संशोधन 31 जुलाई 2025
5157 GI/2025 (1)
रजिस्ट्री सं. डी.एल.- 33004/99 REGD. No. D. L.-33004/99
xxxGIDHxxx
xxxGIDExxx
असाधारण
EXTRAORDINARY
भाग II—खण् ड 3—उप-खण् ड (ii)
PART II—Section 3—Sub-section (ii)
प्राजधकार से प्रकाजित
PUBLISHED BY AUTHORITY
उपभोक्ता मामले, खाद्य और सार्विजिक जर्तरण मंत्रालय (उपभोक्ता मामले जर्भाग) आदेि िई ददल्ली, 31 िुलाई, 2025
का.आ. 3549(अ).— केंद्रीय सरकार, भारतीय मािक ब्यूरो अजधजियम, 2016 (2016 का 11) की धारा 15 की उपधारा (2) और उपधारा (3), धारा 16 की उपधारा (1) और उपधारा (2), धारा 17 और धारा 25 की उपधारा (3) के साथ पठित धारा 14 की उपधारा (3) द्वारा प्रदत्त िजक्तयों का प्रयोग करते हुए, भारतीय मािक ब्यूरो से परामिव करिे के पश्चात्, की यह राय है दक ििजहत में ऐसा करिा आर्श्यक या समीचीि है, स्ट्र्णव आभूषण और स्ट्र्णव जिल्पकृजत आदेि, 2020 का और संिोधि करिे के जलए जिम्नजलजखत आदेि करती है अथावत्ः-
- (1) इस आदेि का संजिप्त िाम स्ट्र्णव आभूषण और स्ट्र्णव जिल्पकृजत की हॉलमार्किंग (संिोधि) आदेि, 2025 है।
(2) यह रािपत्र में इसके प्रकािि की तारीख को प्रर्ृत्त होगा।
सं. 3465] िई ददल्ली, िुक्रर्ार, अगस्ट् त 1, 2025/श्रार्ण 10, 1947
No. 3465] NEW DELHI, FRIDAY, AUGUST 1, 2025/SHRAVANA 10, 1947
सी.जी.-डी.एल.-अ.-02082025-265190 CG-DL-E-02082025-265190
2
THE GAZETTE OF INDIA : EXTRAORDINARY
[PART II—SEC. 3(ii)]
2. स्ट्र्णव आभूषण और स्ट्र्णव जिल्पकृजत आदेि, 2020 के, उपाबंध के स्ट्थाि पर, जिम्नजलजखत उपाबंध रखा िाएगा,
अथावत्ः-
“उपाबंध
क्रम संख् या
राज्य और संघ राज्य िेत्र
जिला
(1)
(2)
(3)
1
आंध्र प्रदेि
-
अिंतपुर
-
अन्नामय्या
-
डॉ. बी. आर. अम्बेडकर कोिासीमा
-
पूर्ी गोदार्री
-
एलुरु
-
गुंटूर
-
कडपा
-
कृष्णा
-
कुिूवल
-
श्री िंदामुरी तारक रामा रार् गारू
-
िांदयाल
-
िेल्लोर
-
प्रकािम
-
श्रीकाकुलम
-
जर्िाखापत्तिम
-
जर्ियिगरम
-
पजश्चम गोदार्री
-
पलिाडु 2 असम
-
बारपेटा
-
बोंगईगांर्
-
कछार
-
िोरहाट
-
कामरूप मेरो
-
िगांर्
-
जतिसुदकया
-
जिर् सागर
-
धुबरी
-
सोजितपुर 3 जबहार
-
बेगूसराय
-
भागलपुर
-
भोिपुर
-
बक्सर
-
दरभंगा
-
पूर्ी चंपारण
-
गया
[भाग II—खण् ड 3(ii)]
भारत का रािपत्र : असाधारण
3
8. खगज़िया
9. दकििगंि
10. मधुबिी
11. मुंगेर
12. मुिफ्फरपुर
13. िालंदा
14. िर्ादा
15. पटिा
16. रोहतास
17. समस्ट्तीपुर
18. सारि
19. सीतामढी
20. सहरसा
21. जसर्ाि
22. मधेपुरा
23. पूर्णवया
24. र्ैिाली
4
चंडीगढ
-
चंडीगढ 5 छत्तीसगढ
-
जबलासपुर
-
दुगव
-
रायपुर
-
राििंदगांर्
-
सरगुिा 6 ददल्ली
-
केन्द्द्रीय ददल्ली
-
पूर्ी ददल्ली
-
िई ददल्ली
-
