miktarlarının yanı sıra karbon içerikleri de belirlenerek tespit edilir. o Şekil 6-2‘de de gösterilmeyenler: Bir kaynak akışı biyokütle içeriyorsa, ilgili CO2 emisyonları belirli koşullar