उत्तरी ददल्ली
-
उत्तर पजश्चम ददल्ली
-
दजिणी ददल्ली
-
दजिण पूर्ी ददल्ली
-
पजश्चमी ददल्ली 7 गोर्ा
-
उत्तरी गोर्ा
-
दजिण गोर्ा 8 गुिरात
-
अहमदाबाद
-
अमरेली
-
आणंद
-
बिासकांिा
-
भरूच
-
भार्िगर
-
बोटाड
-
देर्भूजम द्वारका
4
9. जगर सोमिाथ
10. िामिगर
11. िूिागढ
12. खे़िा
13. कच्छ
14. मेहसाणा
15. मोरबी
16. िर्सारी
17. पाटि
18. पोरबंदर
19. रािकोट
20. साबरकांिा
21. सूरत
22. सुरेंद्रिगर
23. तापी
24. र्डोदरा
25. र्लसाड
9
हठरयाणा
-
अंबाला
-
जभर्ािी
-
चरखी दादरी
-
फरीदाबाद
-
फतेहाबाद
-
गुरूग्राम
-
जहसार
-
िींद
-
कैथल
-
करिाल
-
कुरुिेत्र
-
महेंद्रगढ
-
पलर्ल
-
रेर्ा़िी
-
रोहतक
-
जसरसा
-
सोिीपत
-
यमुिािगर
-
झज्जर
-
पंचकूला 10 जहमाचल प्रदेि
-
जबलासपुर
-
हमीरपुर
-
कांग़िा
-
मंडी
5 11 िम्मू और कश्मीर
-
िम्मू
-
किुआ
-
सांबा
-
श्रीिगर
-
उधमपुर 12 झारखंड
-
बोकारो
-
धिबाद
-
पूर्ी ससंहभूम
-
गढर्ा
-
रांची
-
देर्घर
-
रामगढ 13 किावटक
-
बागलकोट
-
बेलगार्ी
-
बेंगलुरु िहरी
-
दजिणा कन्नड
-
दार्िगेरे
-
धारर्ा़ि
-
गदग
-
गुलबगाव
-
हसि
-
कोलार
-
मांडया
-
मैसूर
-
रायचुर
-
जिमोगा
-
तुमकुर
-
उडुपी
-
उत्तर कन्ऩि
-
जर्ियपुरा (बीिापुर)
-
जचक्कमगलुरु
-
बेल्लारी 14 केरल
-
अलाप्पुझा
-
एिावकुलम
-
कन्नूर
-
कासरगोड
-
कोल्लम
-
कोट्टायम
-
कोझीकोड
-
मलाप्पुरम
-
पलक्क़ि
6
10. पथािामजथट्टा
11. जतरुर्िंतपुरम
12. जत्रिूर
13. र्ायिाड
14. इडुक्की
15
मध्य प्रदेि
- बालाघाट
- भोपाल
- छतरपुर
- सछंदर्ा़िा
- देर्ास
- ग्र्ाजलयर
- इंदौर
- िबलपुर
- कटिी
- मुरैिा
- रतलाम
- रीर्ा
- सतिा
- उज्जैि
- सागर 16 महाराष्ट्र
- अहमदिगर
- अकोला
- अमरार्ती
- औरंगाबाद
- चंद्रपुर
- धुले
- िलगांर्
- िालिा
- कोल्हापुर
- लातूर
- मुंबई िहर
- मुंबई उपिगरीय
- िागपुर
- िांदे़ि
- िंदुरबार
- िाजसक
- पालघर
- परभिी
- पुणे
- रायगढ
- रत्नाजगरी
7 22. सांगली 23. सतारा 24. ससंधुदुगव 25. सोलापुर 26. िाणे 27. र्धाव 28. यर्तमाल 17 ओजडिा
-
बालासोर
-
भद्रक
-
कटक
-
गंिाम
-
िािपुर
-
खोरधा
-
मयूरभंि
-
पुरी
-
संबलपुर
-
ियागढ
-
सुंदरगढ 18 पुदुचेरी
-
पुडुचेरी
-
कराईकल 19 पंिाब
-
अमृतसर
-
बरिाला
-
भठिंडा
-
फतेहगढ साजहब
-
फाजिल्का
-
द़िरोज़पुर
-
गुरदासपुर
-
होजियारपुर
-
िालंधर
-
कपूरथला
-
लुजधयािा
-
मलेरकोटला
-
मिसा
-
मोगा
-
पिािकोट
-
पठटयाला
-
संगरूर
-
िहीद भगत ससंह िगर
-
श्री मुक्तसर साजहब
20 रािस्ट्थाि -
अिमेर
-
अलर्र
8
3. बांसर्ा़िा
4. भीलर्ा़िा
5. बीकािेर
6. चूरू
7. हिुमािगढ
8. ियपुर
9. झुंझुिू
10. िोधपुर
11. कोटा
12. िागौर
13. पाली
14. सर्ाई माधोपुर
15. सीकर
16. जसरोही
17. श्रीगंगािगर
18. उदयपुर
19. िालौर
20. भरतपुर
21. डूंगरपुर
22. बा़िमेर
23. बूंदी
24. करौली
21
तजमलिाडु
- चेन्नई
- कोयंबटूर
- कुड्डालोर
- धमवपुरी
- सडंडीगुल
- इरोड
- कल्लाकुरुजच
- कन्द्याकुमारी
- करूर
- कृष्णाजगठर
- मदुरै
- िागापठट्टिम
- िमाक्काल
- पुदुक्कोट्टई
- रामिाथपुरम
- सलेम
- जिर्गंगा
- तेिकासी
- तंिार्ुर
9 20. थेिी 21. थूथुकुडी 22. जतरुजचरापल्ली 23. जतरुिेलर्ेली 24. जतरुपथुर 25. जतरुपुर 26. जतरुर्न्नामलाई 27. जतरुर्रुर 28. र्ेल्लोर 29. जर्लुप्पुरम 30. मजयलादुथुराई 31. चेंगलपट्टू 22 तेलंगािा
-
हैदराबाद
-
खम्मम
-
मंचेठरयल
-
मेडचल-मल्कािजगठर
-
िलगोंडा
-
जिज़ामाबाद
-
पेद्दापल्ली
-
रंगारेड्डी
-
र्ारंगल ग्रामीण
-
र्ारंगल िहरी
-
करीमिगर
-
महबूबिगर
-
भद्राद्री कोिागुडेम 23 जत्रपुरा
-
उत्तरी जत्रपुरा
-
पजश्चमी जत्रपुरा 24 उत्तर प्रदेि
-
आगरा
-
प्रयागराि
-
अंबेडकरिगर
-
औरैया
-
आिमगढ
-
बजलया
-
बाराबंकी
-
बरेली
-
भदोही
-
बदायूं
-
देर्ठरया
-
इटार्ा
-
फैिाबाद
-
गौतमबुद्ध िगर
10
15. गाजियाबाद
16. गोरखपुर
17. िौिपुर जिला
18. झााँसी
19. कािपुर िगर
20. लखिऊ
21. मथुरा
22. मेरि
23. जमिावपुर
24. मुरादाबाद
25. मुज़फ्फरिगर
26. प्रतापगढ
27. रायबरेली
28. सहारिुपर
29. िाहिहााँपुर
30. र्ाराणसी
31. बस्ट्ती
32. लखीमपुर खीरी
33. रामपुर
34. गािीपुर
35. फरुवखाबाद
36. मैिपुरी
37. मऊ
38. जबििौर
25
उत्तराखंड
- देहरादूि
- हठरद्वार
- िैिीताल
- पौ़िी गढर्ाल
- जपथोरागढ
- अल्मो़िा 26 पजश्चम बंगाल
- अलीपुरद्वार
- बांकु़िा
- बीरभूजम
- दजिण ददिािपुर
- दार्िवसलंग
- हुगली
- हाऱ्िा
- िलपाईगु़िी
- कूचजबहार
- कोलकाता
- मालदा
11 12. मुर्िवदाबाद 13. िाददया 14. उत्तर 24 परगिा 15. पजश्चम बधवमाि 16. पजश्चम मेददिीपुर 17. पूर्व बधवमाि 18. पूर्व मेददिीपुर 19. पुरुजलया 20. दजिण 24 परगिा 21. उत्तर ददिािपुर
[फा. सं . र्ी-6/1/2017-बीआईएस(भाग-2)] भरत खे़िा, अपर सजचर्
ठटप्पण:- मूल आदेि भारत के रािपत्र, असाधारण, भाग II, खंड 3, उप-खंड (ii) में का.आ. 205 (अ), तारीख 15 ििर्री,
2020 द्वारा प्रकाजित दकया गया था और तत् पश् चात का.आ. 3513 (अ), तारीख 9 अक् तूबर, 2020,
का.आ. 2102(अ), तारीख 1 िूि, 2021, का.आ. 2481 (अ), तारीख 23 िूि, 2021, का.आ. 1594(अ), तारीख
4 अप्रैल, 2022, का.आ. 1047(अ), तारीख 6 माचव, 2023, का.आ. 1555(अ), तारीख 31 माचव, 2023,
का.आ. 3976(अ), तारीख 6 जसतम्बर, 2023 और का.आ. 4814(अ) तारीख 5 िर्ंबर, 2024 द्वारा संिोजधत
दकया गया था।
MINISTRY OF CONSUMER AFFAIRS, FOOD AND PUBLIC DISTRIBUTION (Department of Consumer Affairs) ORDER New Delhi, the 31st July, 2025
S.O. 3549(E).— In exercise of the powers conferred by sub-section (3) of section 14 read with sub-sections
(2) and (3) of section 15, sub-sections (1) and (2) of section 16, section 17 and sub-section (3) of section 25 of the
Bureau of Indian Standards Act, 2016 (11 of 2016), the Central Government, after consulting the Bureau of Indian
Standards, is of the opinion that it is necessary or expedient so to do in the public interest, hereby makes the following
Order, further to amend the Hallmarking of Gold Jewellery and Gold Artefacts Order, 2020, namely:-
1.
(1) This Order may be called the Hallmarking of Gold Jewellery and Gold Artefacts (Amendment)
Order, 2025.
(2) It shall come into force on the date of its publication in the Official Gazette.
2.
In the Hallmarking of Gold Jewellery and Gold Artefacts Order, 2020, for the ANNEXURE, the following
ANNEXURE shall be substituted, namely:-
“ANNEXURE
Serial
number
State and Union territory
District
(1)
(2)
(3)
1
Andhra Pradesh
- Anantapur
- Annamayya
- Dr. B. R. Ambedkar Konaseema
- East Godavari
- Eluru
- Guntur
- Kadapa
12
8. Krishna
9. Kurnool
10. Sri Nandamuri Taraka Rama Rao Garu
11. Nandyal
12. Nellore
13. Prakasham
14. Srikakulam
15. Visakhapatnam
16. Vizianagaram
17. West Godavari
18. Palnadu
2
Assam
- Barpeta
- Bongaigaon
- Cachar
- Jorhat
- Kamrup Metro
- Nagaon
- Tinsukia
- Siva Sagar
- Dhubri
- Sonitpur 3 Bihar
- Begusarai
- Bhagalpur
- Bhojpur
- Buxar
- Darbhanga
- East Champaran
- Gaya
- Khagaria
- Kishanganj
- Madhubani
- Munger
- Muzaffarpur
- Nalanda
- Nawada
- Patna
- Rohtas
- Samastipur
- Saran
- Sitamarhi
- Saharsa
- Siwan
- Madhepura
- Purnea
- Vaishali 4 Chandigarh
- Chandigarh 5 Chhattisgarh
- Bilaspur
- Durg
- Raipur
- Rajnandagaon
- Surguja 6 Delhi
- Central Delhi
- East Delhi
- New Delhi
- North Delhi
- North West Delhi
- South Delhi
- South east Delhi
- West Delhi 7 Goa
- North Goa
13 2. South Goa 8 Gujarat
- Ahmedabad
- Amreli
- Anand
- Banaskantha
- Bharuch
- Bhavnagar
- Botad
- Devbhoomi Dwarka
- Gir Somnath
- Jamnagar
- Junagadh
- Kheda
- Kutch
- Mehsana
- Morbi
- Navsari
- Patan
- Porbandar
- Rajkot
- Sabarkantha
- Surat
- Surendranagar
- Tapi
- Vadodara
- Valsad 9 Haryana
- Ambala
- Bhiwani
- Charkhi Dadri
- Faridabad
- Fatehabad
- Gurugram
- Hissar
- Jind
- Kaithal
- Karnal
- Kurukshetra
- Mahendragarh
- Palwal
- Rewari
- Rohtak
- Sirsa
- Sonipat
- Yamuna Nagar
- Jhajjar
- Panchkula 10 Himachal Pradesh
- Bilaspur
- Hamirpur
- Kangra
- Mandi 11 Jammu and Kashmir
- Jammu
- Kathua
- Samba
- Srinagar
- Udhampur 12 Jharkhand
- Bokaro
- Dhanbad
- East Singhbhum
- Garhwa
- Ranchi
14
6. Deoghar
7. Ramgarh
13
Karnataka
-
Bagalkot
-
Belagavi
-
Bengaluru urban
-
Dakshina kannada
-
Davanagere
-
Dharwad
-
Gadag
-
Gulbarga
-
Hassan
-
Kolar
-
Mandya
-
Mysore
-
Raichur
-
Shimoga
-
Tumkur
-
Uduppi
-
Uttara kannada
-
Vijaypura (Bijapur)
-
Chikkamagaluru
-
Bellary 14 Kerala
-
Alappuzha
-
Ernakulam
-
Kannur
-
Kasaragod
-
Kollam
-
Kottayam
-
Kozhikode
-
Malappuram
-
Palakkad
-
Pathanamthitta
-
Thiruvananthapuram
-
Thrissur
-
Wayanad
-
Idukki 15 Madhya Pradesh
-
Balaghat
-
Bhopal
-
Chhatarpur
-
Chhindwara
-
Dewas
-
Gwalior
-
Indore
-
Jabalpur
-
Katni
-
Morena
-
Ratlam
-
Rewa
-
Satna
-
Ujjain
-
Sagar 16 Maharashtra
-
Ahmednagar
-
Akola
-
Amravati
-
Aurangabad
-
Chandrapur
-
Dhule
-
Jalgaon
-
Jalna
-
Kolhapur
15
- Latur
- Mumbai city
- Mumbai suburban
- Nagpur
- Nanded
- Nandurbar
- Nashik
- Palghar
- Parbhani
- Pune
- Raigad
- Ratnagiri
- Sangli
- Satara
- Sindhudurg
- Solapur
- Thane
- Wardha
- Yavatmal 17 Odisha
- Balasore
- Bhadrak
- Cuttack
- Ganjam
- Jajpur
- Khordha
- Mayurbhanj
- Puri
- Sambalpur
- Nayagarh
- Sundargarh 18 Puducherry
- Puducherry
- Karaikal 19 Punjab
- Amritsar
- Barnala
- Bathinda
- Fatehgarh Sahib
- Fazilka
- Ferozepur
- Gurdaspur
- Hoshiarpur
- Jalandhar
- Kapurthala
- Ludhiana
- Malerkotla
- Mansa
- Moga
- Pathankot
- Patiala
- Sangrur
- Shaheed Bhagat Singh Nagar
- Sri Muktsar Sahib 20 Rajasthan
- Ajmer
- Alwar
- Banswara
- Bhilwara
- Bikaner
- Churu
- Hanumangarh
- Jaipur
- Jhunjhunu
16
10. Jodhpur
11. Kota
12. Nagaur
13. Pali
14. Sawai Madhopur
15. Sikar
16. Sirohi
17. Sriganganagar
18. Udaipur
19. Jalore
20. Bharatpur
21. Dungarpur
22. Barmer
23. Bundi
24. Karauli
21
Tamil Nadu
- Chennai
- Coimbatore
- Cuddalore
- Dharmapuri
- Dindigul
- Erode
- Kallakuruchi
- Kanyakumari
- Karur
- Krishnagiri
- Madurai
- Nagapattinam
- Namakkal
- Pudukkottai
- Ramanathapuram
- Salem
- Sivaganga
- Tenkasi
- Thanjavur
- Theni
- Thoothukudi
- Tiruchirappalli
- Tirunelveli
- Tirupathur
- Tirupur
- Tiruvannamalai
- Tiruvarur
- Vellore
- Viluppuram
- Mayiladuthurai
- Chengalpattu 22 Telangana
- Hyderabad
- Khammam
- Mancherial
- Medchal-Malkajgiri
- Nalgonda
- Nizamabad
- Peddapalli
- Rangareddy
- Warangal (Rural)
- Warangal (Urban)
- Karimnagar
- Mahabubnagar
- Bhadradri Kothagudem
17 23 Tripura
- North Tripura
- West Tripura 24 Uttar Pradesh
- Agra
- Prayagraj
- Ambedkar Nagar
- Auraiya
- Azamgarh
- Ballia
- Barabanki
- Bareilly
- Bhadohi
- Budaun
- Deoria
- Etawah
- Faizabad
- Gautam Buddha Nagar
- Ghaziabad
- Gorakhpur
- Jaunpur District
- Jhansi
- Kanpur Nagar
- Lucknow
- Mathura
- Meerut
- Mirzapur
- Moradabad
- Muzaffarnagar
- Pratapgarh
- Raebareli
- Saharanpur
- Shahjahanpur
- Varanasi
- Basti
- Lakhimpurkheri
- Rampur
- Ghazipur
- Farrukhabad
- Mainpuri
- Mau
- Bijnor 25 Uttarakhand
- Dehradun
- Haridwar
- Nainital
- Pauri Garhwal
- Pithoragarh
- Almora 26 West Bengal
- Alipurduar
- Bankura
- Birbhum
- Dakshin Dinajpur
- Darjeeling
- Hooghly
- Howrah
- Jalpaiguri
- Coochbehar
- Kolkata
18
11. Malda
12. Murshidabad
13. Nadia
14. North 24 Parganas
15. Paschim Bardhaman
16. Paschim Medinipur
17. Purba Bardhaman
18. Purba Medinipur
19. Purulia
20. South 24 Parganas
21. Uttar Dinajpur
[F. No. V-6/1/2017-BIS(Part-2)] BHARAT KHERA, Addl. Secy.
Note:- The principal order was published in the Gazette of India, Extraordinary, Part II, Section 3, sub-section (ii) vide
number S.O. 205 (E), dated the 15th January, 2020 and subsequently amended vide number S.O. 3513(E), dated
the 9th October, 2020, S.O. 2102 (E), dated the 1st June, 2021, S.O. 2481 (E), dated the 23rd June, 2021,
S.O. 1594 (E), dated the 4th April, 2022, S.O. 1047 (E), dated the 6th March, 2023, S.O. 1555 (E), dated the
31st March, 2023, S.O. 3967(E), dated the 6th September, 2023 and S.O. 4814(E), dated the
5th November, 2024.
Uploaded by Dte. of Printing at Government of India Press, Ring Road, Mayapuri, New Delhi-110064 and Published by the Controller of Publications, Delhi-110054. KUMER CHAND MEENA Digitally signed by KUMER CHAND MEENA Date: 2025.08.02 16:11:10 +05'30'
Verbatim extracted text (OCR/PDF). Older scans and tables may show extraction artifacts — verify against the original for anything you act on.
No analysis has been generated for this document yet.